Polemiekje rond affiche van Olivier Ledroit

Van 3 tot 5 april gaat in de Waalse stad Bergen het festival Trolls & Légendes door, met opnieuw ruime aandacht voor strips, manga, games, animatie, film, ambachten, muziek, literatuur in het fantasygenre. De website informeert je ook in het Nederlands. De Franse striptekenaar en illustrator Olivier Ledroit (Kronieken van de Zwarte Maan, Requiem de Vampierridder, Wika) tekende deze keer de affiche en die weekte recent wat reacties los die ook weer snel buitenproportioneel opgepikt raakten met een lawine aan tegenreacties en openlijke steun voor Ledroit door mensen die zijn werk wél kennen.

Het trollen- en legendenfestival kreeg namelijk  onlangs een commentaar van een internettrol die vond dat de tekening met de ietwat naakte succubus Hellaynnea uit de stripreeks Kronieken van de Zwarte Maan zou "aanzetten tot verkrachting", terwijl het beeld een "geseksualiseerd en vernederend beeld van vrouwen" zou geven. Er werd opgeroepen tot een intrekking van de affiche, wat de organisatie aanvankelijk heeft gedaan door een Facebookpost met de onthulling van de affiche te verwijderen. Daarna keerde de organisatie toch weer op haar stappen terug om voluit voor het behoud van het beeld en de communicatie te gaan in plaats van door het stof te kruipen of te zwichten voor online pestgedrag, zoals intimidatie en doxxing (het publiceren van privégegevens van betrokkenen). En daar hoorde onderstaande verklaring bij:

Sinds de publicatie van de affiche voor 2026 hebben we uiteenlopende reacties ontvangen, waaronder kritiek op de manier waarop vrouwen worden afgebeeld en een perceptie van hyperseksualisering. We willen hier duidelijk en rustig op reageren en herinneren aan de context waarin deze affiche is gemaakt en aan onze beloften.

Wat de poster voorstelt: De poster 2026 stelt Hellaynnea voor, een succubus uit de stripreeks Kronieken van de Zwarte Maan, een belangrijke referentie in de Franco-Belgische dark fantasy. Deze keuze werd niet gemaakt om te 'provoceren' of 'buzz te creëren': het past in een fantasy/dark fantasy-wereld (wezens, archetypen, symbolen) die deel uitmaakt van het DNA van het festival.

Een eerbetoon aan François Marcela-Froideval: Deze afbeelding is ook bedoeld als een eerbetoon aan François Marcela-Froideval, medebedenker en scenarist van Kronieken van de Zwarte Maan. Het is dus geen toeval dat Hellaynnea in deze context wordt afgebeeld: het is een bewuste knipoog naar dit werk en naar wat het vertegenwoordigt in de geschiedenis van de fantasy.

Artistieke vrijheid en goedkeuring van de afbeelding: We willen één ding duidelijk maken: de organisatie heeft de keuze van het onderwerp niet opgelegd. De poster is een artistiek voorstel van Olivier Ledroit, gemaakt in het kader van zijn creatieve vrijheid. Als organisatie hebben we dit beeldmateriaal als officiële poster goedgekeurd, omdat het ons coherent lijkt met de identiteit van het festival, zijn fantasy/dark fantasy-dimensie en het eerbetoon aan François Marcela-Froideval.

Wat we hebben gehoord: We begrijpen heel goed dat sommige mensen vinden dat de poster:

• visuele codes bevat die als problematisch worden beschouwd (sensualiteit, seksualisering, enzovoort)
• niet lijkt te passen bij het idee van een 'gezinsvriendelijk' evenement
• verwijst naar een bredere discussie over de manier waarop vrouwen in bepaalde verbeeldingen worden afgebeeld.

We negeren deze reacties niet. Ze mogen worden geuit en we lezen ze.

