Onvoltooid project: Spaghetti door Dino Attanasio en Yann

26 september 2026 Flashback

De in 1925 in Milaan geboren Dino Attanasio had het geluk om met een ware klasbak als René Goscinny te kunnen samenwerken voor de komische reeks Spaghetti die vanaf 1957 in Kuifje liep. Nochtans liep hij niet hoog op met het beroep scenarist. Hij zag het metier als een noodzakelijk kwaad. Dat ondervond Yann, die in de jaren 1980 een verhaal voor Spaghetti schreef waarvan wel proefplaten bestaan (een fragment opent dit artikel), maar dat nooit gepubliceerd raakte.

In Les Cahiers de la Bande Dessinée nummer 83 uit december 1988 noemde de scenarist Attanasio niet bij naam, maar door andere bronnen is er geen verwarring mogelijk. Op de vraag of de situatie voor scenaristen is veranderd nadat ze lange tijd beschouwd werden als de armlastige scheppers van strips antwoordde Yann: "Financieel gezien zijn de zaken in de goede richting veranderd. Maar veel tekenaars blijven vasthouden aan het idee dat zij de echte auteurs en eigenaars van de serie zijn die ze tekenen, en dat zij iemand betalen om een scenario te schrijven, een beetje zoals hoe men een werknemer betaalt. Ik vind dat een scenarist van bij het begin strikt moet zijn en zijn legitieme rechten moet laten gelden. Nu ik bekend begin te raken, word ik minder op de proef gesteld. Maar in de magere jaren (en soms nog, maar niet vaak), behandelden sommige tekenaars, wiens naam ik niet zal noemen, me als een slaafje, ze vroegen me om gags aan hen te leveren waarvoor ik nooit betaald werd en waar mijn naam nooit bij werd vermeld. Op zijn best nodigden ze me uit voor een etentje..."

In 1965 stopte Goscinny met Spaghetti waarop Attanasio een beroep deed op meerdere scenaristen voor korte en langere verhalen. In 1965 kwam Roger Francel aan boord, de directeur van de Belgische poot van het radio- en televisiebedrijf RTL. Daarna volgde Lucien Meys (1966). In 1968 verliet Attanasio het weekblad Kuifje en nam Spaghetti met zich mee om er pas in 1974 weer mee aan de slag te gaan. Andere scenaristen waren Emmanuel de Lantsheer onder het pseudoniem Edel (1977), Yves Duval (1977), Greg (1982) en het duo José-Louis Bocquet en Jean-Luc Fromental (1983). Op anonieme basis leverden André Désiré Fernez en Attanasio's echtgenote Joanna tussendoor ook verhalen. Al deze strips verschenen lang niet allemaal in (Nederlandstalige) albums. De Franse tijdschriftenpublicaties breidden zich uit met Formule 1 (1974), Le Journal Illustré (1982), Rigolo (1983) en Pif Gadget (1991).
 

In 1992 doken er twee collectiefalbums op, uitgegeven door Planète BD, met korte verhalen en gags van Spaghetti door verschillende tekenaars, zoals Achdé (huidig tekenaar van Lucky Luke), Michel Rodrigue (die eventjes Clifton tekende) en Alain Sikorski (de laatste tekenaar van Baard en Kale). De albums verdwenen razendsnel uit de verkoop na een proces dat Attanasio aangespannen had. Hij was namelijk niet op de hoogte gebracht dat er anderen zomaar met zijn grafische creatie aan de haal gingen. Attanasio won het proces.

Dat er een keer een project niet doorgaat, is normaal. Daar heeft Yann al wel ervaring mee. Zo bestaan er proefplaten of prille ideeën van bedoelde samenwerkingen met Steven Dupré, Frank Pé, Luc Warnant, Will, Dany, Stéphane Colman, Christian Darasse en Eric Maltaite (meerbepaald voor Spettertje).