Stripfestival Angoulême 2026 nu ook officieel geannuleerd

(update van vorige berichtgeving) Er is de voorbije jaren elk jaar wel gedonder omtrent het stripfestival van Angoulême omwille van onder andere de samenstelling van de jury, te weinig respect voor auteurs, te weinig inclusie, de algemene werking van de organisatie of het bestuur. Dit jaar echter was het een dagelijkse soap die vandaag heeft geleid naar de beslissing om de editie van 2026 volledig te annuleren volgens de Franse krant Libération. De organisatie beweerde daarentegen dat het nog steeds openstond voor dialoog en wilde het festival alsnog laten doorgaan. Het water tussen de organisatie en een front van honderden auteurs en uitgeverijen die het festival wilden boycotten, was echter te diep geworden. De drieënvijftigste editie had moeten plaatsvinden van 29 januari tot 1 februari 2026 en is sinds 1 december officieel geannuleerd. Dat lieten de advocaten van het organiserende bedrijf 9e Art+ weten.

De grootste kop van jut blijft datzelfde 9e Art+ dat het evenement sinds 2007 organiseert. Het wordt van alle kanten bekritiseerd vanwege een gebrek aan transparantie, vermeende commerciële misstanden en het ontslag in 2024 van een werkneemster nadat zij aangifte had gedaan van verkrachting. Terwijl een groeiend leger auteurs al sinds april opriep tot een boycot, gaven ook almaar meer kleine en grote uitgevers verstek. Anouk Ricard, de winnares van de vorige editie aan wie een overzichtsexpo zou gewijd worden en die mee mocht beslissen over de samenstelling van het programma, weigerde eerder al haar deelname. Met haar een paar tiental vorige winnaars en honderden andere stripmakers. De vakbond voor alternatieve uitgeverijen schaarde zich bij de boycot — want zonder auteurs is er weinig animo op een beursstand — en vervolgens ook de nationale uitgeversvakbond die de grootste uitgeversgroepen onder de vleugels neemt. De inzet is onder meer de verdediging van de rechten van auteurs, het waarborgen van tentoonstellingsrechten (auteursrecht dat een kunstenaar een vergoeding moet opleveren wanneer hij zijn werk tentoonstelt) en het verbeteren van voorwaarden voor het onthalen van auteurs, maar ook de transparantie van de organisatie en een herbronning voor wie het festival heeft grootgemaakt: auteurs en uitgevers, die zich niet langer gehoord of betrokken voelen.

Enkele eenzijdig geachte ingrepen, waaronder beloftes voor de reorganisatie van toekomstige edities, het openbreken van de aanbesteding voor de organisatie en de uitnodiging tot dialoog, brachten geen zoden aan de dijk om de woede van auteurs en uitgeverijen over de gang van zaken te temperen. Het vertrouwen was al langer gebroken. Ook de subsidieverstrekkers en sponsors mengden zich in de zaak en stelden voor om het bestuur van het stripfestival toe te vertrouwen aan een structuur waarin alle belanghebbenden vertegenwoordigd zijn en waarin geen plaats meer zou zijn voor Delphine Groux, de voorzitter van de vereniging van het festival die heel wat gekonkel wordt verweten. Zij had zonder overleg met de beroepsgroepen en financiers besloten om de benoeming van Frank Bondoux, de erg omstreden directeur van 9e Art+, te verlengen na afloop van zijn contract in 2027. Bovendien had ze verzocht om 9e Art+ te laten samenwerken met het stripmuseum van Angoulême, de Cité Internationale de la Bande Dessinée et de l'Image, hoewel beide organisaties lijnrecht tegenover elkaar staan. In het grotere plaatje past ook een verhaal over politieke clans in de stad Angoulême en nakende verkiezingen met alweer een andere inzet over publieke fondsen en andere noodzakelijke verantwoordelijkheden. De subsidiekraan dreigde ook drastisch dichtgeschroefd te worden door alle heisa.

Het gaat om de grootste crisis in het bestaan van het festival. 

