Ditjes en datjes (8)

"Dat is wanneer een kind me ziet tekenen en komt vragen: 'Zeg eens, meneer, waar ligt het land van de Smurfen?'"

Op deze foto van circa 1960 zie je Peyo met een Smurfenbeeldje en een sigaret in de handen. De man werd een multimiljonair dankzij De Smurfen, vooral toen de tekenfilmreeks van Hanna-Barbera wereldwijd vele kinderzieltjes won. De keerzijde is dat hij op den duur meer een manager van zijn werk werd, de hele wereld rondreizend om contracten te tekenen, dan een stripverteller. En toch, in een van zijn laatste interviews, blijft hij kinderlijk bescheiden op de vraag wat voor hem de hoogste erkenning is.

Bron: Peyo l'Enchanteur, 2003

"Waar ik het meest naar uitkijk, is de reactie van mijn kleinkinderen, die gek zijn op de luchtvaart, als ze doorhebben dat Asterix en Obelix op vliegtuigen staan van SN Brussels. Ik weet dat ik daardoor naar hun mening het eindelijk gemaakt heb."

Albert Uderzo heeft het eigenlijk over de relativiteit van succes. Hij liet zich dit ontlokken ten tijde van de lancering van Asterix 33: Het Geheime Wapen in 2005. Hij verbleef toen vier dagen in Brussel voor tal van vieringen, huldes en evenementen. SN Brussels Airlines had toen de vliegtuigromp van twee vliegtuigen bekleed met figuren uit Asterix. Beide vliegtuigen werden ingezet in het Europese netwerk. Daardoor waren ze te zien van Sint-Petersburg tot Sevilla en ingeschakeld voor Asterix-evenementen in Genève, Madrid en Milaan. Op elke langeafstandsvlucht werden bovendien gratis Asterix-albums uitgedeeld aan passagiers. De keuze bestond uit Nederlandse, Franse en Engelse exemplaren.

Uit Connect nummer 106, 12 september 2005. © foto's: Raymond Lagae

Deze tekening maakte Bob De Moor op 28 augustus 1990, de dag waarop zijn vriend en drinkebroer Willy Vandersteen is overleden. Over een van hun legendarische avondjes uit vertelde hij de volgende anekdote.

"We kwamen eens aan een zaal waar een verkleed bal georganiseerd werd. Maar we mochten niet binnen, want we waren niet verkleed. Het onderwerp was 'de ontdekkingsreizen'. Vandersteen had al stevig gedronken. Hij zei: 'Weet je wat? We doen ons hemd en alle andere kledingstukken uit en gaan en tors nu, blote tors, met enkel ons cravate aan, dan zijn we precies in de tropen. Zouden we zo niet binnen mogen?'"

Op de cartoon doste De Moor Vandersteen uit als het Spaanse spook. De vermelde Gard Civic was een Antwerpse jazzclub. Ze klinken met een kruik Geuze Lambik, het bier waar Lambik naar is vernoemd.

Bron: Bob De Moor - Een Biografie, december 2013

"Mochten de commerciëlen in de steentijd hun zegje doen, dan hadden we het wiel nog altijd niet uitgevonden."

Nee, Yvan Delporte, de voormalige hoofdredacteur van Robbedoes, liep niet hoog op met de commerciële dienst van uitgeverij Dupuis. Delporte stond erom bekend gekke ideeën voor te dragen om de creativiteit en de aantrekkelijkheid van het weekblad te verhogen. Al te vaak werd hij in zijn drieste en ambitieuze plannen tegengehouden. Deze uitspraak van hem kwam in 2013 weer boven water toen duidelijk werd dat de commerciële dienst een geplande integrale reeks van Jan Kordaat als niet rendabel beschouwde. Twee jaar later startte die integrale reeks alsnog. Dupuis gaf de complete reeks opnieuw uit in zes integrales. Scratch Books begon die ook in het Nederlands uit te geven, maar Arboris nam het stokje vanaf de vierde integrale over.

In de beginjaren van Jan Kordaat, in 1941 voor het eerst te lezen in het weekblad Robbedoes, was de avontuurlijke speurder populairder dan Robbedoes zelf. Delporte schreef er het verhaal Jan Kordaat bij de Vat-Fenh-Ling voor.

