Persvoorstelling Lego-set Kuifje-raket

Op het grasperkje aan de ingang lacht een bronzen Hergé, zittend op een stapel boeken, me toe. Binnenin het gebouw valt, naast twee promokerels in een oranje ruimtepak, meteen de gigantische steunbeer op die hetzelfde patroon van rechthoekig vlakken als de iconische raket heeft. Afwisselend donkerblauw en wit in plaats van het rood-wit van de raket, maar de knipoog is duidelijk. “Een idee van Fanny Rodwell,” vertrouwt gids Marc Vanhacter (zie eerste foto hieronder) ons toe. En hij zegt er meteen bij dat de lichtinval in het gebouw met de kleuren speelt: de tinten variëren doorheen de dag tussen licht- en donkerblauw, tot natuurlijk zwart na zonsondergang. Marc vertelt het met enthousiaste handgebaren en een opvallende glinstering in zijn ogen. De man straalt een aanstekelijke passie uit en leidt ons met een kleine groep zowat een uur rond in het museum. Te kort om de exposities en installaties echt te bestuderen, maar lang genoeg om door hem langs alle hotspots te worden gevoerd die een duidelijke of ook wel eens vergezochte link met de twee Kuifje-albums hebben waar het vandaag om draait: Raket naar de Maan en Mannen op de Maan. 

Marc vertelt over hoe de cover van Mannen op de Maan is opgebouwd uit verschillende lagen, waarom Hergé op de cover van Kuifje nummer 13 uit 1950 een mammoet tekende die rondliep op de maan en hoe Abdallah, de kleine pestkop uit Het Zwarte Goud niet ,maar toch ook een beetje wél meespeelt in de maanverhalen. Af en toe polst hij bij zijn publiek hoe goed ze die verhalen kennen, maar de meesten moeten de antwoorden op Marcs vragen schuldig blijven. “Ik ken eigenlijk niets van strips,” vertrouwt radio- en tv-presentator Sander Gillis me tussen twee tussenkomsten van Marc fluisterend toe, “Ik ben vooral een Lego-fanaat.” Maar net als ik blijft Sander wel geboeid  luisteren. Naar Marc die verbanden legt tussen de verschillende verhalen, verschillen tussen de voorpublicatie en de albumversie vermeldt, vertelt hoe Hergé zich liet inspireren door films, nadacht over woordspelingen rond eten en drinken en zich liet bijstaan door de cryptozoöloog en pseudo-wetenschapper Bernard Heuvelmans. 

En we geven onze ogen de kost. We zien de maquette van de raket die Hergé liet maken door Arthur Vannoeyen en die hem en zijn tekenteam moest helpen om de beweging van de personages door de raket zo logisch en consequent mogelijk te maken.We krijgen alvast inspiratie voor volgende Lego-sets: een model van het maanvoertuig, de haaiduikboot,... We zijn bijna rond als een alarm weerklinkt: het is het sein voor Marc om af te ronden. Hij geeft ons nog snel twee laatste anekdotes mee en ik verzeker hem: “Je hebt me ongelooflijk veel zin gegeven om de maanavonturen opnieuw te lezen. Vanavond al.” Marc glundert: mission accomplished.

Voor de set officieel wordt onthuld, vertellen Vincent Andries, Senior Brand Manager Masterbrand/Adults/Technic bij Lego, de Portugese fan Alexis Dos Santos, die het idee pitchte, en Ellen Bowley, een Britse professionele Lego-ontwerper, hoe het oorspronkelijke idee evolueerde tot een daadwerkelijke set. 

De set maakt deel uit van het Lego Ideas-gamma, een participatieve poot binnen het Lego-universum die bouwt op ideeën die worden aangereikt door fans. Met de meeste sets uit het Ideas-gamma wordt gemikt op een volwassen publiek. En met succes, weet Andries: “In de drukke wereld vol prikkels van vandaag biedt het bouwen van zo’n set een moment dat mensen even tot zichzelf kunnen komen: deconnecteren en dus ontspannen. En het resultaat is ook nog eens iets wat mooi staat in de kast.” 

