5 of 2155
De hervercomeback, nieuw album en integrales van De Familie Doorzon
Vandaag is een nieuw nummer van het Nederlandse stripweekblad Eppo op de mat gevallen met op de cover De Familie Doorzon die in het nummer een "hervercomeback" beleeft met gloednieuwe gags. De komische reeks over de meest multiculturele — en meest disfunctionele — stripfamilie van Gerrit de Jager lag sinds 2008 stil, hoewel lezers van Algemeen Dagblad nog wel hoofdzakelijk pater familias John Doorzon terugzagen in cartoons die de Jager voor de krant tekent. Door het wegvallen van zijn wekelijkse strip Zusje, die hij sinds 1999 tekende in het tijdschrift Margriet, kwam er ruimte en tijd voor een nieuwe wekelijkse pagina waar Eppo van kan profiteren. Staan op stapel: een gloednieuw album én een integrale reeks, allebei te verschijnen bij Uitgeverij L.
De Familie Doorzon maakte zijn intrede in 1979, toen nog met Wim Stevenhagen als co-auteur. De gags verschenen in populaire Nederlandse dag- en weekbladen als Het Parool en Nieuwe Revu. De provocerende en satirische reeks over een Nederlands gezin in een nieuwbouwwijk barstte van de maatschappijkritiek waarbij de Jager geen blad voor de mond nam om de moderne samenleving op de korrel te nemen en daarbij vaak (al dan niet ongewild) als spreekbuis voor die samenleving fungeerde. Het werd weleens treffend "dirty realism" genoemd. De situaties en het atypische geinsleven gingen uitwassen als Flodder en een golf aan realityprogramma's ruimschoots vooraf. Zowel links als rechts kregen daarbij een veeg uit de pan. Daardoor won de reeks bij beide soort lezers waardering. Doorheen de decennia verschenen dertig albums en bijna even veel specials en compilatiealbums.
De familie bestaat uit het pornoverslaafde gezinshoofd John, een zelfstandige in een slecht draaiende lampenzaak die een oogje op de buurvrouw had, zijn feministische en vreemdgaande vrouw Mieke, de aanvankelijk losbandige dochter Doortje, de homoseksuele sportfreak en zoon Tonnie en het nakomertje Ronnie die in het misdaadmilieu circuleert en op zijn twaalfde de buurvrouw zwanger maakte van een vijfling. Doortje is getrouwd met de Surinaamse Arie, die helemaal geïntegreerd is geraakt en als klaploper inwoont bij de Doorzons. Samen met zijn tweelingbroer Kees is hij lijfwacht van Ronnie. Kees en Tonnie hebben een relatie met elkaar. Het pientere joch Dozo is het kind van Doortje en Arie, hoewel enkele anderen ook het vaderschap kunnen claimen. Lopen ook nog rond: een hond die de slimste van het gezin is, oma en opa Doorzon (de schoonouders van John waarvan opa zich later out als homo), een travestiet als barman van de Peg Bar waar John vaak gaat zuipen en vruchteloos vrouwen probeert te versieren, een goed bedoelende maatschappelijk werker, een suïcidale buurman, falende verhuizers, knappe (lesbische) buurvrouwen, een platenbaas die zijn eigen spin-off kreeg (Toon Ladder) en nog veel meer.
Op- en aanpassen
In november 2025 kwam het tot een akkoord tussen Gerrit de Jager en uitgever Rob van Bavel, die met Zusje al albums uitgeeft bij Uitgeverij L.
Aan interviewer Kurt Morissens legt Gerrit de Jager uit waarom de stripreeks een comeback maakt: "Ik heb er gewoon weer zin in. Zo simpel is het. En deze tijd vraagt er ook wel om, vind ik. Toen ik met De Familie Doorzon begon, in de jaren 1980, waren er ook grote tegenstellingen en veel gedoe in de wereld en de maatschappij. Dat is nu opnieuw zo. Op een gegeven moment denk je dan: ik ga het gewoon weer doen. Ik scherm altijd met het idee dat ik een vakman ben. Geen kunstenaar, maar iemand die om negen uur gaat zitten. Zoals iemand anders een stoel of een dressoir maakt, maak ik strips. Maar blijkbaar krijg ik op een gegeven moment toch van hogerhand door: ‘Gerrit de Jager, jij gaat De Familie Doorzon weer oppakken.'"
Inhoudelijk wordt het wel wat meer aanpassen, en daar heeft de auteur zijn redenen voor. "Ik moet wel oppassen met provoceren. Heel anders dan in de jaren 1980 word je tegenwoordig net zo goed met de dood bedreigd. Daar ga ik natuurlijk wel een beetje op letten. (...) In de jaren 1980 pakte ik de katholieke kerk keihard aan, maar ik kijk wel uit om nu de islam keihard aan te pakken, want dan ben je de lul. Maar eerlijk is eerlijk: dan ga ik ook niet de katholieke kerk door het slijk halen omdat dat makkelijker en veiliger is. Het moet wel eerlijk blijven."
