Ditjes en datjes (17)

Ontwerp van John Alvin voor de filmposter van Tim Burtons Batman uit 1989 met Michael Keaton als Bruce Wayne / Batman en Jack Nicholson als Jack Napier / Joker. Uiteindelijk niet gebruikt.

Fotograaf Jean Larivière maakte in 1985 dit portret van Jean Giraud alias Mœbius in zijn studio in Parijs. Larivière had een stylist in het geheim een Arzak-kostuum laten maken naar het door Mœbius ontworpen personage. Toen Mœbius in zijn gewone kleding arriveerde, in de veronderstelling dat het om een gewone fotoshoot ging, en ontdekte dat hij het Arzak-kostuum moest dragen, was hij dolenthousiast en klom hij op de omgekeerde piramide alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Hier kwam geen computerbewerking aan te pas. Het is allemaal old school studiowerk.

Bron: Jeff Evans, The Art of Mœbius

Tussen haar filmprojecten door legde de op 4 juni overleden Marjane Satrapi zich toe op schilderen. Hier is een greep uit dat œuvre, in acryl op doek, waarmee ze een paar keer heeft geëxposeerd. Voor een tentoonstelling in 2013 ging het om een reeks van trotse vrouwen, "woest" zoals Satrapi ze zelf noemde. Allemaal portretten van vrouwen die indruk op haar hebben gemaakt tijdens haar jeugd in Iran. Ook zelfportretten en archetypen van wat zij als vrouwbeeld verkiest, met gitzwarte haren, kohl omrande ogen, geprononceerde wenkbrauwen en lippen die zijn geaccentueerd met felrode lippenstift. Voor Satrapi stond de vrouw het meest symbool voor schoonheid.

"Ik schilder ze een beetje om ze eeuwig te maken, om ze niet te vergeten", vertelde ze erover. "Ik ben opgegroeid in een familie en een cultuur waar vrouwen, omdat ze niet dezelfde rechten hadden, gedwongen waren veel harder te vechten. Dat maakte hen strijdlustig en wild. Hoewel ik altijd veel bewondering voor hen heb gehad, kan ik me niet herinneren dat ik in mijn jeugd en in mijn familie ooit onder de indruk was van een man."

Galerie Jérôme de Noirmont stelde in 2013 een artbook van 64 pagina's samen met haar doeken. Een aantal schilderijen raakten verkocht of geveild (onder meer via Christie's) en haalden tot duizenden euro

Guust in beweging. Originele tekening voor het Franstalige schutblad van het vierde oblongboekje uit 1965, Flaters te Koop. In het Nederlands verscheen dit in softcover. Pas in 2013 werd het herdrukt in hardcover, samen met de vier overige oblongboekjes.

De inhoud van deze vijf albums werd in de jaren 1970 in de eerste vier albums van de gewone albumreeks gebundeld, in de nummers R1, R2, R3 en R4. Die reeks was in 1968 al gestart met deel 6 na de vijf oblongboekjes — ben je nog mee? In deel 0 uit 1985 kwamen de allereerste cartoons en prille stripjes.

Lang was er geen deel 5 of R5 in deze reguliere reeks, tot Dupuis in 1986 het album R5 met allerlei restjes uitgaf. In 1997 maakte Dupuis komaf met dat hele gedoe en verscheen de hele reeks in een nieuwe uitvoering met nieuwe nummering van deel 1 tot 19, maar zonder de oorspronkelijke coverillustraties. De nieuwe covers bestonden uit een halve gag en een illustratie.

In 2018 volgde dan eindelijk een chronologische, zo compleet mogelijke heruitgave met de meeste oorspronkelijke covers, en toch ook weer een deel 0. Tussendoor verschenen nog wel integrales van onder meer Rombaldi en Lekturama.

Hergé had een jongere broer, Paul Remi, een briljante ruiter die in het Belgisch leger opklom tot de rang van majoor bij de bereden cavalerie. In de jaren 1960 was hij uitgekeken op het leger, waar de bereden cavalerie was afgevoerd. Hij wijdde zich in zijn vrije tijd aan tekenen, dan nog met wat tekenaars vaak het moeilijkst om te tekenen vinden: paarden. Hij had er het talent voor. Een deel van zijn tekeningen raakte in 1964 uitgegeven in een boekje. De uitgeverij was Le Lombard. En de eigenaar van Le Lombard was Raymond Leblanc, zelf ook een fervent paardenliefhebber. Hun wegen kwamen bij elkaar in de stoeterij van Leblanc die, welja, door Paul werd beheerd.