Ons standpunt: We houden verschillende zaken in evenwicht, zonder ze tegenover elkaar te plaatsen:

1. Het recht op discussie en kritiek, ook harde kritiek, zolang die respectvol blijft.
2. Artistieke vrijheid, die deel uitmaakt van onze fundamentele waarden.
3. De afwijzing van persoonlijke aanvallen en intimidatie, ongeacht de aard ervan en ongeacht het doelwit.

We hebben ook een golf van meldingen geconstateerd over de afbeelding en onze publicaties. We begrijpen dat men het niet eens kan zijn met deze poster, en kritiek is volkomen terecht. We verwerpen echter elke vorm van druk die tot doel heeft een werk te laten verdwijnen of door intimidatie een stilzwijgen op te leggen.

Een affiche is een kunstwerk, discussie is legitiem, maar we accepteren niet dat deze uitmondt in een campagne van druk, beledigingen of pesterijen gericht tegen de organisatie, haar vrijwilligers of wie dan ook.

Waarom de post tijdelijk is verwijderd: De oorspronkelijke verwijdering was een tijdelijke maatregel om te voorkomen dat de situatie uit de hand zou lopen en om de tijd te nemen om op een andere manier te reageren dan in een reeks verhitte reacties. Deze pagina is juist bedoeld om 'stilte' te voorkomen en een duidelijk kader te scheppen.

Onze (concrete) toezeggingen: Trolls & Légendes verbindt zich ertoe:

• een gastvrij, respectvol en inclusief festival te blijven (publiek, vrijwilligers, gasten, exposanten)
• een nultolerantiebeleid te hanteren ten aanzien van intimidatie, discriminerende uitlatingen, bedreigingen en doxxing (zowel online als op locatie)
• kritiek en debat toe te staan zonder agressief of vernederend gedrag te laten plaatsvinden.

Online discussies: moderatieregels: We modereren onze ruimtes om mensen te beschermen en een zinvolle uitwisseling mogelijk te maken:

• Onderbouwde kritiek blijft zichtbaar, ook al is deze streng.
• Het volgende wordt gemodereerd/verwijderd: beledigingen, persoonlijke aanvallen, intimidatie, discriminerende uitlatingen, bedreigingen, openbaarmaking van privé-informatie.
• In geval van ernstige ontsporingen of risico's voor personen kunnen we bepaalde opmerkingen tijdelijk beperken.

Veelgestelde vragen: 

• 'Keurt u hyperseksualisering goed?' Nee. We begrijpen dat het beeldmateriaal door sommigen als problematisch kan worden ervaren en we willen dit gevoel niet bagatelliseren. We herinneren echter aan de bedoeling (verwijzing naar fantasy/dark fantasy + eerbetoon) en vooral aan ons kader: respect voor mensen, nultolerantie voor intimidatie.
• 'Het festival is gezinsvriendelijk: is dit wel coherent?' Het publiek is breed, inclusief gezinnen. Onze eisen hebben betrekking op de ontvangst, de veiligheid en het gedrag, zowel ter plaatse als online. De affiche valt onder het artistieke register fantasy/dark fantasy. Oonze eis van respect, zowel online als ter plaatse, is daarentegen niet onderhandelbaar.
• 'Gaat u de affiche veranderen?' Nee. Onze prioriteit is om context te bieden en onze engagementen in herinnering te brengen. Als er aanpassingen nodig zijn in de manier waarop bepaalde beelden via de verschillende kanalen worden verspreid (formaten, bijsnijden, carrousels), zullen deze per geval worden beoordeeld.
• 'Waarom heeft u de post in eerste instantie verwijderd?' Om ophef te voorkomen en niet in een verhitte discussie te reageren. Deze pagina is juist bedoeld om de discussie op een duidelijke basis te laten plaatsvinden.

We geven je nog graag het originele beeld dat voor de affiche is gebruikt en waarvan op het festival reproducties in uiteenlopende vormen te koop zullen zijn.