"Met mijn broer ging ik wekelijks minstens één keer naar de bibliotheek. Ik las de strips die we zelf niet hadden, vooral op Lucky Luke was ik dol. Een tijdlang heb ik overwogen striptekenaar te worden, maar ik had te weinig geduld om altijd dezelfde figuurtjes te tekenen, scenario's schrijven interesseerde me meer. Een ervan is ooit in Kuifje verschenen, en toen vond ik het wel genoeg."

Guy Mortier, voormalig hoofdredacteur van Humo, over zijn bijzonder korte stripcarrière. Elders in het overzichtsinterview over zijn leven en werk komt naar voor dat hij vooral gefascineerd was door hoe humor werkt. Mortier maakte zijn intrede bij toen nog Humoradio, uitgegeven door Dupuis op een andere verdieping in het gebouw waar ook de redactie van Robbedoes en andere tijdschriften werden gemaakt.

Rik De Reymaeker vulde aan dat zijn vader Hugo, beter bekend onder het pseudoniem Hurey, de tekenaar was van Mortiers stripverhaaltje. Het heette BOEMBOEMBOEM en verscheen in 1966 in het weekblad.

Bron: Humo 3785, 19 maart 2013

"In 2003 was er een derde scenario voor me voorzien. Ik vroeg zes maanden bedenktijd, en daarna heb ik geweigerd. Sindsdien ben ik niet meer op mijn beslissing teruggekomen. Ik had echter zelf een scenario van Blake en Mortimer willen schrijven, en dat had ik misschien nog getekend. Maar dat namen ze niet aan. Ik ben dus gestopt. Het ruïneerde sowieso een beetje mijn gezondheid, want ik ben een roker, vooral wanneer ik werk. Bovendien wilde ik niet dat het een karwei werd. Ik herinnerde me tekenaars bij Vaillant (een Frans stripblad, red.), die veel produceerden, en ik had de indruk dat ze na verloop van tijd verkrampten, dat ze hun spontaniteit verloren. Toen ik zag dat het ook mij zou overkomen — zo ver was ik nog niet — met een derde Blake en Mortimer die me een beetje zou doen lijden, ben ik ermee gestopt. Maar het blijft een goede herinnering, dat ontken ik niet. Ik heb trouwens de indruk dat ik daamee mijn eerste echte strip maakte. Ik bedoel zoals degene die ik als kind las. Het is een beetje de droom van sommige auteurs: de strips maken die ze als kind leuk vonden. En met Blake en Mortimer werd ik op mijn wenken bediend."

Ted Benoit blikt terug op zijn Blake en Mortimer-ervaring. Het bleef bij twee verhalen in 1996 en 2001, allebei op scenario van Jean Van Hamme. Hij overleed in 2016.

Bron: ActuaBD, 26 april 2013

Voor de Frans-Japanse top in Tokio bootste de Japanse ambassadeur in Frankrijk Hideo Suzuki een paar dagen geleden een bekende pose uit Kuifje na. Misschien moet er een delegatie uit ons land afreizen om te gaan claimen dat Kuifje Belgisch is om een diplomatieke rel te voorkomen.

Op het kastje zie je een beeldje staan van Kuifje en Bobbie in dezelfde pose. Het reist al 37 jaar mee naar alle landen waar de ambassadeur Japan vertegenwoordigt: Vietnam, Korea, Tsjechië en de VS.

"Vergis je niet, ik heb het soms moeilijk op het einde van de maand. Mijn gebrek is dat ik traag werk, terwijl je tussen het begin en het einde van een album moet kunnen rondkomen. Om eerlijk te zijn, was het een heel problematische en moeilijke beslissing om te nemen. (...) Ik bereid me voor op de toekomst. Wat gebeurt er als ik sterf? Mijn vrouw zal successierechten moeten betalen, als het al niet mijn vier kinderen zijn, en om die te betalen, zullen ze verplicht zijn tenminste een deel van het patrimonium te verkopen. Daardoor wordt het risico op verspreiding enorm. Dat is gebeurd met de afgelopen lente overleden Didier Comès. Hij heeft geen kinderen en zijn broer en zussen, erfgenamen in rechte lijn, moesten 70% rechten ophoesten. Begrijpt u wat voor soort tikkende tijdbom dat is?"

François Schuiten, minder schatrijk dan we denken, legt in 2013 uit waarom hij nagenoeg al zijn originele platen, zijnde 1.300, aan vijf Belgische en Franse instanties wegschonk. De vraagsteller begreep niet waarom Schuiten zomaar een fortuin weggaf. Maar er zat dus een filosofie achter. Het beheer en de conservatie van zijn platen speelde daarin ook mee.