Hergé baseerde het karakter en de bewegingen van Kuifje op die van zijn broertje Paul. Hij werd daar later in het leger mee uitgelachen. Hij kreeg er de bijnaam Majoor Kuifje. Hij koos daarom voor een strenger Teutoons uiterlijk met afgeschoren haar. Hergés antwoord? Nogmaals een inspiratiebron! In De Zaak Zonnebloem vereeuwigde hij zijn broer als kolonel Sponsz. Een andere inspiratiebron voor dat personage was de Duitse acteur Erich von Stroheim.

Bron: Tininomania, 2018

"Ik was bedroefd toen ik hoorde dat Marjane Satrapi was overleden. Persepolis heeft een enorme indruk op me gemaakt. Het beschrijft dezelfde soort worstelingen — maar dan in het echte leven — die de personages in The Handmaid’s Tale en The Testaments doormaken. De onderdrukking van gewone vrouwen in een theocratisch regime, de geheime opstanden, de depressie, de moed die ze bij elkaar schraapte om door te gaan. Ik schreef er alleen maar over, terwijl Marjane Satrapi het zelf meemaakte. Op dit moment, nu Iran midden in weer een nieuwe oorlog zit en de controle over de bevolking intens is, is haar werk relevanter dan ooit."

Margaret Atwood, de schrijfster van The Handmaid's Tale (vertaald als Het Verhaal van de Dienstmaagd), is een van de velen die reageerden op het overlijden van Marjane Satrapi.

De Franse president Emmanuel Macron noemde Satrapi "een groot kunstenaar die haar Iraanse jeugd tot een universeel verhaal heeft gemaakt. Met haar kinderlijke blik, haar ironie, haar tederheid en haar innerlijke demonen heeft de schrijfster een ontroerende wereld gecreëerd waarmee lezers zich konden identificeren."

Stripfiguren volledig gemaakt met tandenstokertjes door kunstenaar Art_d_Cure uit het Belgische Doornik. Tientallen andere voorbeelden, met vele Disney-figuren, kan je zien op zijn website.

Niets zo vervelend voor een tekenaar om lange praatscènes in beeld te brengen. Tekenaars met tijd en talent lossen dat creatief op met variërende camerastandpunten, focus op details op de voorgrond en achtergrond, kleine acties en bewegingen en andere trucjes om een pagina boeiend te houden. Wallace "Wally" Wood verzamelde tweeëntwintig plaatjes die volgens hem "altijd werken". En ook: "Enkele interessante manieren om wat afwisseling te brengen in die saaie scènes waarin een of andere domme schrijver een stel flauwe personages pagina na pagina bij elkaar laat zitten en praten!

Morris (de tekenaar van Lucky Luke) en Albert Uderzo (Asterix) in Amsterdam. De datum is 27 mei 1971.

"In deze aflevering spreken Robin Vinck en Kurt Morissens eerst met scenarist Kristof Berte, die opvallend aanwezig is in het Nederlandstalige striplandschap. Deze maand verschijnen maar liefst drie nieuwe albums van zijn hand, waaronder De Bergenvaarders, een nieuw Jommeke-verhaal en Cross Road Blues uit De Helden van Amoras. Hoe combineert hij die verschillende reeksen en wat drijft hem als scenarist?

Daarna duiken we in strips en AI: wat betekent artificiële intelligentie voor het maakproces van strips? In het project KORTSLUITING – Strips & AI wordt dat rechtstreeks in het atelier getest, met stripmaker Wide Vercnocke. We spreken hierover met Kurt Snoekx.

Tot slot gaat het over het collectief Lamelos, bekend om hun absurde en energieke beeldtaal. Bas Schuddeboom neemt ons mee in hun geschiedenis en aanpak."

Klik hier voor de podcast.

De eerste anderstalige versie van Kuifje na het Frans en zelfs nog vóór het Nederlands was Portugees. In 1935 startte het Portugese stripblad O Papagaio (De Papegaai) met de publicatie van de Kuifje-strips. In 1943 tot 1945 liep het verhaal De Geheimzinnige Ster. Medio 1943, een oorlogsjaar, kreeg Hergé zijn auteursrechten uit Portugal in natura uitbetaald. Hij ontving een pakket van 18 kilo met daarin tien pakjes amandelnoten, zes pakjes vijgen en 45 blikjes sardines!