Alexis Dos Santos en andere Lego-ontwerpen van zijn hand. De speciale mold van de kop van d eraket en de controlekamer erachter. Onthulling van de set door Vincent Andries.

De fans kunnen hun ideeën kwijt op het webplatform LEGO® Ideas, waar de community voor de beste ontwerpen kan stemmen. Verschillende kiesdrempels worden gehanteerd om in een aantal stappen de levensvatbaarheid van een project te beoordelen, en vanaf tienduizend stemmen wordt een idee ernstig in overweging genomen voor commercialisering. Voldoet het dan aan nog enkele andere criteria (zoals technische haalbaarheid, aantal nodige nieuwe stukjes of “molds”, haalbaarheid om de rechten of een licentie te bekomen, marktverkenning, enzovoort), wordt het project finaal goedgekeurd en start de daadwerkelijke ontwikkeling. 

Het volledige proces kan lang duren. Dos Santos diende zijn idee in op 15 augustus 2022. Het is op dat moment zijn eerste project op het Ideas-platform, maar hij heeft wel al wat ervaring met eigen creaties. Hij is dankzij de tekenfilmreeks uit de jaren 1990 in aanraking gekomen met Kuifje en heeft nadien alle albums verslonden. Hij bouwde al eerder aan zaken, zoals het standbeeldje uit Het Gebroken Oor, het kasteel van Molensloot en het gele vliegtuig uit zijn favoriete album, De Krab met de Gulden Scharen. 

Dos Santos begint aan de raket na een vraag van een collega op zijn werk die op zoek is naar Lego-instructies voor de Kuifje-raket. Omdat hij niets online kan vinden dat hem voldoening schenkt, neemt Dos Santos zelf het heft in handen. Hij bouwt een raket — inclusief lanceertoren — en is zo tevreden van zijn ontwerp dat hij het aanmeldt op het Ideas-platform. Het is op dat moment al de vierde poging om de raket tot Lego-set te bombarderen. Ondanks het feit dat eerdere pogingen het zelfs tot Staff Pick — een soort van label dat de Lego-medewerkers geven aan de volgens hen meest belovende ideeën op het platform — schoppen, blijven ze steevast steken onder de magische drempel van tienduizend stemmen. De beste poging strandt op zowat zesduizend fans. 

Waarom het nu wel is gelukt? Ellen Bowley (links op de eerste foto hieronder), de Lego-experte die het project begeleidde, wijt het aan meerdere factoren: de schaal zat precies goed, de lanceertoren in het oorspronkelijke idee maakte het tot een echte eyecatcher en misschien was het gewoon ook “the right time”. Bowley, een Britse die is opgegroeid met drie striplezende broers, is zelf Kuifje-fan. Ze genoot als kind van de tekenfilmreeks en heeft vandaag zelfs een twee meter hoge modelraket in de living staan. Het uitwerken van de Lego-raket is voor haar dus niets minder dan een passieproject. Ze begint te lobbyen zodra het idee op het platform verschijnt: “Ik werk normaal gezien op de Lego Friends-series, rond Wicked en voor de Disney-franchises, maar toen ik die raket zag, wist ik: als dit doorgaat, wil ik erbij zijn!”

Nadat de kaap van tienduizend stemmen is gehaald, kunnen de volgende drempels worden aangepakt. Een akkoord met Tintinimaginatio, de NV die de rechten beheert van het werk van Hergé, lijkt in mijn beleving een groot obstakel, maar Vincent Andries nuanceert: “Het is natuurlijk altijd wat zoeken met een partner, zeker omdat we toch allebei heel grote merken zijn. Maar het was al bij al niet zo moeilijk om tot een win-win te komen waarmee we allebei heel tevreden zijn.” 