© foto: Raymond Lagae

De Franse president Emmanuel Macron en de Japanse premier Sanae Takaichi delen de Kamehameha aan elkaar uit. Da’s de kenschetsende aanvalmove van Goku uit de manga- en animereeks Dragon Ball van Akira Toriyama. In zowel Japan als Frankrijk is Dragon Ball bijzonder bekend. Macron liet zich niet verschalken en herkende de move op de top die dezer dagen plaatsvindt in Tokio.

"Er kwamen vragen uit Amerika, Endemol overwoog Biebel als figuurtje op te voeren in een kinderprogramma... Maar dat de vraag gesteld werd, was voor mij al genoeg. Terwijl het dan nog niet concreet is en je nog niks verzilverd hebt. Een echt commerciële mens geniet net van het tekenen van zo'n contract. Mij interesseerde dat niet echt, en ik heb veel kansen laten schieten. Als ik moet kiezen tussen van het leven genieten, of veel geld verdienen maar meer een manager dan een creatieveling zijn, dan kies ik resoluut voor het eerste. Wat wilde ik nu? Heel mijn leven vergaderen? Ik dacht het niet."

Marc Legendre over gemiste kansen, maar uiteindelijk ook over de juiste keuzes maken. Endemol is de Nederlandse tv-producent van programma's als Big Brother, Baantjer, Dancing with the Stars, Medisch Centrum West en vele andere succesprogramma's.

Bron: Stripgids nummer 36, winter 2013

De lezers van Urbanus zullen raar opgekeken hebben toen ze in 2020 Urbanus 188: De 1 Aprilvissers begonnen te lezen en voor even de Kiekeboes in de plaats vonden...

Voor verzamelaars van de Kiekeboes is er natuurlijk de boodschap om Urbanus deel 188 te bezitten, anders is je verzameling niet compleet.

In 1964 schreef een jonge striplezer een brief aan André Franquin met de vraag hoe hij zijn carrière als striptekenaar moest beginnen. Franquin antwoordde hem met een uniek strookje waarin hij in een notendop het hele proces van strips tekenen uitlegde. Van een summiere schets over een wat meer uitgewerkte potloodlijn naar het inkten en kleurindicaties op een kalkje. In enkele bijschriften gaf Franquin meer uitleg over formaten en geschikt tekenmateriaal met de merken die hij prefereerde.

Het is een getuigenis te meer over Franquins grenzeloze vriendelijkheid. De aspirant-striptekenaar kreeg er ook nog een brief bij waarin Franquin hem het adres van Jijé gaf die toevallig in de buurt van de jongen woonde. Franquin raadde hem aan om Jijé een bezoekje te brengen. Franquin leerde zelf het vak bij Jijé die hem uiteindelijk de reeks Robbedoes en Kwabbernoot gaf tijdens een nog lopend verhaal, Het Geprefabriceerde Huis uit 1946. Het betekende meteen de start van Franquins buitengewone stripcarrière.

De jongen is geen striptekenaar geworden.

Hoe wordt een debuterende stripreeks een verkoopsucces? Een met je album zwaaiende burgemeester die later president van Frankrijk zou worden, maakt een explosief verschil! In 1981 was Benoît Sokal 27 jaar toen hij de grote prijs van de stad Parijs won als bekroning voor zijn Canardo-album Moord in de Berm, deel 1 in wat een lange reeks zou worden. Die prijs kreeg Sokal uit handen van de toenmalige burgemeester van Parijs, Jacques Chirac. Beide heren schudden de hand en wisselden enkele woordjes uit. Meer dan een vluchtig moment was het niet. Chirac was omringd door een hele hofhouding die een langer contact in de weg stond. Hij poseerde nog wel lachend voor de foto, met het Canardo-album zwaaiend in de hand. Wat er daarna gebeurde, laten we Sokal hieronder uitleggen, geciteerd uit een lokale krant uit Reims waar Sokal toen woonde. Hij diepte het verhaal in 2019 weer op.

"Het was een verkoopstimulans zonder weerga. De impact na die prijs was geweldig, met name dankzij een foto die werd gepubliceerd waarop je Jacques Chirac met mijn album ziet zwaaien. De volgende dag, toen ik terug was in Brussel, stond de foto in alle kranten. Ik ben naar een boekwinkel gegaan. De verkoop ging door het dak!"

