Ditjes en datjes (11)

Deze Braziliaanse bodybuilder wou eruitzien zoals zijn held de Hulk. Met injecties vergrootte hij enkele jaren geleden het volume van zijn armen. Maar zijn armen werden tevens rotshard, in feite zoals The Thing uit Fantastic Four. Dokters konden een amputatie van beide armen voorkomen en hebben daarbij ook nog eens zijn leven gered.

Tussen deze tekeningen van lezertjes in een nummer van Ons Volkske uit 1953 staat er ook eentje van de negenjarige Jozef Broeckx uit Alveringem. De stripwereld zal 'm later leren kennen als Jeff Broeckx, die onder meer de Bessy-studio leidde en reeksen als Dag en Heidi, Sloeber, Bessy Natuurkommando, Waterland en Verdwaald in het Verleden tekende. We presenteerden onlangs een interview met hem dat je hier terugvindt.

Een aanvulling van Jan Bosschaert: "Ook een tekening van Jan De Maesschalk. Later bekend om zijn vele Humo-covers (dikwijls verward met mijn werk) .Nog later bekend voor zijn schilderijen bij onder andere galerie Zeno X. Die vogeltekening is nu wellicht waanzinnig veel waard, haha."

Enkele jaren geleden trokken we virtueel op stap in de Vanderkinderestraat in de Brusselse deelgemeente Ukkel. We werden getipt dat daar een locatie uit het door André Franquin getekende Robbedoes-verhaal De Super Quick (1955) is terug te vinden, meer bepaald zijn Quick-garage voor luxewagens.

In die lange straat liepen we voorbij twee garages. Een ervan deed ons twijfelen of Franquin zich op dat gebouw had geïnspireerd. Er was namelijk ook een doorgang naar een onderhoudsatelier bij een gebouw dat naast een kruispuntje gelegen was.

We zochten vervolgens op Brusselse erfgoed- en urbanisatiesites om te weten waar een vestiging van de vroegere Brusselse Garage Wismeyer-Chevrolet gelegen was. Die garage zou namelijk het voorbeeld geweest zijn voor Franquins Quick. En die vonden we op nummer 467, waar nu een vestiging van de doe-het-zelfketen Brico in het oude showroomgedeelte zit met ernaast schoenenverkoper Bristol. Het atelier heeft plaats gemaakt voor een verhuurbedrijf van opslagruimte met parkeermogelijkheden en een carwash.

Het gebouw van de garage werd in 1948 ontworpen door de architecten Charles Malcause en Robert Puttemans en de ingenieurs van de firma Blaton-Aubert. Het was toen een van de modernste gebouwen in Brussel. In 1949 nam de prestigieuze garage er zijn intrek. Het bedrijf Etablissements C.F. Wismeyer et Cie werd in 1931 opgericht en was een importeur van verschillende Amerikaanse automerken, zoals Cadillac, Oldsmobile, Chevrolet, Pontiac en Buick (vandaar Franquins Quick). Het bedrijf had twee vestigingen in Brussel, de ene in Ukkel (die dus in 1949 verhuisde naar de Vanderkinderestraat in dezelfde gemeente), de andere in Schaarbeek. Uit het Belgisch Staatsblad leerden we dat de vennootschap failliet is gegaan.

Tussen 1950 en 1956 steeg het aantal voertuigen op de Belgische wegen met 60%. Die enorme expansie was ook terug te vinden in het stadsbeeld, waar diverse moderne gebouwen met soms aanpalende tankstations werden opgetrokken. Franquin was zelf een grote wagenliefhebber en voor de openingsscène in De Super Quick vond hij die garage blijkbaar een prima decor.

Was Edgar P. Jacobs een visionair met zijn fantasierijke toekomstbeelden in de reeks Blake en Mortimer? In de jaren 1950 vond hij het vliegend barbecuetoestel uit!

Andere tijden, toen veel striptekenaars nog kettingrokers waren, zoals André Franquin op deze foto uit 1968. Zijn beste maat Peyo rookte nog meer. Hij werkte ooit als filmoperator in een bioscoop. Tussen de kostbare rollen pellicule was het verboden om daar te roken. Dat deed-ie toch. Hij bekwaamde zich om, zodra iemand de deur binnenkwam, vliegensvlug zijn sigaret tussen de lippen binnensmonds te draaien en met de tong te doven zodat hij niet betrapt werd.

"In deze aflevering van Stripjournaal spreken Kurt Morissens en Robin Vinck met twee auteurs die elk op hun eigen manier hun weg hebben uitgetekend in de stripwereld.

