Ditjes en datjes (21)

De tekenfilm The Thief and the Cobbler, van de in Canada geboren animator Richard Williams, wordt weleens "the greatest film never made" genoemd. Sinds de jaren 1960 tot in 1995 werd er eenendertig jaar aan gewerkt, een wereldrecord. De productie werd om diverse redenen (meestal geld) vele malen onderbroken en dan weer hernomen. Studio's als Disney, Miramax, Warner Bros. of producers (onder meer van Star Wars) passeerden de revue. In ieder geval was ook Steven Spielberg onder de indruk en hij spoorde Robert Zemeckis aan om Williams de animatiegedeeltes in Who Framed Roger Rabbit (1988) te laten regisseren. Williams kreeg er twee Oscars voor. Hij had in 1972 al een Oscar gewonnen met zijn korte tekenfilm A Christmas Carol naar het verhaal van Charles Dickens. In de jaren 1970 was hij verantwoordelijk voor de geanimeerde titelsequenties van de Pink Panther-films met Peter Sellers.

Er kwamen verschillende versies en gerestaureerde pogingen van The Thief and the Cobbler met vele cuts, ook door Harvey Weinstein. Op YouTube kan je de meest volledige versie bekijken, inclusief onafgewerkte scènes. Sommige stukken zijn briljant en complex en waren een bron van inspiratie voor andere animatoren. Toen Disney in 1992 de tekenfilm Aladdin uitbracht, bleken er nogal frappante gelijkenissen te zijn met Williams' tekenfilm. Daarover bestaat deze documentaire.

Vincent Price sprak de stem van grootvizier Zigzag in. Het was zijn allerlaatste rolletje. Je kent zijn stem vast wel als de voice-over in het begin van Michael Jacksons clip Thriller.

Op 2 juli is in de Chinese stad Shenzhen een expo geopend die tot 19 september gratis te bezoeken is. Een honderdtal pagina’s uit welgeteld negen Belgische stripreeksen biedt er een overzicht van bijna een eeuw Belgische beeldverhalen. Die reeksen zijn Kuifje, Suske en Wiske, Robbedoes en Kwabbernoot / Marsupilami, Guust Flater, Jommeke, Steven Sterk, De Smurfen, Boerke en Johan en Pirrewiet.

Er is ook speciale aandacht voor specifieke thema’s, zoals Chinese vertalingen van Kuifje. Meer info, zie deze website.

Dit stripje over draagbare telefoons en gebeld worden op de meest ongelegen momenten is 107 jaar oud. De tekenaar is de Brit William Kerridge Haselden (1873-1953) en het verscheen in maart 1919 in de Daily Mirror.

Haselden startte in 1903 voor de Britse krant als politiek cartoonist en evolueerde naar een kenschetsende aanpak van milde maatschappijkritiek over gewoontes en gebruiken van de middenklasse. Dat zijn bijdrages uit een opeenvolgende volgorde van cartoons bestaan, maakte van hem een grondlegger van het Britse beeldverhaal.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog spotte hij in zijn satirische stripreeks The Sad Adventures of Big and Little Willie met de Duitse keizer Wilhelm en zijn zoon, de kroonprins. Een verzameling van die strips verschenen in 1915. In datzelfde jaar reed een eerste prototype van een Britse tank — zelfs de eerste voltooide tank ter wereld! — die de bijnaam Little Willie kreeg, genoemd naar Haseldens stripfiguurtje. Het was de voorloper van de Mark I-tank.

Tweemaal dezelfde wetenschapper in een verhaal van Blake en Mortimer en Kuifje. Jean Capart (1877-1947) was een Belgische egyptoloog en wordt beschouwd als de grondlegger van de Belgische egyptologie. Edgar P. Jacobs behield hem in zijn functie als egyptoloog in Het Mysterie van de Grote Piramide als het Duitse personage Großgrabenstein. Hij keerde terug in De Atlantische Dreiging. Hergé maakte van hem professor-archeoloog Hippolytus Bergamot in De 7 Kristallen Bollen. Hij is de eigenaar van de mummie van de Inca Rascar Capac.