Update op 20 november: De subsidieverstrekkers en sponsoren van de staats- en lokale overheid voor het stripfestival van Angoulême doen nu ook hun duit in het zakje en vragen om de annulatie van de volgende editie plus een andere organisatie voor de editie van 2027. Dit is de nieuwste groep die een annulatie eisen na een leger stripmakers en tal van uitgeverijen die het festival sowieso al zouden boycotten. De financierders zijn goed voor de helft van de duiten. De Franse Minister van Cultuur liet eerder weten dat de subsidies met 60% zouden zakken. Zij speelde echter cavalier seul, want het ministerie zelf liet daarna weten dat daar niets van aan is en hoopt samen met het huidige bestuur dat er nog steeds een editie in 2026 mogelijk is. 

Update op 21 november: Élise Bouché-Tran stapt vandaag uit de anonimiteit. Zij is de vrouw die op de vorige editie van het stripfestival van Angoulême werd verkracht na verdoving door een collega. De firma waarvoor ze als communicatieverantwoordelijke werkte, de fel bekritiseerde organisatie 9e Art+, wees elk verband met de dader, de locatie en het tijdstip af en ontsloeg haar kort na de feiten waarvoor ze aanvankelijk geen klacht had neergelegd. Het werd al snel duidelijk dat er bij haar bazin toxisch leiderschap en pogingen tot een omkering van de feiten aan de gang was, geheel naar het voorbeeld van de toxisch en tiranniek bestempelde Franck Bondoux, de eigenaar van 9eArt+. “Toen ik hem belde om uit te leggen wat er was gebeurd, stelde hij me vragen om te weten te komen of ik hem had versierd, hoe ik gekleed was... Ik kreeg zelfs een e-mail waarin ik als verleidster werd bestempeld. Hij had een intern onderzoek uitgevoerd... Het is schandalig”, getuigt Bouché-Tran vandaag in de pers. Deze situatie was begin dit jaar het begin van een almaar groter wordende lawine aan protest, vooreerst bij stripmakers. Een uitgebreide reportage is te lezen in dit Franstalige, online artikel van France 3.

Update op 1 december: 9e Art+ annuleert officieel de editie van 2026 en erkent dat het festival onder de gegeven omstandigheden niet kan doorgaan. De advocaten van het bedrijf wijzen met een beschuldigende vinger naar de "eenzijdige beslissing die zonder overleg door de publieke financiers" werd genomen. Andermaal wentelt Bondoux zich in een slachtofferrol en poogt hij de feiten te herschrijven door de schuld bij de overheid die broodnodige subsidies verstrekt te leggen. Die beslissing werd pas gemaakt na de boycot van auteurs en uitgeverijen die opriepen tot een annulatie van de eerstvolgende editie. Het aantal auteurs die zich via een petitie verenigden tegen de organisatie is intussen opgelopen tot ongeveer tweeduizend. Volgens het persbericht ligt de verantwoordelijkheid voor de annulering "bij de publieke financiers, die zich voortdurend hebben bemoeid met het beheer van dit evenement, dat toch privé is, met de duidelijke bedoeling om de historische organisator te verdringen". “Buiten elk wettelijk kader hebben de lokale overheidsactoren, volgens hun eigen woorden, ‘al hun gewicht in de schaal gelegd’ om de verlenging van het privécontract waarbij 9e Art + de organisatie van het FIBD werd toevertrouwd, te verhinderen”, schrijven de advocaten nog. "Diezelfde publieke actoren hebben naar eigen zeggen ook bereikt dat 9e Art + niet kan meedoen aan de nieuwe selectieprocedure die zij hebben opgelegd." Ook dat laatste klopt niet, want de boycot gold al voor de ingrepen die 9eArt + en andere verantwoordelijken van Angoulême hadden voorgesteld en in voege laten treden. Terwijl de lokale overheden hopen om vanaf 2027 een nieuwe organisatie op te zetten, herinnert Franck Bondoux, via zijn advocaten, eraan dat de organisatie van die editie "juridisch gezien eigendom is van 9e Art +". Hij eist "een gezamenlijke oplossing" (...) "om de basis te leggen voor een vreedzame overgang naar een nieuw beheer van het festival". Ondertussen lopen er tal van lokale initiatieven om alsnog een gereduceerde editie van het festival te laten doorgaan, maar kleinschaliger, onafhankelijk van het echte festival en op initiatief van plaatselijke ondernemingen en horeca.