Winkel in de kijker: Lambiek (Amsterdam)

Uitbater Boris Kousemaker (rechts op de foto hieronder) is de zoon van de legendarische Kees Kousemaker, die in 1968 de stripspeciaalzaak Lambiek startte in Amsterdam. Zijn ze daarmee de allereerste stripwinkel van Europa? Boris: "Daar lopen de meningen een beetje over uiteen. Het is in elk geval de oudste stripwinkel van Nederland. Wat Europa betreft, waren er in Frankrijk misschien al eerder winkels ,zoals sigarenwinkels of pornozaken die strips verkochten. Maar geen van die winkels die claimen ouder te zijn dan ons bestaan nog. Volgens mij zijn we nu dus de oudste stripwinkel van Europa. Het idee om een stripwinkel te beginnen, startte toen mijn vader een keer in een sigarenwinkeltje ging vragen naar een oud Tom Poes-album. Die verkoper antwoordde toen: 'Nou, als ik die had, dan was ik rijk geweest!' Dat was de inspiratie en de rest is geschiedenis."

Stripspeciaalzaak Lambiek begon op 8 november 1968 in de Kerkstraat nummer 104, dat een kleine kelder was. Het werd al gauw een plaats waar stripauteurs samen kwamen. In de jaren 1970 en 1980 stapten vele beginnende striptekenaars Lambiek binnen, vaak nog pubers, met zelfgemaakte stripblaadjes en -boekjes. Kees kocht deze altijd en legde ze te koop in de winkel. Enkele van deze jongelingen waren René Windig & Eddie de Jong, Hanco Kolk & Peter de Wit, Peter Pontiac, Joost Swarte, Gerrit de Jager en Jean-Marc van Tol.

In 1981 werd er naar nummer 78 in dezelfde straat verhuisd. Dat was de beroemde winkel met de galerieruimte, waar destijds veel bekende tekenaars hebben geëxposeerd. Daarna richtte Kees zich meer en meer op Comiclopedia, het Engelstalige overzicht van meer dan veertienduizend stripmakers en hun werk uit alle delen van de wereld. In de loop van de jaren nam het belang ervan alleen maar toe. Zonder Kees' initiatief — maar natuurlijk ook met de hulp, tijd en energie van Bas Schuddeboom, Kjell Knudde en Dan Schiff — zou een hoop waardevolle informatie voorgoed verloren zijn gegaan.

Vervolgens werd er naar een heel klein winkeltje in opnieuw dezelfde straat verhuisd. Boris: "Dat was meer als tijdelijk onderdak bedoeld en we hebben er maar een jaar gezeten. Vanaf dan was onze winkel in de Kerkstraat nummer 132."

In 2010 overleed Kees Kousemaker. Een paar jaar later verhuisde de winkel naar zijn huidige adres: Koningsstraat 27, vlak bij de Nieuwmarkt in het centrum van de stad.

Boris kan rekenen op de hulp van een paar medewerkers. Jurrien (links op de foto hieronder) is er bijna elke dag, en verder is er ook nog Arie, een tekenaar die onder het pseudoniem Larie Cook zelf ook stripboekjes maakt. In de loop van de jaren is het aantal medewerkers beperkt gebleven omdat de meeste mensen die er kwamen werken er ook gebleven zijn. In 2019 overleed hun vroegere medewerker Klaas Knol, die er vijfentwintig jaar heeft gewerkt.

Boris: "Van de toeloop van voorbijgangers moeten wij het niet hebben, want dit is geen drukke straat. Onze bezoekers zijn mensen die speciaal voor ons komen. Ook trekken wij bezoekers aan die hier in de buurt wonen, want hier achter woont een financieel goed bedeeld publiek. Die komen al jaren strips bij ons kopen, en brengen ook hun kinderen mee. We zien hier klanten van alle leeftijden binnenkomen, maar jongeren tussen twaalf tot achttien zijn daar niet vaak bij. Daarentegen zien we wel meer jonge mensen die in Amsterdam naar de kunstschool gaan of de richting film volgen. Kinderen jonger dan twaalf komen met hun ouders naar hier. Soms is het zelfs zo dat de ouders meekomen met hun kinderen, die hier heel graag strips komen kopen."

"We hebben ook een aanbod antiquariaat, waar een ouder publiek voor te vinden is. We hebben verder een beperkt manga-aanbod, dat natuurlijk goed verkoopt bij het jongere publiek. Onze aandacht gaat vooral naar de Europese stripalbums. Maar het Amerikaanse aanbod, zowel Engelstalig als Nederlandstalig, verkoopt hier ook heel goed. In onze kelderverdieping staat het vol met graphic novels en comics, en ook undergroundstrips. We vinden het Amerikaanse aanbod heel belangrijk en vinden dat je daar in Amsterdam ergens terecht voor moet kunnen. Er is ook tweedehands te koop. We vragen meestal 2,50 euro voor een boekje, en kinderen mogen er gratis een uitkiezen."

"Wat het best verkoopt, is de reeks Blake en Mortimer. Verder zijn de aankopen door de klanten heel verscheiden. Undertaker loopt goed, en Amoras doet het ook goed. Suske en Wiske daarentegen verkoopt nog weinig."

"Er zijn ook dingen die slecht of niet verkopen, daar heb ik hele kasten van vol. Zelf hou ik vooral van de klassiekers. Ik ben een Mœbius-liefhebber, en ook van Robert Crumb natuurlijk. Het werk van Frederik Peeters ziet er ook helemaal te gek uit. En ik ben ook een grote fan van tekenaars die sinds de jaren 1990 furore maken, zoals Dan Clowes, Dave Cooper, Joe Matt en Chester Brown.”

"Signeersessies organiseren we regelmatig. Michiel Van De Pol en Peter van Dongen zijn recnete namen. En in januari gaan we in het pand hier rechtover een expositie organiseren van Guido van Driel."

In 2018 publiceerde de winkel het mooie naslagwerk 50 Jaar Lambiek, samengesteld door Bas Schuddeboom. Boris noemt ook de vele tekeningen die aan de muur hangen als een bijzonderheid: "Zoals een tekening van Chihuahua Pearl (een personage uit de westernreeks Blueberry, nvdr), die voor Lambiek gemaakt is door Jean Giraud. Of een prachtige tekening van Victor Meijer. Eigenlijk kan ik heel de dag doorgaan om over deze tekeningen te vertellen. Sommige zijn te koop en andere niet, bijvoorbeeld omdat ze speciaal voor de winkel getekend zijn of omdat we een te grote fan zijn om ze te verkopen."

• Oppervlakte: 90 m2
• Adres: Koningsstraat 27, 1011 ET Amsterdam
• Telefoon: +31 (0)20 6267543
• E-mail: lambiek@lambiek.net     
• Website: https://www.lambiek.net
• Openingsuren: maandag tot vrijdag van 11.00 tot 18.00 uur - zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur