Ditjes en datjes (27)

Oude hommages van Morris en André Franquin aan de op 14 augustus honderd jaar geleden geboren scenarist René Goscinny. Hij schreef voor Morris Lucky Luke en voor Franquin heel wat gags van Ton en Tineke.

Dierenliefhebber Jean Roba tussen zijn eigen honden. Uiteraard met een paar cockerspaniëls zoals Billie uit zijn stripreeks Bollie & Billie.

In 2024 waren er tal van verjaardagsfestiviteiten voor 65 jaar Asterix. Dit beeld, waarop de toren van Suske en Wiske als het ware is nagedaan, herinnert aan dat verjaardagsjaar.

Waar nu een hotel-restaurant is in Durbuy kan je dit plakkaat zien hangen waarop te lezen valt dat op 9 juli 1947 Philippe Liégeois alias Turk, de tekenaar van Clifton, Leonardo en Robin Hoed, er is geboren. Hij bleef er tien jaar wonen alvorens naar Namen te verhuizen.

In 2010 blikte Turk bij een bezoek aan Durbuy nostalgisch terug: "Ik kom er vrij zelden terug. Ik heb lange tijd meegedaan aan het stripfestival dat hier werd gehouden. Ik kom er elke keer met een vleugje nostalgie terug, ook al is het Durbuy van vandaag niet meer het Durbuy dat ik heb gekend. Het is een veel toeristischere stad geworden dan in mijn tijd. (...) Mijn kindertijd was een nogal wild leven. (lacht) Ik herinner me spelletjes in het bos, het verkennen van grotten, zwemmen in de Ourthe, maar ook het zoeken naar munitie uit de Tweede Wereldoorlog in de omliggende bossen. (...) Ik merk dat zowel de avonturen van Leonardo als die van Robin Hoed zich afspelen in de tijd van de kastelen. Heeft Durbuy mijn liefde voor oude stenen aangewakkerd? Er moet een verborgen verband zijn dat ik nog niet heb onderzocht." (lacht)

Met dank aan Wim De Troyer.

Deze Ontsnapsmurf werd gespot op een muur van de gevangenis van Mechelen.

Een reactie van Tony Maeckelberghe: "De artiest die het werkje aangebracht had, is volgens mij onbekend. Was een jaar geleden nogal afgebleekt... Haar het werd helemaal in ere hersteld door een grafittikunstenaar." Over die opfrisbeurt kan je hier meer lezen.

Bron: Alain Ternos, Fans de Peyo

Op 22 september wordt het Lucas Museum of Narrative Art geopend in Los Angeles. Het museum is door George Lucas (bekend van Star Wars en Indiana Jones) opgericht met steun van partners. De filmmakers Steven Spielberg en Guillermo del Toro zetelen mee in het bestuur. De collectie bestaat uit meer dan veertigduizend stukken waarvan de meeste uit de privéverzameling van Lucas komen. Het algemene onderwerp is de kracht van visuele vertelling, van kunst over films (concepttekeningen, storyboards) en kinderboeken tot stripverhalen. In de collectie bevinden zich namelijk ook vele originelen van strips. Lucas' collectie begon zelfs met striptekeningen omdat die in zijn jeugd voor dertig dollar makkelijk te koop waren. Check de website voor meer info.

De Belgische regisseur Olivier Van Hoofstadt (Dikkenek, Go Fast, Lucky) kondigde in 2017 aan dat hij een live action-bewerking zou regisseren van de ruimtepiraat Captain Harlock die sinds 1977 opduikt in manga, animeseries en (3D-geanimeerde) films. In het Frans is hij gekend als Albator. Het zou geen Japanse productie worden, maar een Europese. Scenarist Luc Brunschwig (de schrijver van stripreeksen als De Macht der Onschuldigen, Urban en de reboot van Bob Morane) moest het filmscript neerpennen naar het werk van Leiji Matsumoto. Omwille van spanningen tussen de regisseur en de scenarist enerzijds en de producent anderzijds kwam het project niet van de grond.

In 2019 en 2020 kwam Harlock wel terug als een Europese striptrilogie door Jérôme Alquié. Daedalus startte in 2026 met de vertaling onder het label Daedanga. Lees er hier meer over.

Size matters. Hier zie je Ralph Meyer werken aan het beginplaatje van Undertaker deel 5, De Witte Indiaan, in 2019 verschenen bij Dargaud.