Op onze reizen in Europa, Azië en Noord-Amerika komen we op de boekenplanken van strip- en boekenwinkels ontzettend vaak Persepolis tegen tussen andere internationale klassiekers als Maus of Een Deken van Sneeuw. In het Italiaanse Firenze zagen we dan weer een heel ander soort van erkenning. In een plaatselijk galeteria (ijssalon) spotten we de smaak "Persiano" met een illustratie van Marjane Satrapi's alter ego uit haar strip én tekenfilm Persepolis. Het ijs was gemaakt op basis van rozenwater, saffraan, pistache en panna ghiacciata (bevroren room).

De kleine Robbe en zijn grote liefde, juffrouw Cijfer. Al deze tekeningen zijn van de hand van Dan Verlinden, de assistent van Janry voor de stripreeks De Kleine Robbe (vanaf deel 5 tot 10 en terug vanaf deel 13). De meeste zijn opdrachttekeningen voor fans. Verlinden is ook de tekenaar van het Soda-tweeluik Verrijzenis en Openbaring, de laatste Soda-verhalen van scenarist Tome die overleed voordat hij het einde kon schrijven. Op basis van gesprekken met Verlinden en aantekeningen werkten Falzar en Zidrou het einde uit.

Verlinden assisteerde Janry ook toen hij nog Robbedoes en Kwabbernoot tekende. Hij werkte mee vanaf deel 45, Luna Fatale. Voor Janry's gloednieuw te verschijnen verhaal geldt deze samenwerking ook. Het scenario is geschreven door Gihef. Het verhaal zou moeten lezen als een missing link tussen De Kleine Robbe en Robbedoes en Kwabbernoot. Lees er hier meer over.

Een tattoo-artiest stal een al bestaande tatoeage met Penguin uit Batman om die op een bovenarm te tatoeëren. Daarbij nam hij domweg ook de tepel over.

Vandaag overleden: Margriet Hermans, zangeres, tv-presentator, actrice, politica, lachebek en in 1993 ook even een stripfiguur. Tekenaar Erik Vancoillie en Peter Verbelen hebben daarna geen andere strip meer gepubliceerd. Margriet is 72 geworden en overleed aan een agressieve kanker die pas eind april was vastgesteld. Ze koos voor euthanasie

Op de eerste van een origineel uit het Kuifje-avontuur Mannen op de Maan kan je de sporen zien van een weggeschilderde raket. Een kleiner getekende raket is op het origineel gemonteerd, verder verwijderd van de maan, zoals het plaatje ook in het album is afgedrukt. Het oorspronkelijke plaatje verscheen wel in het weekblad Kuifje nummer 10 van 1953.

Met dank aan Ed Hengeveld.

In de zoo van Antwerpen staat sinds 1978 een standbeeld van Suske en Wiske, toen ter gelegenheid van de vijfenzestigste verjaardag van Willy Vandersteen.

Een knappe hommage aan Asterix-tekenaar Albert Uderzo door de Franse karikaturist en occasionele striptekenaar Jean Mulatier. Zijn karikaturen verschenen overal ter wereld, in kranten en tijdschriften als Elle, Der Spiegel, Stern, Time Magazine, Esquire, The Daily Telegraph, Jornal do Brasil, Playboy,... Hij publiceerde ook in stripbladen als Pilote en Fluide Glacial. In 1974 richtte hij met twee anderen het blad Mormoil op waarvoor hij diverse tekenaars uitnodigde die er illustraties of strips in hebben gepubliceerd. Onder hen André Franquin, François Boucq, Enki Bilal en Régis Loisel. Er verschenen slechts zeven nummers in 1974 en 1975.

Dit origineel van De Blauwbloezen kan je zien hangen in het kasteel van Chantilly in Frankrijk, in de buurt van Parijs, specifiek in het paardenmuseum aldaar. De gebouwen op de tekening zijn in feite de paardenstallen. Ze dateren van 1719-1735 en behoren tot de meest luxueuze ter wereld. Ze zijn ook de grootste van Europa. 

Behalve het museum bezoeken, kan je er ook paardenshows bijwonen. Sergeant Chesterfield en korporaal Blutch maken deel uit van de Noordelijke cavalerie tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog en passen dus wel in de collectie. Het origineel is een restant van een grote overzichtsexpo met vele originelen die er in 2017 plaatsvond.

Met dank aan Rudy Devos.

