Toen manga geen toekomst bood, ontwierp Shigeru Miyamoto gamegeschiedenis

6 september 2025 Flashback

Het Japanse bedrijf Nintendo is wereldwijd bekend als een leider in de game-industrie. Het kende een voorgeschiedenis als fabrikant van handgemaakte kaarten voor het Japanse hanafudakaartspel, en dat al in 1889. De grootste kentering kwam dankzij een ontwerper die eigenlijk mangatekenaar wilde worden en een game van Popeye voorstelde. In de plaats staat hij aan de basis van franchises die samen meer dan honderd miljard euro waard zijn.

Maak kennis met Shigeru Miyamoto. Hij studeerde af in de industriële kunsten en droomde ervan manga te tekenen. Hij kreeg geen enkele kans. Zijn vader kende iemand bij Nintendo, toen nog steeds voornamelijk een fabrikant van kaartspelen en misschien hadden ze daar een tekenaar nodig. Toenmalig CEO Hiroshi Yamauchi nam een sollictatiegesprek af van de dan vierentwintigjarige Miyamoto. Hij had handgemaakt houten speelgoed meegenomen om zijn creativiteit aan te tonen. Yamauchi nam 'm aan omdat hij potentieel in Miyamoto zag. De jongen mocht in 1977 het tekenteam vervoegen.

In 1980 bracht Nintendo het arcadespel Radar Scope uit. Het faalde spectaculair in de Verenigde Staten. Tweeduizend toestellen vergaarden stof in winkels en magazijnen. Bankroet dreigde voor Nintendo. Er was een mirakel nodig, en snel. Yamauchi belegde een vergadering en vroeg om ideeën voor nieuwe spelen. Miyamoto stak zijn hand omhoog. Tot dan had hij nog nooit een spel ontwikkeld, maar hij had wel veel verbeelding. Algemene stilte op de vergadering terwijl de jongeman zijn droomgame voorstelde: Popeye die Olijfje van Bluto (ook Brutus genoemd) redt door platformen te beklimmen en over obstakels te springen.

Omdat Nintendo de rechten op Popeye niet kon krijgen, droeg Yamauchi zijn designer Miyamoto op zijn eigen personages te bedenken. Hij kreeg drie maanden tijd terwijl Nintendo de tweeduizend Radar Scope-arcadetoestellen herwerkte. Miyamoto werkte zestien uur per dag en kwam op de proppen met Donkey Kong, waarin timmerman Mario balken moet beklimmen om zijn vriendin Pauline uit handen van een reuzenaap te redden. Het eerste platformspel was daarmee geboren.

Donkey Kong werd in juli 1981 gereleased als arcadespel en groeide snel uit tot een sensatie. Vierduizend toestellen raakten maandelijks verkocht. Een omzet van ongeveer 250 miljoen euro redde Nintendo van het bankroet. Het ware goud kwam in de persoon van Miyamoto.

In 1985 creëerde Miyamoto Super Mario Bros., waarin Mario een loodgieter was in plaats van timmerman. Spelers konden nu ook horizontaal door levels gaan en op de koop toe konden ze gewoon thuis spelen dankzij de komst van consoles. Veertig miljoen exemplaren van het spel gingen over de toonbank. Het veranderde de game-industrie voorgoed.

Ondertussen werkte Miyamoto aan een meer persoonlijk project. Zijn jeugdherinneringen op het platteland, waar hij grotten verkende met lantaarns en verdwaalde in bossen, leidden in 1986 naar de fantasygame The Legend of Zelda. Ook dat spel ging met nieuwe snufjes gepaard. Het was het eerste consolespel met batterijbesparing, een open wereld om in rond te dwalen en een niet-lineair spelverloop volgens de Japanse filosofie van een minituin. Op de eerste dag werden er één miljoen exemplaren van verkocht.

Miyamoto hield er eigen filosofieën aan over die Nintendo sindsdien heeft aangenomen als principes voor andere games:

Ontwerp games als speelgoed, niet als kunst.
Laat natuur mechaniek inspireren.
Zorg voor eenvoudige handelingen met complexe mogelijkheden.
Creativiteit bij spelers is belangrijker dan het volgen van uitgeschreven verhalen.

Vandaag zijn er meer dan één miljard exemplaren van door Miyamoto ontworpen spelen verkocht. De franchise rond Mario alleen al is meer dan vijftig miljard euro waard. Zelda volgt met zo'n dertig miljard en Donkey Kong met meer dan tien miljard.

In 1982 mocht Nintendo trouwens alsnog een arcadegame van Popeye uitbrengen. Daarin beklimt hij ladders om Olijfje te bereiken, die hem hartjes toewerpt. Popeye moet ze opvangen voordat ze in een vijver zinken. Ondertussen dient Popeye onder meer een springende, bukkende en flessen gooiende Bluto te ontwijken.

Bron: How To Be Entrepreneur