324 of 2147
Ervin Rustemagić (73) overleden
De jongste nieuwsbrief van Eppo meldde dat de Bosnische stripuitgever, distributeur en rechtenvertegenwoordiger Ervin Rustemagić is overleden. Dat was al op 26 juli. Hij is 73 geworden. Zijn band en vriendschap met Hermann, wiens internationale rechten hij tot in China toe vertegenwoordigde, leidde naar een van zijn belangrijkste en meest gewaardeerde strips, Sarajevo-Tango (1995) in de collectie Vrije Vlucht van Dupuis.
"Het is een schreeuw, een kreet van woede. Ik was boos, ik wilde niet achteloos slikken wat er daar gebeurde", zei Hermann in een interview over Sarajevo-Tango. En Hermann wás boos toen Rustemagić in 1992 via fax geheel andere feiten over de Servisch-Bosnische burgeroorlog in ex-Joegoslavië doorgaf dan wat we in onze contreien in de media te lezen en te zien kregen. Hermann verloor op slag zijn geloof in de media en het westen: allemaal hypocrieten, één grote schertsvertoning en dat mocht de striplezende wereld weten. Sarajevo-Tango werd Hermanns persoonlijke, politieke pamflet tegen de onverschilligheid van de Verenigde Naties en het democratische westen. Hij drukte de lezer hardhandig met de neus op de realiteit... "in zijn eigen stront", zoals hij het zelf zei.
Rustemagić was op dat moment een inwoner van Sarajevo en overleefde anderhalf jaar lang tussen het bommengeweld. Zijn faxen bereikten Hermann via een satteliet en een Nederlandse boot op de Noordzee. Ervins moeder werd op de drempel van het bejaardentehuis neergeschoten waar ze met andere oudjes woonde. Alle bejaarden werden er afgemaakt. Twee dagen later vernielden Servische tanks zijn huis en kantoren. Hij verloor een privécollectie van veertienduizend originelen die in vlammen opgingen. Daartussen zat werk van Hal Foster, Joe Kubert, Alex Raymond, Charles M. Schulz, Mort Walker, Bud Sagendorf, André Franquin, Maurice Tillieux, Hermann, Martin Lodewijk en meer.
Dankzij de hulp van Europese uitgevers en stripmakers verkreeg Rustemagić een persaccreditatie waardoor hij Bosnië-Herzegovina kon ontvluchten. Na meer dan een maand vruchteloze pogingen om zijn gezin uit het geteisterde land te krijgen, kreeg hij het Sloveense burgerschap en kon zijn familie meteen verhuizen. In september 1993 werd het gezin herenigd in de Kroatische stad Split.
Om de aanklacht tegen de besluiteloze houding van de machtigen der aarde extra kracht bij te zetten werd een exemplaar van Sarajevo-Tango in een Nederlandse, Franse of Engelse versie opgestuurd naar zowat alle Europese staatshoofden, vertegenwoordigers van de Europese Gemeenschap, de NAVO, militaire comités, de Verenigde Naties, de Veiligheidsraad, de Liga voor de Mensenrechten, het Rode Kruis, Artsen Zonder Grenzen,... Via tussenpersonen zouden ook onder andere de toenmalige paus Johannes-Paulus II en de toenmalige presidenten Bill Clinton en Boris Jeltsin een exemplaar gekregen hebben. In totaal ontvingen een honderdtachtigtal personen en instanties een gratis exemplaar van Sarajevo-Tango.
Rustemagić was behalve agent en manager voor Hermann, die hem over de internationale rechten van zijn albums liet onderhandelen, eigenaar van het Sloveense Strip Art Features (of SAF) waar de uitgeverij Prestige een onderdeel van was. Met het mee door hem opgerichte Amerikaanse Platinum Studios in 1997 beheerde hij film- en tv-rechten van onder andere Dylan Dog en Jeremiah. Dat leidde in beide gevallen naar respectievelijk de film Dylan Dog: Dead of Night en de tv-reeks Jeremiah & Kurdy , waarvoor Rustemagić els executive producer optrad. Malcolm-Jamal Warner, die Kurdy vertolkte en een grotere bekendheid genoot als Theo Huxtable in de tv-reeks The Cosby Show, overleed overigens op 20 juli 2025. Hij verdronk op vakantie in Costa Rica.
De comicreeks The Men in Black leidde in die periode eveneens naar het eerste bioscoopavontuur Men in Black (1997). Tegenwoordig is dat een franchise die 1,65 miljard dollar heeft opgeleverd. Ook rond Cowboys & Aliens werd een hele franchise aan comics en een film ontwikkeld. Rustemagić verliet de studio in 2000 om zich terug te focussen op SAF.
324 of 2147