1 of 292
De uitschuivers van Lucky Luke
Door de Franse censuurcommissie, die in de jaren 1950 en 1960 een waakzaam oog op jeugdstrips liet rusten, hield Lucky Luke-tekenaar Morris zich jarenlang braafjes aan de zelfopgelegde censuur van de Belgische uitgeverij Dupuis. De Fransen waren dubbel zo streng voor buitenlande strips dan voor eigen publicaties. Dupuis (met het weekblad Robbedoes) en Le Lombard (met Kuifje) hadden dan ook een flink deel van de markt in handen. Dupuis paste een soort voorafcensuur toe om eventuele last bij de werkelijke censuurcommissie te vermijden. In Lucky Luke zouden er voortaan geen bandieten meer neergeknald worden. Alcohol en gratuit geweld waren al helemaal uit den boze bij de katholieke uitgeverij. En Morris besefte zelf wel dat hij geen rondborstige saloonmeisjes met nauwelijks verhulde lange benen moest tekenen.
Omdat het bij Morris knaagde dat zijn albums lang niet zo'n mooie hardcoveruitvoering kregen als reeken van zijn collega's André Franquin, Jijé en anderen zocht hij in 1968 de concurrentie op bij Dargaud, de toenmalige uitgever van directe concurrent Pilote, die wel een mooie albumreeks wilde granderen. Er speelden ook nog andere redenen mee, een investering in de eerste tekenfilm bijvoorbeeld. Omdat Morris ineens voor een Frans tijdschrift werkte, keek de censuurcommissie niet meer op zijn vingers. En daar kwamen ineens karrenvrachten saloongirls, bijvoorbeeld in Dalton City.
Morris permitteerde zich nochtans tevoren al een uitschuiver. In 1966 maakte hij voor het Belgische studentenblad Le Point en voor het Franse Giff Wiff een gag met de titel Lucky Luke se Défoule. Daarin ging hij uitgebreid te keer tegen alle vormen van censuur die hij tot dan opgelegd kreeg. Hij portretteerde Lucky Luke als een vloekende, drinkende en rondscharrelende cowboy. De hoofdletter M op het briefje waar hij op schiet, is het logo van de Melkbrigade, een initiatief van de overheid om jongeren meer melk te laten drinken. De weekbladen Robbedoes en Kuifje, en met hen heel wat betrokken tekenaars, werden mee ingeschakeld voor de campagne. Morris liet het nog na om een seksscène in zijn eigen parodie te tekenen. Dat deden anderen jaren later wel in zijn plaats in een paar stomende pornoparodieën. De gag verscheen achteraf in het Frans in Stripschrift nummer 38 1/2 (1972) op reuzeformaat en in vertaalde vorm in Stripschriftspecial nummer 3 (1981). Die laatste versie staat hieronder afgebeeld.
Voor de rest bleef Morris decennialang keurig in het gelid lopen. Hij was het de enorme populariteit van zijn reeks met een navenante miljoenenverkoop wel verplicht om zo weinig mogelijk voor het hoofd te stoten. In de jaren 1980 werden er alleen al in het Nederlands tweehonderdduizend exemplaren per nieuw album gedrukt. Luke wisselde in 1983 zijn zelfgerolde sigaretten in voor een strootje wat hem een compliment van de Wereldgezondheidsorganisatie opleverde.
In 1995 waagde hij zich nogmaals aan een uitspatting voor zijn held. Voor het Franstalige collectiefalbum Rire C'est Rire tekende hij onderstaande cover en cartoon. Dit album verscheen voor het goede doel naar aanleiding van het vijftiende Festival International du Rire in het Waalse Rochefort. Dertig tekenaars leverden exclusieve strips, cartoons of illustraties. Dany was de eregenodigde van het festival en sommige collega's knipoogden in hun bijdrages naar de tekenaar van het poëtisch-romantische Roze Bottel en Duifje Vleugelslag en het erotische Rooie Oortjes. Zo ook Morris die zijn eigen erotisch getinte cartoon opdroeg aan Dany.
Een wellustige Lucky Luke die graag een naakte schone wil brandmerken, zo kenden we hem nog niet... tenzij misschien uit de eerder vermelde pornoparodieën waarin de slogan "de man die sneller schiet dan zijn schaduw" een andere invulling kreeg.
1 of 292