67 of 2295
Marjane Satrapi (56) overleden
"Marjane Satrapi is overleden aan verdriet, iets meer dan een jaar na het overlijden van Mattias Ripa, haar echtgenoot en de liefde van haar leven", luidt het in een persbericht waarin de familie van de Frans-Iraanse strip- en filmmaker Marjane Satrapi vandaag over haar overlijden communiceerde. Ze is 56 jaar geworden. Op haar sociale media uitte ze meermaals haar immense verdriet.
Satrapi is gekend van haar wereldwijde bestseller Persepolis die tussen 2002 en 2004 in vier delen verscheen bij Atlas en een meermaals herdrukte integrale. Daarin vertelde ze over haar jeugd in Teheran (Iran) tijdens de Iraanse Revolutie en het begin van de oorlog tussen Iran en Irak. Ook haar emigratie naar Frankrijk, waar ze als tiener een nieuw bestaan opbouwde, kwam uitgebreid aan bod.
Marjane was tien jaar toen de bloedige opstand tegen de sjah begon. Ook haar rijke en moderne ouders betoogden tegen de beknotting van de vrijheid en het opsluiten van mensen met linkse ideeën. De sjah bezweek onder de druk en trad af. De vrijgelaten gevangenen, waaronder een oom van Marjane, vertelden gruwelijke verhalen over de folterpraktijken van het gevallen regime. Maar toen in 1979 Ruhollah Khomeiny aan de macht kwam, werd snel duidelijk dat de nachtmerrie nog lang niet voorbij is. Ondanks de zware kost, leest Persepolis alles behalve als een deprimerende strip. Satrapi liep niet te koop met wat ze allemaal had meegemaakt. Ze was vooral een boeiende verteller. Pijnlijke en aangrijpende ervaringen wisselde ze af met humor. Het was David B. die Satrapi ervan overtuigde om Persepolis te tekenen. Hijzelf maakte al furore met zijn eigen autobiografische reeks Vallende Ziekte. Haar tekenstijl was duidelijk beïnvloed door die van David B.: zwart-wit met veel contrast, tot de essentie herleid, want het verhaal primeert
In 2007 kwam een door haar en Vincent Paronnaud geregisseerde tekenfilmversie van Persepolis uit waarmee ze nominaties in de wacht sleepte voor een Oscar, een Golden Globe en een BAFTA Award. Winst behaalde ze met de juryprijs in Cannes en veertien andere prijzen.
Na De Muzikant (2005) en Kruissteekjes (2006) heeft ze geen strips meer getekend. "Ik sta nu mijlenver van het stripmilieu en ik blik nooit terug. Om rijk en beroemd te zijn, had ik moeten doorgaan om de Iraanse La Pasionaria te zijn. Dan zou ik nu Persepolis deel 8 aan het schrijven zijn of een film over Iran regisseren. Dat zou oneerlijk zijn, ik ben al meer dan 25 jaar niet naar mijn land teruggekeerd, ik heb er enkel een nostalgische, sentimentele band mee..." Zo liet ze in 2020 optekenen in Casemate. La Pasionaria is de bijnaam van de Spaanse politica en strijdster voor vrouwenrechten Dolores Ibárruri Gómez (1895-1989). Ze was een belangrijke leidster tijdens de Tweede Spaanse Republiek en de Spaanse Burgeroorlog. Tijdens de slag om Madrid (1936) hield ze de beroemde toespraak ¡No pasarán!. Ze was achtereenvolgens secretaris-generaal en voorzitster van de Spaanse communistische partij tot haar dood.
Er volgden nog andere films: Poulet aux Prunes (2010) naar haar strip De Muzikant en The Voices (2014). Tussen twee filmprojecten in schilderde Satrapi nog wel. Radioactive (2019) was haar voorlaatste film. Daarin vertelde ze het leven van Marie Curie (1867-1934), de wetenschapster die pionierde in onderzoek naar radioactiviteit en de eerste vrouw die een Nobelprijs won. Ze won er zelfs twee in haar carrière. Rosamund Pike vertolkte Marie, Sam Riley haar man en collega. Het verhaal is gebaseerd op het geïllustreerde verhaal van Lauren Redniss.
Satrapi's jongste film dateert van 2024 en is de Franstalige zwarte komedie Paradis Paris met onder meer Monica Bellucci. Zij speelde voormalig operaster Giovanna die per abuis overleden wordt verklaard in de pers. Marie-Cerise wordt ontvoerd terwijl ze probeert zelfmoord te plegen en in zijn werk flirt de Engelse stuntman Mike dagelijks met de dood. Via alledaagse ontmoetingen met universele figuren zoals een schoonmaakster, een café-eigenaar en een rechercheur, zijn de levens van de Parijzenaren uiteindelijk toch met elkaar verweven.
Bovenop heel wat prijzen voor haar strips en films, ontving ze in 2009 een eredoctoraat van de universiteit van Leuven. In 2024 weigerde ze echter de Franse onderscheiding Légion d'honneur (Erelegioen) uit protest tegen wat zij beschouwde als een “hypocriete houding van Frankrijk ten opzichte van Iran”, in de context van de toekenning van visa aan kinderen van "Iraanse oligarchen" in plaats van aan "vrijheidslievende, dissidente en artistieke Iraanse jongeren".
67 of 2295