We beginnen met graphic journalist Jeroen Janssen. In zijn boek Halfweg (Oogachtend), en de gelijknamige expo in Leuven (nog tot 13 mei 2026 te bezoeken), vertrekt hij van een ogenschijnlijk eenvoudige maar fundamentele vraag: wat is thuis? Tussen reizen en aankomen onderzoekt hij hoe plekken betekenis krijgen en hoe we ons daartoe verhouden.

Daarna schuiven we aan bij Willy Linthout. Na meer dan veertig jaar en meer dan tweehonderd albums leek het verhaal van Urbanus afgesloten, maar het begon toch weer te kriebelen. Met Het Vergeten Avontuur (Standaard Uitgeverij) duikt hij opnieuw in het universum dat hij mee vormgaf, naast zijn werk aan andere reeksen zoals De Familie Super en zijn uitstappen naar Nero. Het gesprek krijgt een verrassende wending wanneer Willy over een nieuwe graphic novel begint. Onderwerp? Stripfiguren en therapie.

Zoals steeds sluiten we af met onze eigen babbelkous van dienst: Bas Schuddeboom."

Beluister hier de podcast.

Vanaf vandaag verkopen vrijwilligers van het Rode Kruis-Vlaanderen een lange pleister met een verpakking die is versierd met figuren van Studio 100. In 2023 stonden er nog Smurfen op de verpakking en die waren getekend door Nederlander Gerben Valkema. Het was toen de derde keer dat het Rode Kruis Smurfen inschakelde voor de jaarlijkse verkoopactie. In 1983 en 1996 hadden ze zich ook al voor het goede doel ingezet op aan te kopen stickers.

Lees hier meer over de nieuwste actie.

Als stripverzamelaar kijk je maar beter uit als je je partner kwaad hebt gemaakt. Dan zou een eerste druk van bijvoorbeeld The Amazing Spider-Man nummer 14 door Steve Ditko en Stan Lee, met de eerste verschijning van de Green Goblin, weleens kunnen devalueren naar een rating van 1.8 als ze de cover en backcover met een dikke stift heeft volgeschreven met boodschappen als "GO TO HELL" en "As far as Im concerned your dead" (spellingsfouten incluis). Een versie met een score van 9.6 is eens op 40.000 dollar getaxeerd.

In eigen land kennen we een verzamelaar wiens partner een flinke stapel eerste drukken in de fik heeft gestoken. Het aantal echtscheidingen door een prioritaire aandacht voor de stripcollectie in plaats van voor de partner is een hoofdstuk apart.

Filippijn Herbert Chavez onderging zesentwintig operaties om eruit te zien als zijn idool Superman. Hij verzamelt al sinds zijn vierde figurines van Superman en droomde er altijd van om eruit te zien zoals hem. Die droom kwam op zijn zevenendertigste uit. Hij vindt het compleet de vele moeite waard.

Alles is vergankelijk, ook tekenfilmfiguren. Dat toont deze reeks 3D-beelden aan van de Tsjechische kunstenaar Filip Hodas. Hij experimenteerde wat met grafische computerprogramma's. Je herkent in deze Cartoon Fossils wellicht wel Oom Dagobert, Goofy, Minnie Mouse, Tweety, SpongeBob SquarePants en Popeye.

Vandaag, achtentachtig jaar geleden, verscheen het eerste nummer van het weekblad Spirou. Met daarin de eerste gag van Rob-Vels creatie Robbedoes terwijl ook Kale (toen nog zonder zijn later te ontmoeten kameraad Baard) zijn eerste stapjes zette onder begeleiding van zijn schepper Fernand Dineur. Vlamingen en Nederlanders moesten nog tot oktober 1938 wachten voor het eerste nummer van het weekblad Robbedoes van de drukpersen rolde.

Hieronder vind je de inhoud van het eerste nummer van Spirou, dat behalve enkele strips veel leesverhalen en redactionele artikelen publiceerde.

Tussen 2009 en 2020 liep de achtdelige stripreeks Rani van tekenaar Francis Vallès en scenarist Alcante naar een verhaal van Jean Van Hamme. De scenarist van Thorgal, XIII en Largo Winch had dit in 2008 oorspronkelijk geschreven voor een tv-reeks en bewerkte het niet zelf tot het stripverhaal. De strips begonnen te lopen nog voordat er groen licht kwam voor de tv-reeks eenmaal het budget van 14 miljoen euro bij elkaar was verzameld.