Na zijn opleiding volgde Capart lessen bij Nederlandse, Duitse, Britse en Franse egyptologen. In 1923 bezocht hij op uitnodiging van Howard Carter en Lord Carnarvon het toen pas geopende graf van Toetanchamon. De Belgische koningin Elizabeth en haar zoon, prins Leopold, waren erbij. Tussen 1936 en 1938 en opnieuw in 1945-1946 gaf Capart de leiding aan diverse opgravingen in El Kab. Hij schopte het tot hoofdconservator van het Koninklijk Museum voor Kunst en Geschiedenis in Brussel en adviseur voor het Brooklyn Museum in New York. Hij nam ook deel aan de eerste opgravingen om de oud-Egyptische stad Heliopolis (nu een buitenwijk van Caïro) bloot te leggen terwijl de Belgische industrieel Édouard Empain er een nieuwe stad bouwde.

Met dank aan Alain Bingen.

Deze watertoren met kapitein Haddock erop geschilderd, kan je in het Franse Landunvez (departement Finistère) vinden. Haddock zal echter liever een toren vol Schotse whisky van Loch Lomond gezien hebben.

De allereerste kostuums van Mickey en Minnie Mouse dateren van 1939 en leken wel bedoeld om kindjes bang te maken. 

Op de tweede foto zie je de evolutie van het Mickey Mouse-kostuum in en buiten de Disney-pretparken. Het eerste beeld dateert van 1937 op de rode loper van de première van Sneeuwwitje. Het tweede is al van 1955 bij de opening van de eerste Disneyland en is in feite geleend van een schaatsshow. In 1959 kwam een vriendelijker ogende versie. In 1960 werden de proporties aangepast (en bestond de wereld al in kleur), maar konden de armen niet bewogen worden. In 1962 koos Walt Disney zelf voor de versie op de laatste foto.

Een uitgebreider overzicht met meer uitleg en nog latere versies (inclusief een mond en ogen die vanaf 2004 konden bewegen) kan je in het filmpje bekijken.

In 2019 ging deze originele covertekening van Kuifje voor Le Petit Vingtième, de jongerenbijlage van de Waalse krant Le Vingtième Siècle waarin Kuifje voor het eerst verscheen, in Dallas (Verenigde Staten) op een veiling van de hand voor 1,12 miljoen dollar, net geen miljoen euro. Het was de eerste Kuifje-cover van Le Petit Vingtième van 13 februari 1930 voor het verhaal Kuifje in het Land van de Sovjets.

Foto van een poster uit Spirou nummer 3491 van 9 maart 2005. Clarke, bekend van Melisande, bracht hiermee een hommage aan tal van stripheldinnen. Tussen vooral stripfiguren uit Franstalige stripreeksen herkennen we ook Wiske, Franka en Anne- of Rozemieke.

Het werk van de Amerikaanse sf- en fantasytekenaar Frank Kelly Freas (1922-2005) sierde niet alleen covers van strip- en pulpblaadjes als Weird Tales, Planet Stories en Mad, het schopte het ook tot de hoes van een vinylplaat en zelfs tot in de ruimte.

In 1977 mocht hij de albumhoes van News of the World voor de band Queen schilderen. Hij herwerkte daarvoor een oude illustratie die hij in 1953 had geschilderd voor Astounding Science Fiction. De NASA vroeg hem dan weer om het officiële ruimtemissie-embleem van Skylab te ontwerpen. Skylab was in 1973 het eerste Amerikaanse ruimtestation in een baan om de Aarde. Het embleem was als patch bevestigd op de ruimtepakken van de astronauten. Er bestonden ook posters van.

In stripmiddens was hij gekend als schilder van de meeste covers van het satirische stripblad Mad tussen 1958 en 1962. Een jaar vóór zijn coverwerk, in 1957, leverde hij al tekeningen voor het binnenwerk. Hij schilderde ook backcovers die meestal advertenties uit andere tijdschriften parodieerden. Omdat hij geen opslag kreeg, vertrok hij bij Mad. In 1975 mocht hij voor Marvel covers tekenen voor het komische Crazy Magazine.

Doorheen zijn carrière werd hij achtentwintig keer genomineerd voor een Hugo Award, een prijs die sinds 1953 wordt uitgereikt voor beste sf- en fantasyverhalen. Zijn nominaties waren in de categorie Best Professional Artist. Niemand deed ooit beter en hij won elf keer.