Jacques Chirac was tussen 1977 en 1995 burgemeester van Parijs. Daarvoor was hij premier van Frankrijk, van 1974 tot 1976 en nogmaals van 1986 tot 1988. Tijdens zijn burgemeesterschap was hij tweemaal verliezend presidentskandidaat. In 1995 lukte het hem toch en volgde hij François Mitterand op als tweeëntwintigste president van de republiek. Zijn termijn tot 2002 kreeg een vervolg tot 2007 toen hij de verkiezingen opnieuw won.

Een aanvulling van lezer Servaas Verbrugge: "Chirac vond niet alle strips leuk. Hij belde ooit naar Jean Tabary omdat hij ruzie met Saddam Hussein had gehad over een Saddam-grapje in Iznogoedh, en zelf belde hij een paar keer met een Franse politieke cartoonist, ik denk Sempé, omdat hij er de pest in had dat hij altijd met kwijl aan zijn kin werd getekend. Ik geloof dat hij zelfs geld aanbod als die daarmee stopte."

Net zoals de katers Heinz en Frits uit de strookjesstrip Heinz is Jodocus, d-e e-x-t-r-e-e-m t-r-a-a-g s-p-r-e-k-e-n-d-e s-c-h-i-l-d-p-a-d, gebaseerd op een echt huisdier van René Windig. En dat beest heeft een bankoverval meegemaakt, ook echt gebeurd.

In Het Parool van 24 december 1988 vertelt Windig het hele verhaal: "Ik woonde toen nog thuis. Op een zondagochtend gaat de telefoon. Mijn vader neemt de telefoon op. Politiebureau Marnixtraat. 'Heeft u een Citroën met dat en dat kenteken?' Ja, zegt mijn vader. 'Waar is die auto?' Die staat voor de deur, zegt mijn vader. 'Weet u dat heel zeker?' Bleek die auto gebruikt te zijn bij een overval op een bankfiliaal. Die bankoverval mislukte trouwens omdat toen de rovers vluchtten de auto niet wilde starten. Die hebben zich toen schietend uit de voeten gemaakt. Mijn moeder vroeg toen aan mijn vader: 'Vraag of de schildpad er nog in zit'. We zouden die morgen namelijk naar Calandsoog gaan en alle spullen waren de avond daarvoor al in de auto gepakt, ook de schildpad. Jodocus bleek nog steeds op de achterbank te zitten. Hij is dus een van de weinige schildpadden die een bankoverval heeft meegemaakt. We hebben natuurlijk nog over zijn rol in het geheel zitten fantaseren. Voor ons is Jodocus onder het gaspedaal gaan zitten, waardoor de boeven niet konden wegrijden. Een echte held."

Bron: Heinz: Van H tot Z 1 — Oog & Blik | De Bezige Bij, 2009

“Een flater, ik? Nooit!…” maar die contracten onder Guusts arm zijn niet terechtgekomen.

Een vroege Guust uit de jaren 1960. Bron: onbekend, want vermoedelijk nooit gepubliceerd.

Hoe teken je een Smurf? Niemand minder dan Todd McFarlane legt je dat uit in dit filmpje uit 2017. McFarlane is de schepper van Spawn, de medebedenker van Venom in Spider-Man en mede-oprichter van uitgeverij Image Comics. 

Zo simpel is het tekenen van een Smurf dus niet.

In 2021 vond Gert Fransen, de big chief van de Facebookgroep Stripknip, deze tekening van Willy Vandersteen in een poëzieboekje van een collega. De tekening werd later opgenomen in het dossier van een integrale van Biggles en in de Suske en Wiske-special van Knack over 80 jaar Suske en Wiske.