Familiekiekje uit 1939. Hergé met zijn ouders, Alexis Remi (1882-1970) en Elisabeth Dufour (1882-1946).

Alexis was een Waal die werkte bij een kinderkledingfabrikant. Hij had een tweelingbroer, Léon. Ze hebben hun vader nooit gekend. Volgens sommige bronnen zouden de tweelingbroers Hergé hebben geïnspireerd voor de personages Jansen en Janssen, uiteraard geen tweelingbroers maar elkaars evenbeeld. Elisabeth was een Vlaamse die kleermaakster was en na haar huwelijk een huisvrouw is gebleven.

Een jeansbroek met Olympisch Tintin Sport-embleem uit de jaren 1960. Naar verluidt zeldzaam.

Een hommagetekening van Olivier Schwartz aan Morris, de tekenaar van Lucky Luke. Op de cactus hangt een Wanted-poster voor R.G., René Goscinny, de scenarist die aan de komische western Rataplan, de domste hond van de Far West toevoegde. Hij vond ook de neven Dalton uit nadat Morris de op werkelijke gangsters gebaseerde Daltons in een eigen verhaal had opgevoerd, maar ze op het einde had laten sterven.

Luchtig geklede cabaretmeisjes, zoals op het paard, tekende Morris meer en meer nadat hij in 1967 de overstap had gemaakt van het Belgische weekblad Robbedoes naar de Franse concurrent Pilote, waarin ook reeksen als Asterix, Blueberry, Roodbaard en Tanguy en Laverdure liepen. In Pilote kon wat meer omdat het minder onder de loep van een strenge, protectionistische Franse censuurcommissie voor jeugdbladen stond.

Op scenario van Yann tekende Schwartz het album Gringos Locos waarin ze vertelden over de reis van Morris, André Franquin en Jijé naar Mexico en de VS in 1949. Er was ook al begonnen aan een opvolger, Crazy Belgians, met een focus op hun verblijf in de VS, maar daar staken gebelgde erfgenamen van Jijé en Franquin een stokje voor. De erfgenamen van Morris vonden de strip echter amusant.

Zomaar een plaatje van Will, de tekenaar van Baard en Kale en Isabel die in zijn latere carrière prachtige verhalen voor een meer volwassen publiek tekende. Uit die periode in de jaren 1990 dateert De Hemel in de Hel (1993). Deze illustratie was op de achterkant van dat album afgebeeld. Het scenario van dit album was van de hand van Stephen Desberg, die in de voetsporen trad van Maurice Tillieux als scenarist van Baard en Kale. Hetzelfde duo maakte ook de Vrije Vlucht-verhalen Liefde in het Spel (1989) en De 27ste Letter (1990). Deze drie verhalen werden in 2007 enkel in het Frans gebundeld in de integrale Trilogie avec Dames met een extra katern vol illustraties.

Het in 1956 verschenen Kuifje-avontuur De Zaak Zonnebloem speelde zich gedeeltelijk af in en rond het Zwitserse Nyon. Sinds 2007 kan je daar met een drietalig (Engels, Frans en Duits) geïllustreerd kaartje in de hand een traject afleggen langs locaties die Hergé en zijn studio uit de stad hebben verwerkt. Bovendien zijn twee zalen van het Musée du Leman gewijd aan Auguste Piccard, de ontdekkingsreiziger van de diepzee en de stratosfeer, op wiens uiterlijk professor Zonnebloem is gebaseerd. 

Daar blijft het niet bij, want in Nyon kan je ook terecht in het brandweermuseum Musée Tintin de l'Amicale des Pompiers de Nyon. Daar is een kleine collectie te bewonderen met enkele originele tekeningen. Het pronkstuk is een Jeep Willys uit 1953 die trouw is gereconstrueerd naar de wagen in de Kuifje-strip.

Het kaartje kan je ter plaatse meenemen in het toerismekantoor. Het is ook te downloaden op deze website (of hier rechtstreeks als pdf) waar je elders meer kunt vernemen over de vermelde musea en wandelroute.

Ook in de Zwitserse steden Genève, Rolle en Yvoire zijn trouwens dergelijke Kuifje-wandelroutes beschikbaar.

"Net zoals voetbal culturen en mensen over de hele wereld met elkaar verbindt, geloof ik dat geweldige animatiefiguren en helden dat ook kunnen. Daarom vind ik het geweldig om via dit project mijn passie voor voetbal en superhelden te combineren en dit met mijn fans te delen."

