Ditjes en datjes (9)

Dit is de allerlaatste pagina die Hermann nog heeft afgewerkt voordat hij overleed. Het komt uit een verhaal van Jeremiah dat de titel Gipsy heeft gekregen. Jeremiah was Hermanns langst lopende stripreeks. Het is ook de openingspagina van het verhaal. Een uitgeschreven scenario is er niet. Zelfs zijn zoon Yves, die vele scenario’s voor Hermann heeft geschreven, weet niet welke richting het verhaal zou opgaan. 

Op de vraag of een andere tekenaar het eventueel zou kunnen afwerken op scenario van Yves H., antwoordde deze laatste dat enkel François Boucq dat zou kunnen. Als is er maar één Hermann natuurlijk.

Kinderen creatief bezighouden? Vingertjes beschilderen! Ze zullen daarna wel goed slapen.

Een tijdje geleden lieten we je tekeningen van Bloz zien die enkele Vlaamse striphelden onder handen had genomen. Op vraag van een Suske en Wiske-fan tekende hij enkele jaren geleden deze opdrachttekening.

Van links naar rechts op deze foto zitten Bob De Moor (de rechterhand van Hergé voor Kuifje), de in 1999 tot ridder geslagen Nero-auteur Marc Sleen en Hec Leemans, bekend van Bakelandt en F.C. De Kampioenen. In 1983 zetelden ze samen in de jury voor de Stripgidsprijs, later op aangeven van Hec Leemans omgedoopt tot Bronzen Adhemar. Marc Sleen liet op de avond van de jurering de drank rijkelijk vloeien. Leemans: "Hij kon er veel beter tegen dan ik. Aan het eind van de avond zijn we nog arm in arm door Gent gezwalpt." Het resultaat van dat avondje was een eerste grote erkenning voor Merho (de Kiekeboes) die dat jaar de Stripgidsprijs won. Mocht de jury bloednuchter geweest zijn, dan had Merho de prijs wellicht ook gewonnen.

Met dank aan Yves Kerremans voor de scan van de foto.

Op 24 maart 2023 vierde Guy Mortier zijn tachtigste verjaardag. In Humo van die week blikte Jan Bosschaert terug (mét een illustratie) op zijn jaren voor het weekblad. Jan kende de voormalige hoofdredacteur van Humo als een van de weinigen ook in kamerjas.

Is dat niet mooi? De Franse tak van uitgeverij Dargaud noemde een van hun vergaderzalen in 2019 Tramp naar de reeks van de in 2017 overleden tekenaar Patrick Jusseaume en scenarist Jean-Charles Kraehn. Deze laatste vond dat een mooi gebaar en deelde deze foto's in 2019.

De maritieme avonturenreeks Tramp loopt sinds 1993. Toen Jusseaume al eens zwaar ziek was, werkte Kraehn mee aan de tekeningen van deel 10 uit 2012. Deel 11 liet vijf jaar op zich wachten en was het laatste wapenfeit van de zieke tekenaar. Voor deel 12 moest een nieuwe tekenaar gezocht worden. De keuze viel op Roberto Zaghi (Thomas Silane en Een Wind van Vrijheid). Zijn eerste album kwam in 2012 uit. Helaas was de reeks in vertaling stopgezet tot Uitgeverij HUM! enkele jaren later het stokje overnam en intussen de delen 12, 13 en 14 heeft uitgebracht. We zijn daardoor weer helemaal mee met de vertalingen van de Franstalige albums.

Suske en Wiske of eigenlijk Rikki en Wiske hadden net zo goed Rikki en Pukki of Koen en Wiske of Koen en Smoutje kunnen heten, getuige deze proeftekening van Willy Vandersteen.

In 1996 publiceerde het toen gloednieuwe tijdschrift De Tuftuf-Club dit opmerkelijke document dat Vandersteen-vorsers terugvonden in een stoffige lade in de Kalmthoutse Studio Vandersteen. Het betrof een coverontwerp uit vermoedelijk 1944 van Willy Vandersteen die de illustratie rechtsboven signeerde met "tekst en teekeningen Wil". Over de titel was hij er nog niet volledig uit. De Avonturen van Rikki en Pukki: Rikki Speurder werkte hij typografisch wel uit, maar linksboven noteerde hij een paar alternatieve titels met andere namen die konden dienen voor zijn personages: De Heldendaden van Koen en Wiske of ook Koen en Smoutje. Het gaat hier uiteraard over een voorloper van Rikki en Wiske waarvan Rikki al na één avontuur werd vervangen door Suske.

Maar ook het verhaal dat Vandersteen in gedachte had, week nog af van het uiteindelijke allereerste album van de langlopende serie. In het album Rikki en Wiske in Chocowakije komen geen drakkars voor, laat staan dat het verhaal zich afspeelde aan een woeste kustlijn. Het duurde nog tot 30 maart 1945 vooraleer het eerste strookje van Rikki en Wiske in de krant verscheen.