Die Franstalige tv-reeks werd in 2011 werkelijkheid met acht afleveringen van 52 minuten. Regisseur Arnaud Sélignac blikte het verhaal in over de jonge vrouw Jolanne de Valcourt, in 1743 geboren als een bastaardkind. Haar vader is een markies die haar toch erkent. Op het moment dat ze hem moet begraven, wordt de jonge, mooie, eigenzinnige en sensuele vrouw op afschuwelijke wijze verraden door haar halfbroer en ten onrechte beschuldigd. Haar avonturen brengen haar naar India, waar ze eerst wordt verkocht, vervolgens wordt achtervolgd, uiteindelijk een prinses wordt en terug thuis markiezin. De Franse actrice, kunstenares en het model Mylène Jampanoï vertolkte Jolanne alias Rani. Tussen de andere castleden vinden we ook de Belgisch-Portugese zangeres Lio terug. Minder bekend is dat Van Hamme het scenario voor de tv-reeks uitwerkte met de hulp van zijn belangrijkste steun en toeverlaat: zijn echtgenote Huguette Marien.

Bij de eerste uitzending op de Franse televisie keken er gemiddeld 3,1 miljoen mensen per aflevering. Volgens France Télévisions een "correct" aantal, maar niettemin ontgoochelend gezien de reclamecampagne die eraan voorafging waardoor het onder de verwachtingen scoorde. De complete reeks werd op dvd uitgebracht met een making-of van 40 minuten als bonusmateriaal. Tegenwoordig kan je de tv-reeks streamen op Prime Video.

Er kwam in 2011 ook een romanversie uit van 438 pagina's, geschreven door Jean Van Hamme en François Forestier en enkel in het Frans verschenen bij Michel Lafon.

Enkele weken geleden lieten we je een Wiske in kimono of Wiske als geisha zien die uit een poëzieboekje kwam. Willy Vandersteen had dit ergens tussen 1959 en 1961 getekend voor een jong meisje. Daarop kwam een reactie van lezeres Blandine Joret die met onderstaand verhaal kwam.

"En zo kreeg mijn mama, Anne, als elfjarige óók een tekening van Wiske als geisha in haar poëzieboekje. De tekening lijkt op deze, alleen zonder achtergrond, met diepere kleuren en strakkere lijnen, Wiske is er iets smaller op, gesigneerd in het Frans 'de tout cœur à Anne' (van harte voor Anne), ook uit 1961. Onze opa kende de striptekenaar via een oom die met Vandersteen in hetzelfde peloton zat tijdens de oorlog, óf via de firma Agfa-Gevaert in Mortsel, waar veel familie werkte die Vandersteen indertijd filmrollen had meegegeven om zijn reis in Japan vast te leggen."

We vroegen uiteraard naar een afbeelding van die unieke tekening en die kunnen we hier met je delen. Met dank aan Blandine. Ze stelde ons de vraag of er nog meer geisha-Wiskes bekend zijn. Wij gaan ervan uit dat de reis van Vandersteen naar het Verre Oosten in 1959 zo'n grote indruk op hem heeft gemaakt dat het niet alleen van pas kwam voor diverse stripverhalen van zijn hand, maar ook om dergelijke gracieuze Wiskes voor fans te tekenen.

Ook in het bezit van zo’n unieke tekening? Stuur gerust een scan of foto naar info@stripspeciaalzaak.be

"Ja, 't is echt ongelooflijk. Asterix is in Duitsland een waar fenomeen, zonder vergelijk met de rest van de strips die er gelezen worden. Maar het land waar men het meest Asterix leest volgens het gemiddeld aantal inwoners is Finland. Ik weet goed genoeg dat ze zich daar vervelen tijdens lange winternachten en dat ze zin hebben om boeken te lezen, maar kom... Italië sluit ook goed aan, ondanks de Romeinse personages! Grappig trouwens, voor de eerste film werd Roberto Benigni door de producer aangesproken, maar in eerste instantie weigerde hij: 'Ah neen, als Italiaan kan ik dat niet maken tegenover mijn voorouders...' Waarna men hem liet verstaan dat dat belachelijk is. Hij heeft het spel meegespeeld. En hij heeft het echt goed gespeeld."

Albert Uderzo heeft het eerst over het succes van Asterix in Duitsland om te eindigen met een anekdote over acteur Roberto Benigni die in de eerste Asterix-film de rol van de Romeinse gouverneur Catastrofus vertolkte.

Bron: BoDoï nummer 88, augustus/september 2005

De Grens van het Leven is een van de meest geliefde verhalen in de reeks Yoko Tsuno. Er schuilt veel drama in dat op persoonlijke en emotionele feiten is gebaseerd. Roger Leloup vertelt die aan de hand van onderstaande anekdotes.