Op 12 augustus kon je 's avonds een zonsverduistering gadeslaan, zolang je over een eclipsbrilletje beschikte. We hebben toen enkele passende berichtjes geplaatst, zoals deze oude waarschuwing van Robbedoes en Guust Flater om niet met het blote oog naar de zonsverduistering te kijken.

In 1999 verscheen een speciaal Jommeke-avontuur met gratis eclipsbrilletje op de cover bevestigd. Op onderstaande afbeelding ontbreekt dat brilletje. Het onooglijk Waalse stadje Virton was op 11 augustus 1999 even de place to be, want daar kon je in de meest zuidelijk gelegen plaats van België het best de zonsverduistering in eigen land bekijken. Ook in het Jommeke-verhaal De Eclipsjagers reizen de personages naar Virton, waar een reusachtige diamant tentoongesteld zal worden en die Anatool wil stelen.

Her en der werd het Kuifje-verhaal De Zonnetempel erbij gehaald. Daarin hebben Kuifje en zijn vrienden hun leven te danken aan een zonsverduistering. De gigantische fout die Hergé hier echter maakte, is dat hij de Inca's schromelijk onderschatte. De Inca's aanbaden de zon. Hun hele religie, kalender en staatsbestuur waren sterk verbonden met nauwkeurige waarnemingen van de zon. Het idee dat Kuifje de Inca's met een zonsverduistering compleet zou kunnen overdonderen alsof ze zoiets nooit eerder hebben gezien, past als trucje in een stripverhaal, maar de historische werkelijkheid is wat genuanceerder. Spaanse kroniekschrijvers uit de koloniale periode beschreven al reacties van Inca's op zonsverduisteringen.

Het klopt wel dat de Inca's zonsverduisteringen religieus interpreteerden als een onheilspellend teken en daarom rituelen uitvoerden en offers brachten om het gevaar af te wenden. Dat zou dan weer wel een correctere aanleiding geweest kunnen zijn om Kuifje en compagnie op de brandstapel te zetten.

De Inca's konden ondanks hun indrukwekkende zonneastronomie daarom nog niet voorspellen op welk tijdstip of zelfs dag een zonsverduistering precies zou plaatsvinden. De verduistering in Peru, in het zuidelijk halfrond van de aarde, laat Hergé trouwens in de verkeerde richting verlopen. Dat liet een jonge Kuifje-lezer indertijd nog weten aan Hergé zelf.

Hergé zou het verduisteringsgegeven trouwens gepikt hebben uit het feuilleton L'Épouse du Soleil van Gaston Leroux uit 1912-1913 dat daarna als roman is verschenen. Leroux gebruikte daarin een verhaal over Christoffel Columbus die in 1504 in Jamaica een voorspelde maansverduistering gebruikte om de plaatselijke bevolking te misleiden en aan te kondigen dat God de maan zou laten verdwijnen om ze onder druk te zetten. Columbus beschikte wel over astronomische tabellen om de maansverduistering te kunnen voorspellen. Kuifje stelde het met een toevallig gevonden krantenartikel. Creatieve vrijheid.

Een reactie van Arnaud Wirschell: "Een eerdere inspiratiebron is A Connecticut Yankee in King Arthur’s Court (1889) van Mark Twain met dezelfde plotwending."

De Amerikaanse popsensatie Billie Eilish releaste in 2020 haar song My Future. Tegelijk kwam de clip in roulatie en dat is een animefilmpje dat dweept met de tekenfilms van Studio Ghibli.

Deze Japanse animatiestudio produceerde wondermooie tekenfilms als Castle in the Sky, Porco Rosso, Prinses Mononoke, Spirited Away, Howl's Moving Castle, The Red Turtle en nog veel meer. Regisseur Hayao Miyazaki richtte de studio op na de verfilming in 1984 van zijn eigen mangareeks Nausicaä van de Vallei van de Wind. Deze stripreeks verscheen ook in het Nederlands. Glénat gaf het tussen 2009 en 2012 uit in zeven delen.

Adam Hughes baseerde zijn versie van Selina Kyle alias Catwoman uit de jaren 2000 op foto’s van de actrices Audrey Hepburn en Jean Simmons.

