Charles M. Schulz Museum

De bediende van het autoverhuurbedrijf verontschuldigt zich. Nee, hij heeft de Toyota SUV die we hebben gereserveerd niet meer in de garage staan. Met een slinks glimlachje laat hij een bos autosleutels in mijn hand vallen. “Kijk maar eens of u hier blij mee bent. Indien niet, komt u maar ruilen.” Een paar minuten later rijden we in een opzichtige witte Jeep Wrangler via de Golden Gate San Francisco uit. Ja hoor, dit maakt me blij genoeg.

De bestemming van onze kleine uitstap ligt op zo’n anderhalf uur rijden. Santa Rosa is een naar Amerikaanse maatstaven gemoedelijke, kleine stad met zo’n tweehonderdduizend inwoners. Het is de thuishaven van ’s werelds beroemdste Beagle en zijn baasje. En dan hebben we het uiteraard over Snoopy en Peanuts-striptekenaar Charles Monroe Schulz.

Charles zocht de Californische zon al in 1958 op — Snoopy is dan zo’n prille acht jaar jong — maar landde pas elf jaar later in Santa Rosa nadat zijn eerste studio in Sebastopol jammerlijk afbrandde. Hij noemde deze nieuwe stek daarna voor langer dan dertig jaar "thuis". Het mag dus niet verbazen dat de populaire tekenaar en zijn familie helemaal vergroeiden met het sociale weefsel van de stad en de streek. Hij heeft er dan ook een museum en anders dan het Snoopy-museum in die andere wereldstad, Tokio, staat hier niet de Peanuts-franchise, maar de man erachter centraal. De schepper, niet de creatie. Al is zijn creatie natuurlijk net zo goed alomtegenwoordig. 

Schulz was eigenlijk eerst niet erg enthousiast toen werd voorgesteld om in Santa Rosa een museum te wijden aan hem en zijn creaties. Integendeel, hij was wat beledigd. Hij leverde nog alle dagen een Peanuts-stripstrook af. Hij voelde zich met andere woorden nog lang geen "museumstuk"! 

Het was de Japanse ontwerper Yoshiteru Otani die hem op andere gedachten bracht. De kunstenaar toonde hem in 1997 de vrolijke, levendige ontwerpen voor de Snoopy Town-winkels die in Japan zullen worden geopend. Een testament van het warme hart dat de Oriënt zijn strip-Beagle toedraagt. Er klikte iets in Charles’ hoofd. Als dat museum nu eens een heuse campus zou worden, waar hij zichzelf een knusse werkplek kan reserveren om zijn Peanuts-strip te maken? Ja! Laat dat museum dan maar komen! Schulz was van meet af aan persoonlijk betrokken bij het ontwerp van zijn tempel, maar hij leefde ongelukkig genoeg niet lang genoeg meer om ze nog open te zien gaan voor het publiek. De striptekenaar ruilde het tijdige voor het eeuwige op 12 februari 2000. De feitelijke bouw van het museum startte pas een aantal maanden na zijn overlijden en het opende de deuren een tweetal jaren later, op 17 augustus 2002.

Als wij de overdekte parking van het museumterrein opdraaien, kleurt de lucht grijs en regent het dikke druppels. Da’s pech hebben, want er zijn enkele dingen in openlucht te doen, om en rond het museum. Het kan Charlie Brown, die ons al breed glimlachend staat op te wachten aan het toegangspoortje, geen moer schelen. Dat hebben glasvezelpoppen van anderhalve meter hoog natuurlijk wel meer. Deze Charlie Brown-pop is slechts een van de vele. De Peanuts on Parade wordt het grootste stadskunstproject ter ere van een persoon in de wereld genoemd. Je vindt de Peanuts-glasvezelpoppen namelijk niet alleen in en rond het museum terug, maar doorheen heel Santa Rosa en zelfs daarbuiten. 

Ik documenteer er zelf een twintigtal zonder al te hard te zoeken, maar er zijn er meer dan honderd gespot over heel Sonoma County. Je vindt ze in banken, openbare gebouwen, handelszaken en winkelcentra, bars, restaurants en gewoon op straat. Met Charlie aan de toegangspoort, Snoopy op zijn hondenhok aan de ingang, opnieuw een Snoopy naast de muntenmachine en een badende Woodstock in de lobby van het museum heb je er alvast vier gezien.