"Dit is het album dat Yoko ingrijpend heeft veranderd. Een jong meisje schreef me dat ze dankzij het album De Grens van het Leven had gekozen voor een studie hematologie (bloedkunde). Ik moest een avontuur van Yoko maken (Het Helse Orgel) dat zou eindigen in de Duitse stad Rothenburg. Dat is een plek die zijn middeleeuwse architectuur heeft behouden. Uiteindelijk heb ik het idee laten varen. Ik ben toch naar Rothenburg gegaan, samen met mijn zesjarige adoptiedochter Annick. Ik wilde een album maken over alchemie. Op de laatste dag van ons verblijf liep ik een boekwinkel binnen die door een oude dame werd gerund. Ik vroeg of ze historische boeken over Rothenburg had. Er lag een boek in papier gewikkeld. Het ging om een fragment van een artikel geschreven in gotisch schrift. De Duitsers gebruikten dat lettertype tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er stonden zwart-witfoto's in en een grafschrift: 'Jullie die wij betreuren.' Het was een eerbetoon aan de oorlogsslachtoffers. Tijdens het bombardement op Rothenburg waren een grootvader, een grootmoeder, een jongetje en een meisje verbrand door fosforbommen. Ik vertelde dit aan mijn vrouw. Annick hoorde het en zei met het beetje Frans dat ze kende: 'Waarom is het meisje gestorven?' Zelfs tijdens onze terugreis met de auto naar België stelde mijn dochter voortdurend vragen. Thuis kon ik het niet meer aan en vertelde ik Annick dat het meisje uit Rothenburg niet was gestorven en dat ik haar verhaal in een stripverhaal zou vertellen."

"Met een team van TF1 ben ik teruggegaan naar Rothenburg. Vlak bij een bakkerij zag ik een klein meisje in haar kinderwagen zitten. Ze leek precies op Magda. Ik vertelde het verhaal aan haar ouders en mocht het meisje op schoot nemen."

"Op een andere dag liet mijn vrouw me een medisch document zien en vroeg ze of ik dezelfde bloedgroep had. Een kind van dezelfde school als mijn dochter had leukemie (net als mijn personage Magda uit De Grens van het Leven) en had bloed nodig. Ik ben toen naar de school gegaan en zag dat er in de wachtkamer albums van Yoko Tsuno lagen. Dat raakte me diep."

"Met De Grens van het Leven is Yoko veranderd en is mijn publiek vrouwelijker geworden. De Draak van Hong-Kong is ook een heel menselijk album. De kleren die Yoko draagt, zijn geïnspireerd op die van mijn adoptiedochter Annick toen ze in België aankwam."

Uit de vele reacties op ons bericht plukken we deze van Marjoke van Alphen: "Mijn liefde voor Yoko begon met dit verhaal. Had het ook een paar jaar later bij me toen we Rothenburg zouden aandoen. De perfectie trof me enorm."

Ook Tom Moorkens ondernam dezelfde tocht: "Een verhaal dat me jaren is bijgebleven. Uiteindelijk zelf Rothenburg bezocht, mét de strip onder de arm."

En ook Eddie Crick: "Geweldig album, voor mij het beste uit de reeks. Aan de hand daarvan was ik haast in staat om mijn weg te vinden in Rothenburg — we zijn op vele plaatsen geweest die in het album afgebeeld worden."

Glenn Day spant de kroon met zijn getuigenis: "Heeft ook mijn jeugd enorm beïnvloed en me voor elektronica geïnteresseerd. Is nu mijn beroep geworden. Heb alle albums."

Merho, de bedenker van de Kiekeboes, herken je vast wel op deze foto. Naast hem staat de echte Fanny, althans qua naam. In 1977 raadpleegde Merho de leerlingenlijst van zijn vrouw Ria Smits, die toen les gaf op een middelbare school. Haar leerling Fanny Bruyninckx was toen vijftien jaar en Merho pikte haar internationaal klinkende voornaam van de lijst om aan zijn nieuwe personage te geven. Door de vieringen rond veertig jaar de Kiekeboes in 2017 stond ze vaak in de belangstelling, ook op een lanceringsfeest voor de spin-off Fanny K., waar we toen een kiekje van de twee namen. Op de tweede foto poseert ze bij een origineel van Jean-Marc Krings, de tekenaar van Fanny K., geschreven door misdaadauteur Toni Coppers.

© foto's: Raymond Lagae

Klik hier voor de volledige reportage uit 2017 over de lancering van Fanny K.