Dan volgt de ontwikkeling van de Lego-set zelf. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar vergis je niet: tussen een idee en een daadwerkelijke set gaapt een ware Mare Tranquilitatis. Bowley krijgt haar zin: zij wordt betrokken bij het anderhalf jaar durende proces, waarbij wordt nagedacht over wat werkt en wat niet, waar moet op worden gelet, waar concessies worden gedaan,... De lanceertoren sneuvelt. Bewust, zegt Bowley, want zo kan de focus volledig op de raket liggen en hoort de set bij de beide stripverhalen (Mannen op de Maan speelt zich geheel af ná de lancering). 

Het aantal extra molds wordt beperkt tot drie. Bobbie, de hond van Kuifje, is een volledig nieuwe figuur. De legendarische kuif van Kuifje als hoofddeksel voor de minifiguur is een no-brainer voor een set als deze. Tot slot is er het paneel op de top van de raket, dat kan verwijderd worden en een controlekamer verbergt.  Op die manier wordt een speelelement aan de decoratieve set toegevoegd. 

Tijdens het productieproces zijn nogal wat concessies nodig. “Gevaarlijk bij muggenzifters die striplezers en -fanaten weleens durven zijn,” zeg ik en ik citeer een aantal opmerkingen die ik online heb opgevist. Zo heeft Bobbie geen helm, wat te wijten is aan het feit dat daarvoor een extra nieuw stukje nodig zou zijn. En elke nieuw stukje leidt tot extra kosten. De helm kwam er dus niet. “En Bobbie moet dus gewoon in de raket blijven,” merkt Bowley kurkdroog op. Ook was er iemand die opmerkte dat de rode cirkelvormige voorziening in de radio op de rug van de figuren in de strip onderaan zit, en in de set bovenaan. Bowley legt uit: “Doorheen de ontwikkeling volgen we de vele regels van de Lego-groep, over inhoud, over balans van de figuren,... en tegelijk willen we de geest van het fanidee maximaal behouden. Het rode blokje zit hier bovenaan omwille van de balans.” En ze voegt er lachend aan toe: “En er is nog een vrije nop onderaan. Dus als je er echt veel moeite mee hebt, mag je het blokje gerust verplaatsen.”

Een waarheidsgetrouwe weergave is geen absolute must, en Lego-fans weten dat. Wat telt, is dat de geest, het idee blijft bestaan en dat creatief wordt omgegaan met de beperkingen die er nu eenmaal zijn. De Lego-interpretatie van de Kuifje-raket is zowat drieënhalf jaar na het idee van Dos Santos, eindelijk verkrijgbaar. 1.283 stenen, één iconische raket van 49 centimeter hoog — mét antenne die in de strip wel aanwezig is, maar in veel andere weergaven, afgietsels en maquettes vergeten is — en zes even iconische minifiguren: Kuifje, Bobbie, Kapitein Haddock, Professor Zonnebloem en de twee detectives Jansen en Janssen. Die laatste twee hebben, zoals het ook daadwerkelijk in het avontuur gebeurt, groen haar. De adviesprijs voor de set is 159,99 euro, en de verkoop is duidelijk euh... als een raket uit de startblokken geschoten. Amper enkele dagen na de start van de verkoop werd de status aangepast naar “tijdelijk niet in voorraad” en kan de raket dus voorlopig niet meer besteld worden. 

Bij de twee grote groepen achter de set is er dus weinig reden tot klagen. Op de persvoorstelling wil ik al weten hoe de vooruitbestellingen liepen, maar er kunnen of mogen geen details worden gegeven. Wel wordt gemikt op vooral de Europese - en Benelux-markt en zit het gevoel van de betrokken personen wel goed: de value for money is in orde en het opvolgen van zoektermen en kliks lijkt ook te wijzen op een groot potentieel. 