Deze fraaie ex libris van André Juillard dateert van 2009 en heet in het Frans Place des Héros (Heldenplein). Het is één groot festijn van herkenning om alle striphelden erop te proberen herkennen. Ook in de details zitten knipogen naar stripfiguren. We noemen 't Prinske van Willy Vandersteen, Rataplan uit Lucky Luke, Rik Ringers, tante Zenobie, Lena uit Juillards eigen stripreeks, Guust Flater die onder andere een zwart-witprent van Corentin verkoopt, Barney Jordan uit Bernard Prince, inspecteur Spek uit Guus Slim, Roze Bottel, Tarras Boulba uit Pom en Teddy, Buck Danny, Blake en Mortimer, de staart van de Marsupilami in de doos, Lefranc naast Blake, Clifton, Agent 15 uit Kwik en Flupke, Alex, de helmen van De Witte Ruiter, Stomp en de gemaskerde racer uit Michel Vaillant, een Smurf, Toenga en Noen, Pechvogel, een schilderij van het vliegtuig van Dan Cooper.

Het origineel werd in 2009 tentoongesteld in Brussel om de toenmalige twintigste verjaardag van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te vieren. Juillard was een van de twintig tekenaars die hun visie op Brussel mochten delen. Hun werk werd ook verzameld in de uitgave Bruxelles, 20ans/20auteurs.

Lezer Koen Roels stuurde ons deze foto's van de parkeergarage Brasseries in Remiremont in de Vogezen. Tussen de vele muurschilderingen zijn er ook enkele met Belgische stripfiguren. Een Smurfje leidt je naar de uitgang.

Tekenaars boetseren weleens personages of maken echte of digitale maquettes van kamers of huizen als hulp voor hun tekeningen. En dan heb je ook nog François Bourgeon. Hij bouwde al schepen, boetseerde bustes en maakte andere voorbeelden voor zijn eigen strips. Voor zijn laatste tweeluik van De Kinderen van de Wind bouwde hij in karton de negentiende-eeuwse wijk Montmartre uit Parijs na. Historisch correct, terwijl heel wat gebouwen sindsdien zijn verdwenen. Hij doet dat naar eigen zeggen om zich niet te vervelen, want hij gaat ervan uit dat als een auteur zich verveelt een lezer zich ook zal vervelen.

De andere maquettes zijn die van het fictieve kasteel van Montroy (gebaseerd op dat van het werkelijke kasteel van Tournoël) uit De Gezellen van de Schemering en de toren van Olsimar uit De Cyclus van Cyann.

Foto's: Irène Le Roy Ladurie

De Oekraïense miniaturenschilder Konstantin Pinaev vervaardigde in 2021 een figuurtje van amper 75 millimeter hoog. Het stelt een vivandière voor, een verkoopster van eten en drinken die als hulpkracht meereisde met een militaire eenheid. Er liepen heel wat van dergelijke verkoopsters mee in het leger van Napoleon Bonaparte. De stripconnectie is dat Pinaev het beeldje baseerde op een illustratie van de Vlaamse striptekenaar en illustrator Ken Broeders. Hij tekende dit voor het historische boek Brugge voor Napoleon: Een stad onder Frans bewind 1794-1814 dat in 2021 bij Sterck & De Vreese verscheen.

Broeders is een gigantische liefhebber van de periode van Napoleon. Zijn tekeningen die deze periode illustreren, worden op tal van buitenlandse, gespecialiseerde websites en forums gedeeld. Een van de schrijvers en redacteurs van het boek is Bert Gevaert, die vaak meewerkt aan achtergronddossiers van integrales van stripreeksen, zoals Bakelandt, De Rovers van Keizerrijken, Dampierre, Vasco en De 7 Levens van de Sperwer.

Misschien een tip voor striptekenaars die niet doorbreken of niet kunnen rondkomen: word tatoeëerder! De Franse striptekenaar Loïc Malnati tekende onder meer Anahire, Het Geheugen van Bamboe, De Nieuwe IJstijd en een album in de conceptreeks Levenslijnen. In het Frans verschenen nog meer albums. Inmiddels heeft hij het striptekenen opgegeven. Hij is tegenwoordig een van de meest invloedrijke Franse tattoo artists met een specialisatie in steampunk. Zijn zaak is gevestigd in Nice.

Over zijn huidige beroep schreef en illustreerde hij in 2019 een boek om te leren tatoeëren. La Mécanique du Tatouage verscheen bij Paquet en kreeg in 2022 een opvolger om (toekomstige) tatoeëerders de knoop te helpen doorhakken voor welk design ze moeten gaan en hoe het verder uit te werken.

Als hij zijn nieuwe met zijn oude carrière vergelijkt, heeft Malnati allerminst spijt van zijn keuze: "Nu verdien ik goed mijn brood... Ik kan niet meer terug naar dat monnikenleven."