Olivier Schwartz tekende deze affiche voor de eenenveertigste bijeenkomst van Les Amis de Hergé. Het zit barstensvol knipogen. Op de achtergrond Vlinder en Guus Slim. In het midden stripmakers als André Franquin, Morris, Jijé, Edgar P. Jacobs en Hergé met naast hem Bob De Moor. Voor hen knielt Kuifje-inkleurster en latere echtgenote van Hergé, Fanny Vlamynck. Links René Goscinny met Gallische helm en Albert Uderzo bij een Gallisch schild. In de man met het blauwe maatpak zou Lambik te herkennen zijn. De man op het schilderij vooraan is Philippe Goddin, een Kuifje- en Hergé-vorser en de vorige voorzitter van Les Amis de Hergé. Hij overleed in 2025.

Met dank aan Arnaud Wirschell.

In de ook verstripte Disney-tekenfilm De Leeuwenkoning uit 1994 was Scar de grote booswicht. In een Kenyaans reservaat liep jaren later een echte leeuw rond met de bijnaam Scarface. Hij leefde van 2007 tot 2021 en zou zo’n honderddertig rivalen en vierhonderd hyena’s hebben gedood, terwijl hij een decennium over zijn territorium heerste, langer dan leeuwen gewoonlijk doen. Hij vormde een verbond met zijn drie broers, die samen gekend stonden als The Four Musketeers.

Scarface stierf vredig aan ouderdom zonder gedood te zijn door andere leeuwen of stropers. Zijn kenmerkende litteken over zijn oog hield hij over aan een gevecht uit 2011.

De eerste afbeelding is een komische tekening van Albert Uderzo op zijn veertiende. De tweede is een realistische tekening van Alberts jongere broer Marcel toen hij veertien jaar was. En dan hadden ze nog twee zussen die ook een groot tekentalent hadden volgens Monique, de echtgenote van Marcel.

In 1985 was André Franquin te gast op het stripfestival van Sierre in Zwitserland. Daar nodigde chef-kok Roland Pierroz hem uit om een door Guust Flater bedacht gerecht te proeven: kabeljauw met aardbeien. Tegenwoordig zou dat al lang niet meer misplaatst zijn in gastronomische keukens die blijven experimenteren, maar in tijden van de klassieke Franse keuken gold die van Guust als avantgardistisch.

Het is niet bekend of Franquin het gerecht lustte en of hij de dag erop ziek te bed lag of uurtjes op de toiletpot eindigde. Een tekening als bedanking kon er nog wel vanaf. Daarop staat te lezen: "Ah! Ronald, ik ben tot tranen toe ontroerd! Mijn kabeljauw met koksmutsen en sterren!" En bij zijn handtekening staat: "Een groot plezier voor de gastronomie!"

Die twee koksmutsen verwijzen naar de toenmalige gastronomische erkenning van Gault-Millau voor Pierroz. Hij kreeg er uiteindelijk vier en werd ook nog bekroond met een Michelinster. Hij stierf in 2015 op zijn 72ste en was een van de meest erkende Zwitserse chef-koks.

John Lennon doet in 1971 in Cannes de silly walk van Robert Crumbs Keep on Truckin’. De gag waarin deze prent voorkomt, verscheen in 1968 in Zap Comix.

Het is eigenlijk een verstripping van de song Truckin’ My Blues Away van Blind Boy Fuller uit 1936. Het vrolijke beeld en vooral de slogan werden gigantisch populair in de hippieperiode — dik tegen de zin van Crumb, die geen hippiefan was — en het werd talloze keren gereproduceerd op T-shirts, posters en andere merchandising, allemaal zonder toestemming van Crumb. Crumbs advocaten hadden er dan ook heel wat werk aan om de vele copyrightinbreuken te bestrijden, van de vroege jaren 1970 tot nog in 2005 toen Amazon voor de rechter werd gesleept.

Een van de vonnissen leidde naar een status van het beeld als publiek domein. Een later vonnis maakte er weer copyrightmateriaal van, wat het nu nog steeds is.

Toyota bood Crumb ooit honderdduizend dollar aan om het beeld te mogen gebruiken in een reclamecampagne, maar hij weigerde het voorstel. Naar eigen zeggen stelde hij Toyota eerst een heleboel ander werk voor: “Wat dacht je van een meisje wier hoofd is afgehakt en in de kofferbak van een Toyota is gepropt?” Toen Toyota dat idee afketste, was het helemaal over.

In 2017 gaf gitarist Bob Weir in een interview toe dat het lied Truckin’, van Grateful Dead uit 1970, eveneens was geïnspireerd op Crumbs werk.