Gert Fransen schreef er toen het volgende over: "In 1959 maakte Willy Vandersteen samen met de Kalmthoutse journaliste Maria Rosseels een wereldreis. Hieruit ontstond later het Suske en Wiske-album De Gouden Cirkel. De toen negenjarige Annie was helemaal weg van Suske en Wiske. Haar vader had al aan enkele lokale kunstenaars gevraagd om iets in het poëzieboekje van zijn dochter te tekenen, met het idee dat de lat ineens hoog lag voor wie er nadien iets in wou tekenen. Als verrassing voor zijn dochter dacht hij dat het een leuk idee zou zijn, mocht Willy Vandersteen er iets in tekenen. Hoe hij in contact kwam met Vandersteen is niet geweten, maar ondanks het drukke en strakke werkschema dat Willy Vandersteen erop nahield, stemde hij hier toch mee in. Het enige probleem was dat Vandersteen toen net op wereldreis vertrok en hierdoor Annie haar poëziealbum voor lange tijd bleef liggen. Bij zijn thuiskomst merkte Willy dat hij het poëzieboekje van het meisje totaal was vergeten. Met het reisgevoel in het achterhoofd en al werkend aan het Suske en Wiske-verhaal De Gouden Cirkel, maakte hij deze prachtige uitgewerkte tekening van Wiske in kimono in Annies poëziealbum. Het meisje moest wel even geduld hebben, want in haar boekje zien we dat er tussen 1959 en 1961 niemand anders nog iets in haar boekje heeft getekend. Maar zoals je ziet, werd het geduld van Annie meer dan beloond."

Léonie "Ninie" Bervelt was de eerste vrouw van Edgar P. Jacobs. Het echtpaar zie je op deze huwelijksfoto uit 1930. Hij leerde haar in 1929 kennen in de opera waar ze net als hij zong en optrad. Maar Léonie was een wild theatermeisje die eigenlijk geen partij was voor de bravere Jacobs. Hij tekende haar als Sylvia in zijn eerste stripverhaal De "U"-straal dat in 1943 in Bravo! was te lezen. Léonie verliet haar man na de Tweede Wereldoorlog omdat ze vond dat Jacobs aanmodderde zonder successen te boeken. Ze verliet hem bovendien voor een bokser, een voormalig Belgisch kampioen. Jacobs was toen erg aangeslagen, maar later toonde hij nog zijn goed hart. Lees vooral verder...

Hergé was een fan van De "U"-straal en verzocht Jacobs om voor hem te komen werken aan Kuifje om de decors te tekenen en de inkleuring te verzorgen. Voor zijn eerste verhaal van Blake en Mortimer herwerkte hij het scenario en de hoofdpersonages uit De "U"-straal. Het succes kwam dus van alle kanten op hem af, in tegenstelling tot zijn eerste echtgenote. Léonie werd namelijk zelf in de steek gelaten door haar bokser. Ze raakte aan de drank. Het sierde Jacobs dat hij als bedrogen en in de steek gelaten man alsnog een baantje voor haar versierde bij zijn uitgever Le Lombard. Desalniettemin overleed ze niet veel later op haar 59ste.

De "U"-straal verscheen in 1974 voor het eerst in album. Jacobs was toen al enkele decennia de tekenaar van de succesreeks Blake en Mortimer. In 2023 verscheen een opnieuw ingekleurde en geletterde heruitgave van De "U"-straal als Voor Blake en Mortimer deel 1. Jean Van Hamme bedacht er een vervolg op dat als deel 2 uitkwam, getekend door Christian Cailleaux en Étienne Schréder.

Sommige dingen moet je aan professionals overlaten. Op de foto: Albert Uderzo, Obelix en een menhir.

© Pierre Vauthey/Sygma

Hoe teken je Mickey Mouse?… Tot je een brief krijgt van de juridische afdeling van Disney.

Geen idee of André Franquin zich bewust liet inspireren voor gag 636 van Guust Flater door Laurel en Hardy, maar de gelijkenis is frappant. In de kortfilm Me and My Pal (1933) bereiden Oliver Hardy en Stan Laurel zich voor op Hardy's huwelijk met de dochter van een steenrijke oliemagnaat. Laurel is zijn getuige. Zijn huwelijkscadeau is een puzzel die hij in afwachting van de komst van een taxi begint te leggen. Van het een komt het ander en binnen de kortste keren vervoegen Hardy en heel wat anderen (de butler, een taxichauffeur, een boodschapper, een agent,...) Laurel om de puzzel compleet te krijgen. In Franquins gag verliest Guust zijn puzzelstukken één na één op straat. De personen die de stukjes oprapen, komen het op Guusts bureau in de puzzel leggen.

Uit de Facebookgroep Jan Bosschaert Fans.

"Erfstuk: origineel schilderij van Sam. Het heeft altijd bij mijn grootmoeder gehangen. Vandaag heb ik de rand die over het schilderij zat verwijderd, zodat ik alles kan zien. Het zal altijd thuis blijven hangen."

Een valse cover van Robbedoes en Kwabbernoot door Régis Loisel, bekend van Peter Pan, Op Zoek naar de Tijdvogel, Magasin Général,…