Vlaanderen zond zijn zoontje uit. Van Jommeke werden er in 2016 vijfentwintig titels uitgegeven in China en die raakten in de testperiode allemaal uitverkocht. Het ging om een half miljoen verkochte exemplaren! In 2018 en 2019 was het de bedoeling dat Bright Media, een multimediagroep in Peking, nog eens veertig vertalingen uit zou brengen in samenwerking met het Vlaamse Ballon Media. Daarna hadden er jaarlijks dertig tot veertig bijkomende titels in het Chinees moeten verschijnen. Het bleef echter bij plannen. Buiten Vlaanderen is het nooit gelukt om Jommeke tot een verkoopsucces te maken, ondanks een aantal pogingen doorheen de decennia in het Frans, Duits, Engels, Fins, Zweeds en Indonesisch.

Hoeveel miljoen exemplaren er van de reeks intussen zijn verkocht, is niet correct prijs te geven. Getallen uit 2020-2021 variëren tussen 50 en 62 miljoen. Recentere bronnen situeren het rond de 60 miljoen exemplaren. Hoe dan ook, er zijn maar weinig stripreeksen in Europa die zulke cijfers kunnen voorleggen, ook al zijn er al meer dan driehonderd delen verschenen.

Nog opmerkelijker: bij Vlamingen ouder dan 6 jaar kent 95% van het publiek het stripfiguurtje.

Van Kuifje in Tibet was in 1960 al een coveropmaak afgewerkt in zowel het Frans als Nederlands tot uitgeverij Casterman vond dat de coverillustratie te abstract was voor een jeugdig publiek en daarom niet goed genoeg uit commercieel oogpunt. Er werd een berglandschap aan toegevoegd om het decor duidelijker te maken.

Hergé had trouwens oorspronkelijk een andere titel bedacht. Hij wou bij de voorpublicatie in het weekblad Kuifje een bijnaam voor de Himalaya-berg als titel gebruiken. Ook hier bracht zijn uitgever hem van het idee af, terwijl hij suggereerde dat een titel met "Kuifje" erin beter zou verkopen. En daarom heet het album Kuifje in Tibet in plaats van De Snuit van de Koe naar de bijnaam en vorm van de berg.

Miniatuursculpturen in het grafiet van potloodpunten door de Bosnische kunstenaar Jasenko Dordevic alias TOLDart. Tussen de vele voorbeelden op zijn site vonden we deze Spider-Man, Batman, het schild van Captain America, de hamer van Thor en de Infinity Gauntlet. Hij exposeerde onder andere in België, Frankrijk, Engeland, de VS en China. Nog 'grootser' werk in het klein vind je op deze website.

Nog tot 18 juli loopt in de Brusselse galerij Huberty & Breyne een fantastische expo met originelen van Maurice Tillieux. Je kan er ter plekke of via hun website een overzichtscatalogus kopen met reproducties van alle tentoongestelde originelen. Een ervan is deze potloodtekening uit 1968.

Van links naar rechts tekende Tillieux zijn collega-stripmakers Raymond Macherot, André Franquin, Peyo, Morris, Jean Roba, Will en Tillieux zelf. Ze staan en zitten allemaal rond Micheline Berthe, toenmalig persverantwoordelijke van uitgeverij Dupuis. In de gouden periode van het weekblad Robbedoes heeft ze samengewerkt met de allergrootste striptekenaars. Tillieux laat Peyo en Morris verlekkerd naar haar kijken. Uit haar decolleté kruipt een Smurfje.

Check hier alle info over de expo.

Er zit wel degelijk een logica in die zwarte schijven aan het hoofd van Mickey Mouse. Hier uitgelegd door animator Ward Kimball, een van Disney's befaamde Nine Old Men.

Gespot in Blankenberge op enkele strandcabines. Belgische stripfiguren en een paar importpersonages.

Bij deze tatoeage van Kid Paddle merkte tekenaar Midam op dat tatoeëerders hem altijd om advies mochten vragen zodat dit soort resultaten vermeden kan worden.

Onder de reeksnaam The Bluecoats loopt De Blauwbloezen al enkele jaren in het Engels bij Cinebook. De keuze voor de titels is helemaal niet chronologisch, recentere verhalen duiken ook op tussen toptitels van vroeger. Hier is een overzicht.

Het zelfportret van de Amerikaanse kunstenaar Norman Rockwell (1894-1978) uit 1960 werd ontelbare keren gekopieerd en geparodieerd. In dit overzicht vind je versies terug van Mœbius, Jan Kruis, met Kuifje, Batman, Mickey Mouse, Woody Woodpecker, Snoopy, Spider-Man, The Joker en vele, vele anderen.