Winkel in de kijker: 't Vlaams Stripcentrum (Wilrijk)

Frank Bogaerts is de voorzitter van ’t Vlaams Stripcentrum aan de drukke Boomsesteenweg in Wilrijk. In 1980 richtte hij dit centrum op, dat volledig door vrijwilligers bemand is. Toen was er enkel de stripbibliotheek en die heette Stripbib Jong Valaar. Ze waren toen een klein onderdeel van de jeugdwerking Jong Valaar, die op een plein verschillende jeugdbewegingen omvatte, zoals de Chiro en de scouts. In 1983 ontstond de vzw ‘t Vlaams Stripcentrum, in die tijd gevestigd in de Letterkundestraat 139 in Wilrijk. Omdat de subsidies niet toereikend waren, ontstond in 1983 uit financiële noodzaak een stripwinkeltje.

In 2001 verhuisden ze naar het huidige adres, waardoor zowel de winkel als de bibliotheek flink konden uitbreiden. Eigenlijk vindt Frank dat de stripwinkel nu alweer te klein geworden is en ook de stripbibliotheek is een bewaarbibliotheek geworden omdat ze geen stripalbums wegdoen.

Frank: "In de stripwinkel volgen we in principe alles, maar we werken vooral met abonnementen en ook met bestellingen omdat de beschikbare oppervlakte niet groot genoeg is om alles in voorraad te hebben. Veel klanten werken met bestellijsten, dus ze geven aan welke reeksen ze volgen en wij zorgen voor de opvolging zodat we elk nieuw album voor hen kunnen opzijleggen in onze bestelkast."

"Nederlandstalige graphic novels hebben we ook in ons aanbod, maar Engelstalige kan je bij ons bestellen. Soms raad ik klanten aan om eens te kijken op jullie website, zodat ze een idee hebben wat er allemaal kan aangeboden worden. Natuurlijk zijn de topreeksen degene die best verkopen in onze winkel. Maar ook de Handelsblad-uitgaven van Piet Pienter en Bert Bibber doen het goed, terwijl dat nochtans heel oud materiaal is. Er zijn ook bestsellers, zoals Lord of the Flies van Aimée de Jongh. Wanneer je dat boek vergelijkt met de nieuwe Orson over Orson Welles, dan heb je te maken met een ander publiek. Dat verkoopt minder goed, maar heeft wel gegadigden."

"Zelf ben ik een fan van Charel Cambré met zijn leuke en zwierige stijl. Ook de humor in de reeks Heden Verse Vis, in samenwerking met Marc Legendre, vind ik goed. De Kiekeboes heb ik ook altijd graag gelezen. Idem voor de oudere Suske en Wiske-albums. Er zijn ook goede one-shots, en vooral die met diepgang lees ik graag, zoals bijvoorbeeld De Kleine Astronaut."

Bij de vijfentwintig vrijwilligers zijn de taken verdeeld: sommigen staan in de winkel of de bibliotheek, anderen doen de administratie of de boekhouding... Op die vijfenveertig jaar van het bestaan van dit centrum zijn er dus al heel veel vrijwilligers geweest, en daar is Frank dankbaar voor. Zelf probeert hij al een paar jaar om de scepter van voorzitter over te dragen omdat hij vindt dat er een tijd is van komen en gaan, en dat verjonging ook voor de voorzitter geldt. Maar er is nog geen gegadigde gevonden.

Frank: "Wat ik jammer vind, is dat er weinig jeugd over de vloer komt. Niet alleen in de winkel, maar ook in de bibliotheek. Elk jaar organiseren we de Wilrijkse Stripdagen. Dit jaar hadden we meer dan twintig stripauteurs ter gelegenheid van ons vijfenveertigjarig bestaan. Dan vragen we aan de oudsten van de lokale Chiro of ze willen meehelpen. In ruil geven we een bijdrage voor hun jaarlijkse kamp. Aangezien ze persoonlijk geen directe vergoeding krijgen, geven we ze elk ook een gratis kaart om dertig strips te lenen in onze bibliotheek. Ik geef ze er dan steeds een promopraatje bij. Maar de laatste drie jaar heb ik niemand van hen gezien in onze bibliotheek! Dat begrijp ik niet. Wij hebben zulke goede strips die ze kunnen lezen, probeer het tenminste eens, want onbekend is onbemind!"

"Het standaardtarief voor de bibliotheek is 25 euro per jaar, en per strip betaal je 30 tot 50 cent. Met die kaart krijg je in de winkel tevens korting op de aankopen."

Als logo gebruikt de stripspeciaalzaak de afbeelding van de hoed uit het Nero-album De Hoed van Geeraard de Duivel. Ter illustratie daarvan hangen aan een muur in de bibliotheek naast elkaar de covers van alle drukken van dat album.

