Winkel in de kijker: Het Besloten Land (Leuven)

Ann Jossart is zaakvoerder van stripspeciaalzaak Het Besloten Land in het hart van Leuven. Haar partner Bart Pinceel startte de winkel, maar zij stuurt momenteel de winkel aan en is daarbij één dag per week aanwezig.

Jeroen Lauwers is de vaste sidekick van Ann in de winkel. Hij verzorgt de aankoop van de Amerikaanse import en manga (die veertig procent van de omzet vormen), en is ook verantwoordelijk voor het opvolgen van klantenbestellingen en luxealbums. Verder zijn er nog twee jonge medewerksters, Sammy en Stasia, die elk een dag per week in de zaak werken.

Op dezelfde locatie bevond zich vroeger een andere stripwinkel, Carapaces, die in 1996 werd overgenomen door Bart Pinceel. Hij doopte de naam om naar Het Besloten Land en liet het logo ontwerpen door Ever Meulen. Volgend jaar wordt dus de dertigste verjaardag gevierd.

Eerder organiseerde Bart, samen met Erik Lesire, jarenlang het wekelijkse radioprogramma Het Besloten Land op Radio Scorpio in Leuven. Het programma ontleende zijn naam aan de iconische eerste striproman van Jacques Tardi en Jean-Claude Forest. Wekelijks werden op de radio strips besproken, reportages gedraaid en auteurs geïnterviewd. Grote namen als Robert Crumb, François Bourgeon, Enrique Breccia, Jean Giraud alias Mœbius, Hugo Pratt, Jacques Tardi en Karel Biddeloo passeerden er de revue.

Ann: "In onze winkel hadden we in het begin ook nog een wand vrij waar we af en toe originelen tentoonstelden, maar zoals dat gaat in stripspeciaalzaken werd stilaan alle open ruimte ingenomen door kasten om het steeds groeiende aanbod de baas te kunnen. Met de bescheiden oppervlakte die we hebben, moet je steeds weer een puzzel leggen om zoveel mogelijk strips te kunnen tonen."

Dat de winkel niet kan klagen over de verscheidenheid aan leeftijden die er klant zijn wordt geïllustreerd door de talrijke jongeren die in de winkel aanwezig zijn op het moment van deze reportage.

"Van 7 tot 77", zegt Ann daarover. “Soms vragen ouders of ze hun iets anders kan aanraden dan Suske en Wiske of Jommeke, en dan verwijs ik ze naar een kast met jeugdstrips, waar er voldoende keuze is."

Ann: "Ik streef er ook naar om onze klanten ongeveer elke maand een signeersessie aan te bieden. Grote namen? Quasi elke Vlaamse tekenaar is hier al komen signeren, en verder mensen als Chris Ware, Dan Clowes, Jim Woodring, Seth, Tome, Scott McCloud, Hanco Kolk, Lorenzo Mattotti, François Schuiten, Mezzo, Ptiluc, Typex, Maaike Hartjes, Barbara Stok, Erik Kriek, René Windig & Eddie de Jong, Joost Swarte, Philippe Dupuy & Charles Barberian, David B., José Muñoz, Aimée de Jongh, Étienne Davodeau, de Tamaki-zusjes, Émile Bravo, Charles Burns, Craig Thompson, Derf Backderf, Hermann, Edmond Baudoin, Philippe Fenech en vele, vele anderen. Vroeger stonden we ook met een grote stand op de Antwerpse Boekenbeurs, maar sinds die niet meer bestaat, doen we geen beurzen meer."

Over de klanten: "We hebben verschillende types klanten. Om te beginnen natuurlijk onze vaste terugkerende klanten, die wekelijks of maandelijks langskomen voor de Nederlandstalige reeksen en de klassieke titels. Daarnaast zijn er de mangalezers, die hier een erg breed aanbod Engelstalige manga vinden. Onze sectie klassieke US-import (Image, DC, Marvel, enzovoort) is ook al sinds het begin een sterkhouder. En tenslotte hebben we nog veel klanten die speciaal naar ons komen omdat ze weten dat wij een groot aanbod graphic novels hebben, zowel in het Nederlands als in het Engels." 