Nog terwijl je de lobby oversteekt naar de kassa zit Yoshiteru Otani — jawel, de Japanner die we toch voor een belangrijk stuk mogen bedanken voor het bestaan van dit museum — alweer in je oog. Een onwaarschijnlijk hoge fresco toont een gedoodverfde Peanuts-klassieker. Charlie Brown komt aangehold om de rugbybal weg te trappen die Lucy hem voorhoudt. Zoals Peanuts-kenners weten, toont het volgende prentje in de strip steevast een Charlie die vol op zijn bek gaat omdat Lucy de bal op het laatste moment wegrist. Als je dichterbij het metershoge kunstwerk komt, zie je dat Otani het maakte als een mozaïek van Peanuts-stripstroken, afgedrukt op keramische tegels. Hij gebruikt niet minder dan 3.588 tegels, of zo ongeveer tien jaar Peanuts-strips, voor dit sublieme meesterwerk. Voor Otani een passend symbool om het werk te beschrijven dat in het maken van een dagelijkse krantenstrip gaat.

Een tweede imposante creatie gebaseerd op meer van Yoshiteru’s werk is de Morphing Snoopy. Hij maakte een driedimensionele decoupage uit papier, waarmee hij de evolutie toont die Snoopy grafisch doorloopt van zijn eerste verschijning in 1950 tot zijn best gekende vorm uit de jaren 1990. Voor het museum werd dat werk vertaalt naar een meer dan drie ton wegende houten sculptuur, opgebouwd uit driënveertig fineerlagen van esdoornhout. Groot. Indrukwekkend. Vergeet niet om je mond weer dicht te doen voordat je een vlieg binnenkrijgt. 

Eens je je kan losrukken van die monumentale kunstwerken heb je de keuze. Of je blijft op de begane grond om de tijdelijke expositie te ontdekken of je gaat de trap op naar de permanente expositie, oftewel de Studio Gallery. 

Tijdens ons bezoek draagt de tijdelijke expo de titel Peanuts Evolution en opent met een muur-groot citaat van de cartoonist: “Het basisprobleem voor elke stripmaker is het verzinnen van ideeën.” De foto van de tekenaar bij het citaat doet me onwillekeurig denken aan de bejaarde Wilfried Martens, een gedachte die ik snel verdring door te bekijken hoe Schulz het gestelde dilemma zelf beantwoordt aan de hand van de zorgvuldig gekozen selectie van originele stroken in de expo.

Interessante nieuwe personages introduceren, als in een tv-soap, is een optie. Snoopy’s zus Belle en broer Spike fungeerden als typevoorbeelden. Het meest onwaarschijnlijke personage dat Schulz ooit opvoerde, is ongetwijfeld het schoolgebouw, dat stoïcijns het verbale misbruik van Sally moet ondergaan omdat ze helemaal niet graag naar school gaat. Schulz zocht bovendien inspiratie in zijn onmiddellijke omgeving en vertaalde mensen uit zijn vriendenkring naar nieuwe Peanuts-personages. Zo is er Thibault, naar Schulz’ hockeyvriend Roland Thibault of Molly Volley, waarvoor Schulz de mosterd haalde bij Molly Ackley, een dame uit zijn tennisclub die blijkbaar geen sportieve verliezer was. Schulz heeft nooit willen vertellen wie aan de basis ligt van het personage “Crybaby” Boobie, een figuurtje waarvan we enkel het keelgat en de neusgaten te zien krijgen omdat ze niet gewoon kan praten, alleen maar huilen en roepen.

Naast kleurrijke personages zijn er de pijnlijk vermakelijke situaties waaraan hij zijn creaties onderwierp. Kleppers van klassiekers zijn de ongewenste kalverliefde die Charlies zusje Sally opvat voor Linus — “my sweet babboo!” — of de slaapziekte waaraan Peppermint Patty enkel op de schoolbanken schijnt te lijden. Dan zijn er uiteraard de befaamde alter ego’s die Snoopy zich aanmeet, zoals Joe Cool of als onbevreesde kampleider van de Beagle Scouts.

