77 of 2468
Eerste gestolen originelen van Blake en Mortimer terug bij Fondation Jacobs
Na bijna tien jaar onderzoek heeft de Belgische justitie voor het eerst een aantal gestolen originelen van Edgar P. Jacobs terugbezorgd aan de Fondation Jacobs. Een ervan, een kalk met schetsen voor het album De Valstrik, opent dit artikel. Het gaat om werken die deel uitmaken van ongeveer 250 originele platen, covers en andere stukken die volgens het gerecht uit de collectie van de stichting zijn verdwenen. Hun gezamenlijke waarde wordt vandaag op zo'n 40 miljoen euro geschat.
Centraal in de zaak staat Philippe Biermé, die achtentwintig jaar aan het hoofd stond van de stichting. Hij zou volgens het gerecht van zijn positie en toegang tot de kluizen gebruik hebben gemaakt om werken uit de collectie te halen en te verkopen. Een onderzoek van Le Soir bracht de zaak in 2017 aan het rollen. In 2023 was er eindelijk grond voor een nog voor te komen rechtszaak. We schreven daar toen een heel lang artikel over dat je hier kan terugvinden.
Inmiddels zijn twaalf personen in verdenking gesteld. Het gaat om de galeriehouders Daniel Maghen, Eric Leroy, Jean-Baptiste Barbier en Alain Van Neyghen, de bedrijven DM Arts Graphiques en Galerie Barbier, de verzamelaars Antoine Bich, André Querton, Philippe Boon, Olivier Hody en uitgever Maurice Joosten. Zolang er geen uitspraak is, geldt voor alle betrokkenen het vermoeden van onschuld. Bij huiszoekingen in België, Frankrijk en Zwitserland nam het gerecht meer dan honderd werken in beslag.
Zoektocht naar vermiste cover Het Gele Teken
Na het overlijden van de Waalse galeriehouder Alain Van Neyghen besliste de onderzoeksrechter dat de bij hem in beslag genomen stukken eigendom waren van de Fondation Jacobs. Daarmee volgde de eerste effectieve teruggave. Het gaat onder meer om de slotpagina van Het Geheim van de Zwaardvis, twee originele platen van Het Mysterie van de Grote Piramide, een kleurontwerp voor de cover van Het Gele Teken, een schets voor Het Raadsel van Atlantis en voorbereidend materiaal voor De 3 Formules van Professor Sato. De teruggegeven stukken zouden samen bijna 600.000 euro waard zijn. Volgens de stichting is vooral het juridische precedent belangrijk: de beslissing bevestigt haar eigendomsrecht en kan de weg openen voor de teruggave van andere in beslag genomen werken.
Ook bij de begin september overleden Maurice Joosten waren originelen aangetroffen, waaronder platen uit Het Mysterie van de Grote Piramide en Het Raadsel van Atlantis en een zeldzame tekening voor een Kuifje-cover voor Het Geheim van de Zwaardvis. Ook die stukken zouden later kunnen worden teruggegeven. Een van de belangrijkste vermiste werken blijft de originele cover van Het Gele Teken. Onderzoekers probeerden die in Frankrijk en Zwitserland in beslag te nemen, maar konden het werk niet lokaliseren. Verzamelaar Antoine Bich, die het zou hebben gekocht, is in verdenking gesteld voor heling.
De Fondation Jacobs probeert intussen ook de overige verdwenen stukken op te sporen. Van een groot deel is bekend wie ze heeft gekocht, maar andere werken bevinden zich vermoedelijk bij kleinere, nog niet geïdentificeerde verzamelaars. De stichting wil waar mogelijk juridische procedures starten om de originelen terug te krijgen. Wanneer dat onmogelijk blijkt, kan ze proberen de tegenwaarde te recupereren. Bij Philippe Biermé werden volgens de Waalse krant Le Soir geen originele platen aangetroffen, maar wel vastgoed, oldtimers en geblokkeerde banktegoeden waarop eventueel verhaal kan worden gehaald.
Een proces laat voorlopig nog op zich wachten. Bernard Renson, de nieuwe voorzitter van de Fondation Jacobs, hoopt dat de zaak in 2028 voor de rechtbank komt. De eerste teruggave vormt ondertussen een belangrijke doorbraak in een dossier dat draait om het behoud van waardevol erfgoed van het hoogste niveau uit de Belgische stripgeschiedenis.
Bron: Daniel Couvreur, Le Soir
77 of 2468