Ook op de vraag wat de meest succesvolle Ideas-set tot vandaag is, blijft men het antwoord schuldig. Central Perk uit de televisieserie Friends, idee nummer 27, wordt genoemd, maar ook het Vikingdorp, idee 51, zou het uitstekend hebben gedaan. “Tenslotte is elke set anders,” legt een insider ons uit. “De ene set draait om een populaire film of tv-serie waar ook andere fans naar uitkijken, de andere set is een iconisch gebruiksvoorwerp dat nostalgie oproept,... De context en het potentieel en dus ook de ambitie of benchmark is voor elke set dus wat anders.”

Met de Kuifje-raket wordt voor het eerst een Lego Ideas-set gekoppeld aan een stripverhaal. En als we de grote franchises als DC, Marvel en sinds kort ook One Piece buiten beschouwing laten (tenslotte zijn dat eerder grote mediafranchises dan een pure strip of comic), is het zelfs de eerste stripgerelateerde Lego-set tout court. Het begin van meer? Een hele Kuifje-lijn? Wie een beetje zoekt op het Ideas-platform, vindt tientallen Kuifje-ideeën waarvan er opvallend veel een Staff Pick-label hebben meegekregen. De latente ambitie om als Lego iets met Kuifje te doen, lijkt er dus toch al even te zijn, niet? Vincent Andries laat niet in zijn kaarten kijken en blijft mysterieus: “Veel zal van de komende maanden en dus de verkoop afhangen. Sowieso wordt het dan a priori geen Ideas-set, tenzij er een andere fan met een geweldige inzending de nodige stemmen binnenhaalt.”

Op het controlepaneel is het sterrenbeeld Vissen te zien, niet toevallig dat van ontwerper Alexis Dos Santos. Hij zit naast Ellen Bowley tijdens de persvoorstelling.

Wie niet kan wachten op een volgende Kuifje-set, kan zich de komende maanden en jaren alvast troosten met minstens een andere stripgerelateerde productie: een Peanuts-set, Lego-idee nummer 74, met Snoopy en zijn hondenhok, is verkrijgbaar vanaf 1 juni dit jaar. Ook de Smurfen, waarvoor al ettelijke pogingen door verschillende fans zijn ondernomen, lijken in de laatste rechte lijn te zitten met een goedgekeuring voor een Smurfendorp in Lego (Smurf Village | LEGO® Ideas). Volgend jaar op 1 april dus afspraak voor de persvoorstelling bij IMPS? Vincent Andries lacht. En zwijgt. Discretie is een essentiële deugd bij Lego. 

Ik pols toch nog even verder en som voor het gemak de bestverkopende en meest populaire stripseries aller tijden op: Superman, Batman, Spider-Man en One Piece had de Lego-groep al in de portefeuille, Kuifje en Peanuts nu ook. Op het Europese continent zijn er voor reeksen als Lucky Luke en Robbedoes nog geen noemenswaardige pogingen ondernomen. Het Asterix-dorp is wel al een paar keer gepitcht en een fan-bouwer met de schuilnaam KyriakosBuilder heeft met verschillende varianten al drie keer de kaap van tienduizend stemmen gehaald. Zijn meest recente poging is momenteel in bespreking bij de Lego-groep (Asterix & Obelix | LEGO® Ideas). De charmante poging van een andere fan achter het pseudoniem Brick Project zoekt volop steun en zit momenteel aan vierduizend stemmen (Asterix & Obelix - Village | LEGO® Ideas). Mogen we hopen? Andries blijft lachen: “Ik ben zelf een stripliefhebber, en zou niets liever willen. Maar ik kan er niets over kwijt.” 

Ik ga door — misschien nemen ze mij aan bij Lego? — en vermeld Dragon Ball (geweldige ideeën te vinden op het platform) en Calvin and Hobbes (Andries blijkt fan). En waarom niet de uitvindingen van Guust Flater in Lego Technics, toch een van de productlijnen onder Andries’ vleugels. “Werk gerust een idee uit en plaats het op het platform,” knipoogt hij, “of vraag het aan jullie lezers.” Als dat geen mooie uitdaging is! Ready, set... build!