Intussen is er voor de Doorzons ook een en ander aangepast. De Jager: "Doorzon woonde altijd op een hoekhuis. Dat is niet meer zo, want er is een moskee tegen hun pand aangebouwd en dus heeft vader Doorzon een imam als buurman. Hun rijtje blijkt het enige blokje doorzonwoningen dat in die wijk is overgebleven. Aan de ene kant rukt een datacenter op en aan de andere kant big tech in grote glazen kantoorgebouwen. Die hebben het op die woningen gemunt, want de grond is goud waard. Dat zorgt in ieder geval voor een onverwachte samenhorigheid tussen pa Doorzon en de imam. (...) Wat je wel ziet, is dat pa Doorzon enorm is toegegroeid naar zijn Surinaamse schoonzoon Arie. Die zijn twee handen op één buik. Doorzon zelf is ook minder suf geworden. Doortje is nog steeds een beetje Doortje. Ik weet ook niet of zij een grote rol gaat krijgen. Wat wel veranderd is: de twee homoseksuele jongens, Tonnie en Kees, die al bodyguard waren van Ronnie, die overigens weer een prominente rol krijgt als crimineel. Tony en Kees doen dat werk parttime. Ze zijn ook de lijfwachten van Geert Wilders. Iedereen woont trouwens weer thuis. Er is enorme woningnood en er was maar één woning in dat rijtje vrij. Daar zouden Doortje en Harry gaan wonen, maar op het laatste moment zijn daar statushouders uit Syrië ingetrokken. Dat zet natuurlijk kwaad bloed."
Deel 13 en integraal
Eppo geniet de eer om de nieuwe gags van De Familie Doorzon te publiceren. Die zullen in eerste instantie leiden naar een gloednieuw album bij Uitgeverij L en dat krijgt het volgnummer 13. In de oorspronkelijke reeks is deel 13 namelijk nooit verschenen. Dat was indertijd niet uit bijgeloof, maar omdat Gerrit de Jager hetzelfde wilde doen als in de albumreeks van André Franquins Guust Flater waarvan de eerste gags in vijf oblongalbums verschenen die later werden hernomen in vier R4-delen op regulier formaat zonder overschot om een deel 5 te maken, waarna de reeks werd voortgezet vanaf deel 6. Het oorspronkelijke gat in de reeks werd later wel opgevuld door een R5 met allerlei opvullertjes en gags voor publicitaire doeleinden voordat de hele reeks opnieuw werd uitgegeven in chronologische volgorde en met een nieuwe nummering. De Familie Doorzon deel 13 is pas gepland in september 2027. "Daarmee is de reeks compleet", vult Rob van Bavel aan.
In 2013 publiceerde Oog & Blik | De Bezige Bij de beeldroman Door Zonder Familie, waarin de Jager in een beeldormanachtige manier openhartig vertelde over de beginjaren van De Familie Doorzon. Dat album is een ontluisterend zelfportret, terwijl het ook nog een blik achter de schermen van zijn stukje stripindustrie vertelde. De albumverkoop van zijn stripreeks stak die van Suske en Wiske naar de kroon. Hier zat geld in! De Jager en zijn uitgever waren niet te beroerd om het succes te gelde te maken. Alleen Wim Stevenhagen — met wie hij onder het gezamenlijk pseudoniem Prutswerk de stripreeks maakte — verzette zich tegen allerhande nevenprojecten. De Jager verweet hem dat het alleen maar een excuus was om niets uit te moeten voeren, maar wel te cashen. Nu goed, in dezelfde periode scheidde de zelf in een doorzonwoning wonende Gerrit van zijn eerste vrouw, was het puzzelen om werk en privé te combineren (of op elkaar te laten aansluiten), ontdekte hij de voordelen van cocaïne, kwam hij erachter dat zijn uitgever hem keihard belazerde en sprong de samenwerking met Stevenhagen definitief af.
Tegelijk verscheen toen een uitgebreide selectie van de eerste vier albums van De Familie Doorzon: De Prutswerk-albums. Een betere vorm van integrale mag je later dit jaar verwachten, want bij Uitgeverij L start een integrale reeks. Die volgt de inhoud van de al verschenen albums, hoewel er in de weekbladen veel meer gags zijn verschenen die om uiteenlopende redenen nooit in albums zijn verschenen. Gevraagd naar die gags, antwoordde van Bavel ons: "Misschien dat we dankzij het dossier nog bijzonder materiaal naar buiten kunnen brengen..." Deze eerste integrale kondigen we later aan zodra er meer over de samenstelling en inhoud bekend is.
5 of 2155