Met Camp Snoopy wordt er in de expo in detail ingegaan op de aandacht die Schulz in de Peanuts-strips gaf aan de jeugdbeweging de scouts en de traditionele zomerkampen. Schulz was zelf nooit scout. Hij gebruikte in de plaats zijn ervaringen met het soldatenleven tijdens de Tweede Wereldoorlog als inspiratie. Dat hij vond dat opgeroepen worden voor leger en oorlog zowat hetzelfde is als zomerkamp, doet vermoeden dat hij geen erg grote fan was. Maar dat kon de scoutsgemeenschap duidelijk niet deren. 

Snoopy en zijn Beagle Scouts groeien uit tot heuse mascottes, met een hele reeks bijhorende gadgets speciaal gericht op dat marktsegment. Dat zijn niet in het minst hele reeksen stoffen badges en insignes, waar Amerikanen bijzonder dol op schijnen te zijn. De Beagle Scouts inspireerden heel recent nog een seizoen van dertien tekenfilmafleveringen (Apple TV+, 2024) en je kan die in de cinemazaal tegenover de expositieruimte bekijken.

Gelukkig is het na enkele vermakelijke cartoons wat minder gaan regenen en kunnen we tussen twee regenbuien door even buiten stappen. Op de patio staat de gekende vliegeretende boom in het gezelschap van een levensgrote Charlie Brown en Linus. Die laatste heeft een echt kruiswoordpuzzel op de buik. Op de bank onder de vliegeretende boom zijn plaatsjes gereserveerd voor de gulle donors en speciale vrienden van het museum.

Opnieuw naar binnen dan en de trap op. In de Studio Gallery op de bovenverdieping wordt het heel intiem. Daar kan je de man achter het potlood wat persoonlijker leren kennen. Je krijgt niet alleen een overzicht van zijn leven, carrière en de vele prijzen die hij onderweg won, maar ook een reeks artefacten die Schulz als persoon definiëren. Denk maar aan een reconstructie van zijn werkplek en zijn persoonlijke sportspulletjes, maar ook de muurschilderingen die hij maakte voor de kamers van zijn kinderen en persoonlijke cadeaus die hij kreeg van bewonderaars en collega’s. 

Eén zo’n opgemerkt cadeau houdt verband met het Running Fence-project — vrij vertaald: de eindeloze omheining — van Christo en Jeanne-Claude. In 1976 installeerde dit duo in- en verpakkingskunstenaars een bijna veertig kilometer lange en 5,5 meter hoge afsluiting uit wit doek doorheen Sonoma en Marin County. Het slingerde zich als een lint door het landschap, om op het ene einde in de Stille Oceaan te verdwijnen. Om het kunstwerk te realiseren, moesten er negenenvijftig landeigenaren toestemming geven, wat alles bij elkaar zo’n vier jaar voorbereiding in beslag nam. Het kunstwerk was slechts twee weken te bezichtigen, want het illustreerde ook het thema vergankelijkheid. Het werd daarna weer verwijderd zonder een spoor achter te laten.

De kunstenaars waren met de Running Fence lang niet aan hun proefstuk toe en ze vonden in Schulz meteen een enthousiaste fan en ondersteuner van het project in zijn achtertuin. Het resulteerde in een innige vriendschap. Christo verpakte Snoopy’s hondenhok en gaf dat cadeau aan Charles als symbool daarvan. Schulz tekende speciaal een Snoopy-strook met het ingepakte hok als punchline in antwoord op dat mooie gebaar.

Een muur behangen met de covers van Peanuts-vertalingen in andere talen demonstreert dat Schulz zich terdege realiseerde dat zijn broodjes pas echt gebakken waren eens Peanuts internationaal ging. We weten al hoe vooral de Aziatische wereld, en Japan in het bijzonder, de comic-Beagle en zijn familie van malloten omarmde, maar grappig is om ook enkele Dupuis-uitgaven te zien verschijnen in dat overzicht. Wat zoekwerk toont dat Dupuis al begin jaren 1960 drie Franstalige pockets uitbracht in de collectie Gag de Poche (de nummers 23, 28 en 36) met eens electie van Peanuts-cartoons. Lang niet de enige edities voor de Belgische markt, maar waarschijnlijk wel bij de eerste. Er hangt ook een Nederlandstalige uitgave tussen het internationale overzicht.