Terwijl de oppervlakte van de winkel 25 m² bedraagt, is de stripbibliotheek met zijn 150 m² heel wat groter. Er is een beneden- en bovenverdieping, en ook nog een aparte kamer met strips voor volwassenen. Bovendien is er ook een archief, maar deze strips zijn enkel raadpleegbaar en niet uitleenbaar. In dat archief zijn er veel eerste drukken te vinden.

Frank: "Wij proberen om minstens elke twee maanden een signeersessie te organiseren met zowel grote namen als minder gekende namen. We trachten ook zoveel mogelijk nieuwe namen aan te trekken, want die kunnen alle steun goed gebruiken."

"Stripbeurzen hebben we vroeger heel veel gedaan. Maar degene die daar verantwoordelijk voor was, is nu ziek, dus het tempo ligt lager. Op beurzen zoals Turnhout, Leuven, Breda en Gent zijn we  wel degelijk aanwezig."

’t Vlaams Stripcentrum is ook de uitgeverij van de collecties Fenix (een voortzetting van de collectie van Brabant Strip), Sfinx, Erfgoedreeks en het stripinformatiemagazine StripKiosk.

Frank: "StripKiosk is er onlangs mee gestopt. De hoofdredacteur had al een hele tijd moeite om het blad te vullen. Hij vroeg regelmatig of er artikels konden geleverd worden. Ik begrijp het goed dat het voor hem als vrijwilliger niet leuk meer was als het telkens een struggle is om aan artikelen te raken." 

In de officiële communicatie werd ook het dalend aantal abonnees, tot het niet meer leefbaar was, als de oorzaak voor de stopzetting genoemd.

"Collectie Fenix loopt nog tot nummer 200, en dan houden we ermee op. Er volgen dus nog elf nummers. De reden hiervoor is dat het beste eigenlijk allemaal al is uitgegeven. Je kan natuurlijk blijven uitgeven als je dat wil, maar er zijn verhalen bij waarvan ik me afvraag of dat echt in een album moet gepubliceerd worden."

"Het is de bedoeling om iets anders in de plaats te brengen, met kortere verhalen. Als we bijvoorbeeld een paar kleine boekjes vinden die er leuk uitzien, kunnen we die samen in een album plaatsen. Dat kan Fenix Plus heten of Fenix Extra, ik heb nog geen idee."

"Sfinx gaan we wel nog voortzetten. Dat zijn geen Vlaamse strips en het kan van alles zijn. In die collectie verschijnen vier albums per jaar."

"En onlangs verscheen het vijfde deel van de Erfgoedreeks, ook een publicatie van ons. We hebben niet direct iets klaar liggen voor een zesde uitgave, maar de toekomst zal uitwijzen of we nog iets interessants vinden om er een integrale van te maken."

"Er zijn nog dingen die we in een verder verleden hebben uitgegeven, zoals Biggles 21: Het Laatste Konvooi, of de krantenversie van de Suske en Wiske-albums De Ringelingschat en De Tuf-Tuf-Club. Van dat laatste album hebben we een box uitgegeven met een kleine editie van het album én een beeldje van de raaf."

"Voorts hebben we de jonge tekenaar Jonas Depuydt (artiestennaam Jopuy) persoonlijk leren kennen toen hij onze winkel binnenkwam en een aantal pagina's van een nieuw stripverhaal toonde met de vraag of wij hem konden helpen om dat album uit te geven. Een van onze medewerkers heeft daarvoor een crowdfunding opgestart. Jammer genoeg hebben we het streefdoel niet gehaald. Er wordt nu gekeken of het album er toch nog kan komen."

"Iets anders is een kleurenstrip over Mozart door de Vlaamse tekenaar Gilbert Declercq dat verschenen is in het Frans. Iemand kwam ons dat album tonen en wij raakten erdoor geïntrigreerd. We hebben daarop contact opgenomen met zowel de tekenaar als de uitgever, en het resultaat is dat we dit album zullen uitbrengen in het Nederlands. Meer info volgt nog."

"Het leukste van deze vrijwillige job blijft voor mij het contact met de stripliefhebbers. Het gaat om de spontaniteit, de babbel, het aanprijzen van boeken, en het goede gevoel over de aankoop waarmee de striplezer naar huis gaat."

• Oppervlakte: 175 m²
• Adres: Boomsesteenweg 337, 2610 Wilrijk
• Telefoon: +32 (0)3 8274426
• E-mail: info@vlaamsstripcentrum.be
• Website: https://vlaamsstripcentrum.be
• Openingsuren: woensdag van 19.00 tot 20.30 uur - zaterdag van 10.30 tot 17.30 uur - zondag van 10.30 tot 12.00 uur