Dit unieke document raakte in 2013 geveild voor 33.000 euro bij veilinghuis Bernaerts in samenwerking met de erven Willy Vandersteen.

Dat de sf-reeks Ravian en Laureline van Jean-Claude Mézières en Pierre Christin is verfilmd door Luc Besson in 2017 is genoegzaam bekend. Het was met z'n budget van 197 miljoen toen de duurste Europese film aller tijden. Valerian and the City of a Thousand Planets kostte dubbel zoveel als de tweede duurste film, Asterix en de Olympische Spelen. Tien jaar vóór de film waren Ravian en Laureline al eens in bewegende vorm te zien in de Frans-Japanse tekenfilmreeks Time Jam: Valerian & Laureline. Die bewerking met 2D- en 3D-animatie met een anime-aanpak bleef beperkt tot één seizoen van veertig afleveringen van elk 23-24 minuten. De hele reeks kan je bekijken op Dailymotion. 

Eerdere animatieprojecten dateerden al van héél vroeg. De stripreeks startte in 1967 in het Franse stripweekblad Pilote en in 1976 (een jaar voordat Star Wars: A New Hope in de cinema te zien was) volgde er al een eerste tekenfilmproject. In 1982 ontwikkelde Mézières enkele concepttekeningen voor een tekenfilmaflevering die ook al niet doorging. Net zomin als een project uit 1991 waarvoor een pilootaflevering van drie minuten werd uitgewerkt. Nog eens tien jaar later viel nog een ander project voortijdig in het water. Met de tekenfilmreeks uit 2007 was het eindelijk raak. Luc Bessons EuropaCorp was een van de producenten.

De regie lag in handen van de vorig jaar overleden Franse regisseur Philippe Vidal. In diens tekenfilmcarrière werkte hij mee aan tekenfilmreeksen van onder meer Blake en Mortimer, Bob Morane, Kuifje, Bollie & Billie, Garfield en Leonardo.

De Franse tekenaar Yacine Elghorri gaf de personages uit de strip een nieuwe look voor hun tekenfilmequivalenten. Ook hij heeft een mooi palmares bij elkaar gewerkt door mee te werken aan de tekenfilmreeksen Futurama, Flash Gordon, Lucky Luke, W.I.T.C.H., Fantastic Four: World's Greatest Heroes en animatiefilms als Titan AE en Thru the Mœbius Strip. Als striptekenaar publiceerde hij in Heavy Metal en voor Marvel, maar ook de sf-reeks Medina op scenario van Jean Dufaux is van zijn hand. Hij had ook een stripproject lopen voor een spin-off van De Incal op scenario van Alejandro Jodorowsky, maar dat ging niet door en werd later opgepikt als het derde deel van de reeks Final Incal door tekenaar José Ladrönn.

Toen een lezer André Franquin vroeg welke tekenpen hij precies gebruikte, dan kreeg die lezer er gewoon eentje opgestuurd. Met een tekeningetje erbij, waardoor lezer Pierre Aerni het nooit heeft durven uittesten.

We hebben uitgezocht wat er van die lezer is gebeurd. De Zwitser is uiteindelijk grafisch vormgever en designer geworden. Hij ontwierp onder meer postzegels, wijnetiketten, familiewapens en als hobby tekende en schilderde hij. Met zijn werken heeft hij sinds de jaren 1980 vaak geëxposeerd.

Menig tekenaar heeft van Robbedoes weleens een illustratie of zelfs een hele strip als hommage getekend. Dit is een tekening van Walter Minus. Het dateert van 2013 voor een expo over de toen 75-jarige Robbedoes. Deze expo ging door in het Brusselse Seed Factory.

Een strip- én wielerweetje. In 2011 won Cadel Evans als eerste Australiër de Ronde van Frankrijk. In 2007 en 2008 eindigde hij als tweede in de befaamde wielerwedstrijd. Toen reed hij voor de Belgische Lotto-ploeg. Een Belg was zijn rolmodel: Kuifje.

In 2007 vertelde Evans het volgende over Kuifje: "Ik was een jaar of acht toen ik in de schoolbibliotheek een stripalbum van Kuifje onder ogen kreeg. Ik was meteen weg van het ventje. Ik verslond niet enkel alle albums, maar lees ook ontzettend veel over zowel Kuifje als zijn geestelijke vader Hergé. Via Kuifje ontdekte ik zelfs de wereld. Tibet, Peru. Ik reisde met hem mee. Hij is hét ideale rolmodel, mijn voorbeeld. Kuifje is jong, atletisch, beleefd, intelligent en houdt van het avontuur."