De bovenverdieping huist verder nog een zaaltje dat er wat uitziet als een schoollokaal. Een heel leuk schoollokaal, want de bibliotheek bevat enkel Peanuts-strips in alle talen op de wereldbol en het enige vak is Snoopy- en Peanuts-strips maken. De activiteit spreekt uiteraard vooral de allerjongste bezoekers aan — en jawel, het scheelt niet veel of ik laat me overhalen — maar we kiezen er toch voor om in plaats daarvan het museum uit te lopen naar het gebouw ertegenover. Dat is namelijk de plek waar Schulz steevast lunchte, zolang hij daar in de buurt woonde en werkte. Hij kreeg zelfs zijn vaste tafeltje in het etablissement. 

De lokale schaatsbaan kreeg om die reden de naam Snoopy Home Ice toegedicht. De bijhorende kantine werd omgedoopt tot The Warm Puppy Café en kreeg een gezellig Peanuts-interieur, compleet met glasramen, open haard met opschrift en aangepast menu. Ergens hadden we een beetje gehoopt om daar een prettige culinaire ervaring te beleven, zoals we ons die herinnerden van het Peanuts Café in Tokyo, maar dat valt dan weer tegen. Heel veel verder dan wat hamburgertentkost raken ze niet en de keuken sluit zo vroeg dat we zelfs geen frieten meer kunnen bestellen. Een gemiste kans! Dan maar verder getrokken naar de gift shop, nog een gebouw verder. 

En die souvenirwinkel is dan wel weer de moeite waard. Verzamelaars kunnen er hun hart ophalen en hun bankrekening wat meer naar het rood neigen met zowel betaalbare als zogeheten high-end collectibles — zoals de sculpturen van de onvolprezen Jim Shore, die ook voor Disney werkte — maar de plek is een bezoek waard om nog heel andere redenen.

Eerst en vooral kan je er het originele olieverfschilderij de Mona Lucy bewonderen, een meer dan geslaagde persiflage op Leonardo da Vinci’s schilderij en misschien zelfs het betere werk van de twee. De gigantische Peanuts-wandtapijten aan de muren ruiken een beetje muf, maar zijn dan wel weer impressionant in hun afmetingen. De bovenverdieping huist nog een mini-expo met een reeks verzamelobjecten die vertellen hoe Snoopy en Peanuts in de modewereld, Hollywood en de ruimtevaart langskwamen. Ik verdenk de museumhouders hier van goed doordacht zakeninstinct, want die nogal in een hoekje gestopte extra expo maakt dat de Gift Shop bezoeken echt wel verplichte kost is.

Over eten gesproken. We hebben nu echt wel zoetjes aan honger en vermits we al niet meer terechtkunnen in The Warm Puppy Café, moeten we onze heil elders zoeken. Gelukkig hebben deze streek en Santa Rosa meer te bieden. Zo is er de Russian River Brewing Company, een microbrouwerij in het centrum van Santa Rosa die een resem excellente boetiekbieren in het aanbod heeft en daar zo nu en dan wat potten mee breekt. Honderd meter verderop zit een bronzen Lucy een boek te lezen op de bank voor de lokale bibliotheek. Onder haar goedkeurende oog laten we het Amerikaanse gerstenat vlot naar binnen glijden. 

• Klik hier voor de officiële website van het Charles M. Schulz Museum.
• Klik hier voor de Peanuts on Parade. Zie ook deze website.
• In oude treinstation van Santa Rosa huist een centrum voor toerististische info. Daar vind je eveneens een kamer die eer bewijst aan hun bekendste inwoners. Op het Historic Railroad Square vind je trouwens de bronzen Charlie Brown en Snoopy terug.
• Honger gekregen? De Russian River Brewery is een goede tip.