Dit promopraatje komt van niemand minder dan Cristiano Ronaldo, nog steeds een stervoetballer. Op Free Comic Book Day van 2019 werd zijn superheldencomic Striker Force 7 gelanceerd met Ronaldo in de hoofdrol. In deze strip zet hij zijn voetbaltalent in om robots en buitenaardse wezens uit te schakelen door met een superbal tegen die wezens te trappen. Hij wordt bijgestaan door een half elftal kompanen.

Het scenario was zogezegd van CR7 himself en Indiër Sharad Devarajan, die tegelijk de executive producers waren van een toen op stapel staande animatiereeks naar de voor kinderen bedoelde stripreeks Striker Force 7. De productie van de comic en animatiereeks lag in handen van Graphic India. Volgens de deal hoorden er ook games, digitale content en andere vormen van publiciteit bij. De stripreeks werd inderdaad even een realiteit, zelfs in het Nederlands met twee verschenen delen in 2019 en 2020. De animatiereeks kwam er niet.

In 2018 stond deze scène in de comic Mister Miracle nummer 12 door Mitch Gerads en Tom King. Op zich niet speciaal. Maar onthoud de plaatjes en kijk vervolgens eens naar een van de beroemdste — het was maar een droom! — scènes uit de televisiegeschiedenis in het filmpje eronder.

Een dagje aan zee voor deze twee jongelui. Het jaar is 1923. De badplaats is Oostende. De jongen heet Georges Remi en diens eerste grote liefde is Marie-Louise Van Cutsem. Georges is uiteraard niemand minder dan Hergé, die zes jaar na deze foto Kuifje op papier zet. Kuifjes hondje Bobbie noemt hij in het Frans Milou, het koosnaampje van Marie-Louise. Ze leren elkaar kennen in 1918, wanneer Hergé nog maar elf jaar is. Zij is dan dertien. Hij begint tekeningen voor haar te maken in poëzieboekjes. Ze horen tot zijn eerste bekende tekeningen.

Maar het mocht niet zijn. Haar ouders keuren de jongen af. Marie-Louises moeder zou gezegd hebben: "Die jongen is alleen maar goed om tafelkleden en bierviltjes vol te krabbelen. Hij heeft geen toekomst." Het meisje verzet zich niet tegen de wens van haar ouders en ook Hergé legt er zich bij neer. Ze gaan in 1924 uit elkaar. Desalniettemin voelt hij zich gekrenkt en blijft hij aan haar gehecht. Marie-Louise trouwt met een andere man en verhuist in 1939 naar Afrika. Tot dan stuurt Hergé haar telkens een exemplaar van zijn albums. In 1932 trouwt hij zelf met Germaine Kieckens, de secretaresse van de directeur van Le Vingtième Siècle, de krant waarvoor hij werkt.

In 1952 zien Hergé en Marie-Louise elkaar terug, nota bene in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel waar een signeersessie plaatsvindt met Willy Vandersteen, Bob De Moor en Paul Cuvelier. Hergé herkent zijn oude jeugdliefde en roept "Milou!", terwijl hij snel zijn stoel verlaat. Zevenenwtintig jaar nadat ze uit zijn leven verdween, komt ze een album bij hem laten signeren.

In 1977 trouwt Hergé met Fanny Vlamynck na zijn scheiding met Kieckens.

Terug een sprong in de tijd. Op 30 april 1974 krijgt Hergé een telefoontje van Marie-Louises dochter. Ze meldt hem dat haar moeder is overleden. Hij kan de begrafenis helaas niet bijwonen en stuurt een condoléancebericht naar de familie. Tot tweemaal toe komt het bericht terug omdat het adres niet klopt. Tot na haar dood blijven ze dus uit elkaar gedreven.

Bron: Tintinomania, 2017

Een reactie van Peter-Jan Bentein: "Mooi verhaal. Maar even over Milou, de naam van Bobbie, in het Frans. Milou is ook de roepnaam voor Emile. De heilige Emiel (Emile) heeft zijn naamdag op 22 mei. Hé, dat is ook de geboortedag van Hergé. Dus kijk, Hergé koos Milou als naam voor de hond van Kuifje, een duidelijke verwijzing naar zijn liefje van destijds, maar verstopte er ook iets in van zichzelf. Dus toch 'samen'!!" (uit De Verdwenen miljoenen van Kuifje door Jean-Pierre Levée)