Toenmalig Lotto-ploegleider Marc Sergeant kende Evans' fascinatie voor Kuifje ook: "Via Mario Aerts kwam ik in contact met Evans. 'Hij kan rap rijden, maar het is ne speciale', zei Mario. (lacht) Ik kreeg te horen dat Cadel gefascineerd was door Kuifje, en dus nodigde ik hem uit in het Kuifje-museum. Het was alsof hij in een speeltuin rondliep. Daarna gingen we nog iets eten met Mario en hun vrouwen, maar eigenlijk was het al beklonken."

Met deze uitspraak beweerde Sergeant in Humo dat hij Evans in 2005 kon overhalen om voor Lotto te fietsen, maar het Hergé-museum opende pas in 2009 de deuren en dat was het jaar dat Evans de ploeg verliet. Realistischer is dat de ontmoeting plaatsvond in het Brusselse Stripmuseum, waar Kuifje en Hergé prominent aanwezig waren.

De stripgeschiedenis barst van de projecten die carrières van stripmakers een heel andere wending hadden kunnen geven. Zo was er de western Jim Flokers, een samenwerking tussen scenarist Jean-Michel Charlier en tekenaar Albert Uderzo. Het dateert van 1956 uit Le Supplement Illustré, een met strips gevuld krantje dat Charlier wilde aanbieden aan kranten, maar dat het nooit verder heeft geschopt dan een nulnummer.

Jim Flokers was in tweede instantie een publicitaire, geïllustreerde roman die Charlier in 1957 had geschreven. Cowboy Flokers was vernoemd naar het cornflakesmerk Floker's. Uit verpakkingsdozen kon telkens één plaatje geknipt worden die bij elkaar gemonteerd een stripverhaal vormen in een nu onvindbaar album (zie ook de afgebeelde cover). Deze plaatjes en de cover waren dus getekend door Uderzo. Charlier recupereerde de pagina later voor wat een nieuwe westernreeks moest worden in het Franse stripweekblad Pilote dat in 1959 het levenslicht zag.

Uiteindelijk tekende Uderzo voor Pilote de reeks Asterix en de door Charlier geschreven luchtvaartreeks Tanguy en Laverdure. Charlier kreeg alsnog een western geplaatst in Pilote, en wel Blueberry vanaf 1963. Op de enige bestaande pagina van Jim Flokers is er sprake van de Superstition Mountains. Daar zou Charlier nog tweemaal op terugkomen in het latere Blueberry-tweeluik Het Spook van de Goudmijn en De Mijn van Prosit.

Jean Giraud en zijn creatie Mike Steve "Blueberry" Donovan. Er waren weleens wrijvingen tussen Giraud en scenarist Jean-Michel Charlier. In een bepaalde periode was Giraud vegetariër en dat gaf blijkbaar een weerslag op zijn tekeningen volgens Charlier. Hij zei dat een cowboy nu eenmaal rundsvlees eet. Geen idee waar Charlier aan zag dat Blueberry door een vegetariër werd getekend.

In deze zeldzame aflevering van Mr. Bean doet de antiheld in een bibliotheek allerlei dingen met boeken die wij als striplezer vreselijk vinden.

Raoul Cauvin was een scenarist die zijn verhalen uitschetste voor de tekenaars met wie hij werkte. In onderstaand voorbeeld zie je zijn schets van een pagina voor De Blauwbloezen 5: De Deserteurs, het eerste volwaardige album van Willy Lambil in die reeks.

Om deze gewoonte voor Lambil aan te houden, moest er extra hulp komen voor Cauvins opvolger Kris (die deel 66 en 67 heeft geschreven) omdat hij zelf niet kan tekenen. Daarom verzorgde Emmanuel Michalak het storyboard van de verhalen van De Blauwbloezen zodat Lambil een visueel hulpmiddel had voor het tekenen van zijn strips. Zie tweede afbeelding. Michalak heeft voor Hub de delen 3 en 8 van de reeks Okko en de reeks De Slang en de Speer gestoryboard en zelf is hij de tekenaar van de amusante fantasyreeks Aslak.

Lambil heeft momenteel het recht om uit verschillende voorstellen die uitgeverij Dupuis hem voorlegt telkens een volgend verhaal te kiezen. Na twee verhalen van Kris kwamen er twee van Fred Neidhardt uit de bus voor de delen 68 en 69. Neidhardt is zelf ook een tekenaar en kan dus de storyboardversie van zijn eigen scenario uitwerken, zie laatste voorbeeld hieronder.

Charel Cambré was te gast bij de podcast Welcome to the AA, gepresenteerd door Alex Agnew en Andries Beckers.