Over de rest van het aanbod: "We hebben ook een beperkt aanbod tweedehands. Franstalige strips hebben we niet meer in voorraad. Dat hebben we in de loop van de jaren afgebouwd omdat de vraag daalde en we er ook de plaats niet meer voor hadden. Als klanten ernaar vragen, bestellen we ze wel voor hen. Bordspellen en games maken geen deel uit van ons aanbod.”

Samen met Bart Pinceel is Ann Jossart ook actief bij distributeur Pinceel en zaakvoerder van uitgeverij Oogachtend.

Distributeur Pinceel bestaat sinds 2003 als apart bedrijf, en wordt door Bart gerund. Ann is er verantwoordelijk voor de verkoop. Vier andere medewerkers zorgen voor het magazijn en de klantendienst. Pinceel is eigenlijk vanuit de winkel ontstaan omdat Het Besloten Land veel Amerikaanse import rechtstreeks in de VS aankocht bij distributeurs als Diamond en bij uitgevers als Fantagraphics en Drawn & Quarterly. De winkel leverde die toen al door aan collega-stripwinkels in Vlaanderen, Brussel en Nederland.

De Nederlandse distributeur Het Raadsel distribueerde in die tijd veel kleine en grote Nederlandstalige uitgevers in Nederland en België. Nadat het bedrijf overkop ging, vulde Pinceel dat gat door zelf een distributiefirma op te starten. Sindsdien is het bedrijf gegroeid tot een grote verdeler naar stripwinkels in Vlaanderen en Nederland (na de overname van de Nederlandse evenknie Strips in Voorraad), en voor Amerikaanse import, ook naar winkels in andere steden van Europa.

Ann organiseert bij Pinceel de verkoop naar de stripwinkels. Het contact met de winkels valt onder haar bevoegdheid. Ze werkt sinds 2007 voor de distributeur. In 2016 was ze ook al actief in Het Besloten Land door de helft van de aandelen over te nemen.

Eveneens in 2016 namen Ann en Bart samen Oogachtend over van Johan Stuyck, die de uitgeverij oprichtte in 1996. Oogachtend geeft jaarlijks een tiental titels uit van Vlaamse en Nederlandse auteurs. In de catalogus staan albums van onder meer Brecht Evens, Frodo De Decker, Charel Cambré, Michaël Olbrechts, Judith Vanistendael, Luc Cromheecke, Kim Duchateau, Koenraad Tinel en Ben Gijsemans. Check hier de website.

Vlak bij Het Besloten Land bevindt zich die andere bekende Leuvense stripspeciaalzaak, Gobelijn. Ann: "We komen goed overeen met onze collega’s, en we leggen elk onze eigen accenten. Gobelijn heeft minder Amerikaans aanbod en is meer op het Nederlandstalige segment geconcentreerd. We vullen elkaar perfect aan. En ik vind het heel fijn dat wij in een stad als Leuven twee goed draaiende stripspeciaalzaken hebben."

"Zelf ben ik fan van reeksen als Beestenburcht, De Toren, Gung Ho, Mooie Zomers,… Maar ik lees toch vooral graphic novels. Die van eigen makelij natuurlijk, maar ook uitgevers als Scratch Books, Concerto Books en Standaard Uitgeverij brengen op dat vlak fijn leesvoer uit!”

• Oppervlakte: 60 m²
• Adres: Parijsstraat 16, 3000 Leuven
• Telefoon: +32 (0)16 225840 
• E-mail: info@hbl.be
• Website: https://www.hbl.be  
• Openingsuren: dinsdag van 14.00 tot 18.00 uur - woensdag tot zaterdag van 10.00 tot 18.00 uur