Op de eerste foto zie je Walt Disney naast zijn Franse collega, (teken)filmmaker Pierre Tchernia. Hij regisseerde onder andere tekenfilms van Asterix en Lucky Luke en schreef eraan mee. Albert Uderzo tekende hem meermaals in de strips van Asterix. Ze werden heel goede vrienden. 

Na de dood van René Goscinny zou Tchernia ook een handje geholpen hebben aan het scenario van de Asterix-albums die Uderzo voortaan zelf moest schrijven. Omdat dit officieus gebeurde, is het nog steeds niet zeker hoe groot zijn bijdrage was en aan hoeveel albums Tchernia heeft meegewerkt. Tchernia overleed in 2016. Volgens verscheidene bronnen zou hij zeker meegewerkt hebben aan De Broedertwist, in Vlaanderen oorspronkelijk uitgebracht als De Diepe Kloof.

In 2017 organiseerde Drouot een veiling van de originelen en gesigneerde albums die Tchernia doorheen zijn leven kreeg van tekenaars als Uderzo en Hergé. De originele cover van het Asterix-album De Ronde van Gallië werd toen tegen 1,449 miljoen euro verkocht. De cover van Het IJzeren Schild raakte verkocht tegen 1,197 miljoen euro.

Tussen 1981 en 1983 liep in Denemarken het stripblad Cactus Western. Er verschenen negen nummers van en een nulnummer. De inhoud bestond voornamelijk uit publicaties van oudere westernstrips uit diverse buitenlandse bladen, zoals Jerry Spring, Fort Wheeling, Buddy Longway en minder bekende reeksen uit Amerikaanse en Italiaanse pulpblaadjes.

Tussen al dat westerngeweld was er ook komisch vertier met een westerngag van André Franquin en Guust Flater die werd ingezet om Jerry Spring aan te kondigen met een advertentie die oorspronkelijk in het weekblad Robbedoes stond. In een andere advertentie voor de Deense uitgeverij Interpresse, die ook Cactus Western uitgaf, belt Guust Flater naar de Nederlandse stripheldin Franka om de albums van de uitgeverij aan te prijzen. Daarvoor werd gebruikgemaakt van bestaande vakjes uit beide stripreeksen.

Hier vind je een overzicht van alle Cactus Western-nummers.

Bron en foto's: Thierry Cappezzone

Mooi setje tekeningen van illustrator Earl Oliver Hurst (1895-1958). Daar lijken striptekenaars als Jijé, Olivier Schwartz en Hans van Oudenaarden wel mee vertrouwd te zijn. Het werk van illustrator en cartoonist Hurst raakte in diens veertigjarige carrière gepubliceerd in duizenden nummers van magazines en in boeken. Het Amerikaanse weekblad Collier's was een van zijn belangrijkste klanten.

Een Spaanse striplezer analyseerde deze pagina van Kuifje waarin Hergé het klotsen van de zee visueel doortrekt in de meeste vakjes. Een sterk staaltje beeldregie en compositie dat talent, inzicht, vakmanschap en intellect vereist.

Wat als stripfiguren echt bestonden? Dan mogen Marie en Theofiel het op school uitleggen over hun probleemkind Jommeke (in het filmpje vanaf 1:40).

In 1958 gaf Dupuis een kleurboek uit met een unieke voor- en achterkant. De cirkels op de kaft kon je uitdrukken. Dat waren grammofoonplaatjes met populaire liedjes uit de jaren 1950. Er bestond ook een versie van het kleurboek zonder grammofoonplaatjes. Daarvan kunnen we je hier de meeste na te kleuren illustraties laten zien die speciaal voor het kleurboek werden getekend. Het zijn er van de reeksen Robbedoes en Kwabbernoot, De Beverpatroelje, Guus Slim en Baard en Kale.

Met dank aan Filip Van Belle.

Een zeventigjarige Thorgal en een triptiek van een ouder wordende Aaricia en Thorgal. In 2023 getekend door Robin Recht, de tekenaar en scenarist van Thorgal Saga 1: Vaarwel Aaricia. We hadden je al verteld dat hij aan een tweede Thorgal Saga werkt. Daar hebben we intussen wat meer info over. Het zal zich afspelen tussen de verhalen Alinoë en De Boogschutters toen Thorgal zich met Aaricia en hun jonge zoon Jolan had teruggetrokken op een verlaten eilandje. Lees er hier meer over.