Dit is een origineel uit het allereerste verhaal van Thorgal uit 1977. Scenarist Jean Van Hamme wou hem eerst de naam Ragnar geven. De toen nog in het communistische Polen wonende tekenaar Grzegorz Rosinski bracht hem op andere ideeën. En waarom precies een Vikingenstrip? Voor zijn eigen veiligheid en dat van zijn familie. De man aan het woord.

"Ik illustreerde boeken, maar wilde van beroep veranderen en me gaan toeleggen op stripverhalen. Ik weet niet meer voor wie ik mijn eerste strippagina's tekende: Le Lombard, Robbedoes, ik weet het niet meer... Ik leefde op een andere planeet, de rode planeet van het communisme in Polen. Ik ontmoette Jean Van Hamme, mijn Frans was belabberd. We wilden samen een reeks maken. Ik had één voorwaarde gesteld om te voorkomen dat mijn familie en ik in gevaar zouden komen door de heersende macht: geen seks, religie of politiek. Zo kwamen we op het idee om over Vikingen te vertellen. Daar zou niemand aanstoot aan nemen! Vikingen waren universeel.

(...) De reeks moest Ragnar heten en ik vertelde hem dat alle Vikingen zo heetten. Jean nam dus de naam van de god van de Vikingen (Thor) en voegde er Gal aan toe, wat Frans klinkt.

(...) Toen ik in 1975 met Thorgal begon, tekende ik hem in een piepklein atelier, omringd door speelgoed en illustraties. Ik was erg verlegen en wist niet hoe ik vrouwen moest tekenen. Het idee voor Thorgals litteken kwam bij me op toen mijn vierjarige zoon zich verwondde toen hij door een ruit viel. Soms vergat ik het te tekenen bij signeersessies en kreeg ik daarvoor op mijn kop!"

Bron: Geek Magazine nummer 51, juli 2025

Het werk van de Japanse striptekenaar Jirô Taniguchi (1947-2017) werd regelmatig in het Nederlands vertaald. Dat leverde bijzonder mooie strips op als Het Dagboek van mijn Vader, Een Dierentuin in de Winter, Herinneringen, De Magische Berg, Een Stralende Hemel, De Tedere Jaren, De Wachters van het Louvre, De Wandelaar en De Wandelende Man. Het viel ons op dat hij voor portretfoto's vaak zijn bril aanraakte.

Verschillende van zijn strips raakten verfilmd. Zijn tweeluik Herinneringen bijvoorbeeld werd de Franse film Quartier Lointain (2010) met een verplaatsing van de Japanse setting naar een Frans decor. De film volgt een cynische Franse striptekenaar die op familiebezoek zijn bewustzijn verliest en in zijn veertig jaar jongere lichaam in het verleden ontwaakt. Daar kan hij zijn mogelijke toekomst veranderen en de mysterieuze verdwijning van zijn vader ophelderen. Het speciale aan de film is dat Frank Pé de illustraties verzorgde die in diverse scènes te zien zijn.

In Japan liep tussen 2012 en 2022 de tv-reeks Kodoku no Gurume op basis van de mangareeks van tekenaar Jirô Taniguchi en scenarist Masayaki Kusumi. Daarin reist een eenzame zakenman doorheen Japan om overal lokale specialiteiten te proeven. Dat leverde zomaar eventjes 125 afleveringen op.

Cartoon van Kim Duchateau voor Bruzz.be en het Brusselse magazine Bruzz, gepubliceerd in 2019.

In 2017 kwam een nieuwe Smurfen-film in de cinema. Firma's sprongen graag op dat wereldfenomeen, getuige deze advertentie van het automerk Škoda.

In 2017 stond de inmiddels officieel gepensioneerde oorlogsreporter Rudi Vranckx op de cover van Humo zoals de iconische illustratie van Kuifje. Een journalist wordt nogal snel Kuifje genoemd, hoewel we die jongen nooit een artikel hebben zien schrijven in zijn avonturen.

Wist je trouwens dat Rudi Vranckx zelf ook aan de basis staat van enkele strips? De Gierenclub, Verloren en Imagine Mosul zijn getekend door Caryl Strzelecki die ooit nog een speciaal voor een stripverhaal geschreven scenario van Herman Brusselmans heeft getekend (De Koffer). Kleine Helden, naar Vranckx' documentairereeks, is dan weer getekend door (ex-)studenten van Sint-Lukas Brussel.

Hommages van René Follet aan helden uit de stripreeksen Blake en Mortimer, Robbedoes en Kwabbernoot, Kuifje, Blueberry, Felix, Isabel, Guust Flater, Ragebol, Corentin, Roze Bottel, Bruce J. Hawker, Zoo en Op Zoek naar de Tijdvogel.

In 2015 verzamelde Association des Amis de René Follet er een hoop van in het album Hommage aux Grands de la BD.