Stan Lee herrijst via AI

Dit is al wat ouder nieuws van eerder dit jaar, maar we geven het toch nog graag mee omdat het relevant blijft. Stan Lee overleed in 2018 op 95-jarige leeftijd, maar de legendarische Marvel-scenarist en -redacteur kreeg via artificiële intelligentie een digitaal tweede leven. Het Amerikaanse AI-bedrijf ElevenLabs heeft een overeenkomst gesloten met Stan Lee Universe om zijn stem en beeltenis te mogen gebruiken.

Stan Lee, die samen met onder anderen Jack Kirby en Steve Ditko aan de wieg stond van Spider-Man, Fantastic Four, X-Men en Iron Man, groeide dankzij zijn talloze cameo's in Marvel-films ook uit tot een bekend gezicht bij bioscoopbezoekers. Die traditie krijgt nu een digitaal vervolg.

ElevenLabs heeft op basis van geluidsopnames zijn karakteristieke stem gereconstrueerd. Via de app Eleven Reader kunnen gebruikers boeken laten voorlezen door een virtuele Stan Lee. Daarnaast lanceerde het bedrijf een maandelijkse boekenclub waarin zijn digitale stem literaire (en rechtenvrije) klassiekers voorleest, te beginnen met Schateiland van Robert Louis Stevenson sinds juni 2026. Er zullen twaalf boeken beschikbaar komen.

Ook zijn uiterlijk krijgt een nieuw leven. Fans kunnen met AI afbeeldingen en filmpjes maken waarin Stan Lee opduikt, vergelijkbaar met zijn beroemde filmcameo's. Voor commercieel gebruik is een afzonderlijke licentie nodig.

Stan Lee is niet de eerste overleden beroemdheid die dankzij AI opnieuw van zich laat horen. ElevenLabs beschikt ook over licenties voor de digitale stemmen van onder anderen Michael Caine, Liza Minnelli en John Wayne.

De overeenkomst roept vragen op over de grenzen van artificiële intelligentie. Hoewel de rechthebbenden toestemming hebben gegeven, kan Stan Lee zelf uiteraard niet meer bepalen wat zijn digitale evenbeeld zegt of doet. Eén ding staat vast: zelfs acht jaar na zijn overlijden blijft Stan Lee een commercieel aantrekkelijke naam. Het bedrijf ElevenLabs heeft een begin dit jaar vastgestelde marktwaarde van 11 miljard dollar.

Chaz Rainey van Stan Lee Universe verdedigde de samenwerking als volgt: "Stan vond het altijd belangrijk om zijn fans op te zoeken waar ze zich bevonden: op de pagina’s van een strip, op een stripbeurs of met een korte cameo op het scherm. Met deze samenwerking zetten we die traditie voort. Fans hebben ons altijd verteld dat ze bij het lezen van zijn strips de woorden in Stans stem horen. Dankzij ElevenLabs kunnen we dat nu werkelijkheid laten worden."

Bron: Deadline