Ditjes en datjes (15)

Deze ex libris voor het tienjarig bestaan van de Mercatorstripbeurs in Kruibeke dateert van 2005. Aan deze illustratie werkten Jan Bosschaert (met Sam), Luc Morjaeu (Biep en Zwiep), Dirk Stallaert (Plankgas en Plastronneke), Jean-Pol (Sammy en Jack), Steven Dupré (Wolf en Ramm), Kiko (Foufi) en Jeff Broeckx (Suske en Wiske Junior) mee.

Een toevoeging van Sascha Van Laeken, topenmalig medeorganisator van de Mercatostripbeurs: "Een van de leukere dingen die ik heb gedaan. Het was een hele uitdaging. Deze tekening werd eerst in potlood getekend door Jeff Broeckx. Daarna moest deze naar alle tekenaars die hun figuur in inkt uitwerkten op de potloodtekening en op het einde ging ze terug naar Jeff om ze helemaal af te werken."

Stripgeschiedenis. Lois Lane ontmoet voor het eerst Superman, hoewel ze hem als Clark Kent — superonherkenbaar vermomd dankzij z'n bril! — gewoon al langer als collega heeft. Uit Action Comics nummer 1 (1938) door Joe Shuster en Jerry Siegel.

"Enkele maanden geleden zat ik met Marc ­Legendre plannen te maken. Het zou een realistische strip worden over de ernstige dingen des levens, zoals dat heet. Om hem wat plaats te geven om zijn ideeën breed over tafel te spreiden, verschoof ik een map waaruit een schets viel. Een tekening van jaren terug, een meisje in overall op een bouwwerf. Ooit gemaakt als publiciteits­tekening. Marc is sindsdien nooit meer ­dezelfde geweest. (Sommigen beweren dat hij verliefd werd). Uit de onsamenhangende woorden die hij toen stamelde, kon ik opmaken dat dit tekeningetje voldoende stof bevatte voor liefst 167 albums.

‘Het meisje werkt op een autokerkhof’, wist hij nog te vertellen, met een verdwaasde blik in de ogen. ‘Ze wordt verliefd op een spider, zo’n prachtige oude auto... maar er is ook nog een dikke garagist en, en...’

‘Ja... maar Marc’, probeerde ik voorzichtig, ‘hoe zit dat met onze realistische strip?’

‘Jan’, zo zei hij kordaat, ‘dat wordt een heel plezierige reeks!’ En dat wordt ze ook.”

Met bovenstaande tekst deed Jan Bosschaert het ontstaan van de stripreeks Sam uit de doeken op de achterkant van de eerste zeven albums. De anekdote is niet overdreven. Het verhaal over de gevallen map klopt. ­Alleen liep het met die 167 albums even anders.

Het meisje op de eerste ontwerptekening waar Marc Legendres oog op viel, zag eruit als Ria Collard, Jans echt­genote, op de leeftijd waarop hij haar leerde kennen. Jan: “Marc was op slag verliefd. De volgende dag had hij al zijn eerste scenario klaar. (...) Het meisje links leek erg op de Ria van toen. Het meisje rechts vond ik met haar krullen veel leuker voor een strip.”

Bron: Sam integraal 1

De roman Animal Farm (1945) van George Orwell is talloze keren bewerkt in andere media, ook als stripverhaal. De vierdelige stripreeks De Beestenburcht is een van de meest recente voorbeelden waarvoor Animal Farm de inspiratiebron vormde. In 1954 kwam het tot een tekenfilm. Het is zelfs geen complottheorie dat de CIA, de Amerikaanse spionagedienst, rechtstreeks te maken had met de productie en het inzette als propaganda tegen het communisme. Dat ontdekte historicus Tony Shaw, gespecialiseerd in de Koude Oorlog, pas in de jaren 1990 bij het uitpluizen van de archieven van de tekenfilmproductie.

De CIA financierde deze animatiefilm tijdens de Koude Oorlog in het geheim om wereldwijd een anti-communistische boodschap te verspreiden. CIA-agent E. Howard Hunt leidde de operatie. Hij zorgde ervoor dat de filmrechten van het boek werden gekocht van Orwells weduwe (de schrijver overleed in 1950) door filmproducenten Carleton Alsop en Finis Farr, twee undercoveragenten. De CIA vertrouwde de productie toe aan Britten omdat de spionagedienst Amerikaanse tekenfilmmakers wantrouwde. Omwille van zwarte lijsten in Hollywood tijdens het hysterische McCarthyisme werden overdreven veel Hollywood-namen van communistische sympathieën beschuldigd. Disney-tekenaar John F. Reed (Pinokkio, Bambi) was de enige betrokken Amerikaan die leiding gaf aan de animatieafdeling. Noch de regisseurs, noch de tekenaars waren op de hoogte van de betrokkenheid van de CIA.

In Orwells boek wordt macht bekritiseerd in het algemeen (zowel kapitalisme als communisme), maar in de filmversie werd vooral het communisme negatief voorgesteld. De CIA liet ook het einde aanpassen zodat de boodschap duidelijker anti-communistisch was. De andere boerderijdieren verslaan in de tekenfilm de dominerende varkens nadat die zich almaar meer als mensen gedragen tot ze zelfs op twee poten rondlopen en kleren dragen. Ze organiseren zelfs een etentje voor lokale landbouwers. In de roman zien de andere dieren het feest en komen ze tot het besef dat ze de varkens niet langer van de mensen kunnen onderscheiden omdat ze even corrupt en onderdrukkend als hun vroegere meesters zijn geworden. De tekenfilm bracht echter niet zoveel zoden aan de dijk, want het was een financiële flop. Het duurde vijftien jaar om eindelijk uit de — pun intended — rode cijfers te komen.

De film maakte deel uit van een bredere strategie waarbij de CIA kunst, films en media gebruikte om de publieke opinie te beïnvloeden en steun te winnen tegen de Sovjet-Unie. Ze verspreidden bijvoorbeeld ook boeken in Oost-Europa om mensen aan het denken te zetten over communisme.

Dat Stan Lee in vele gastrolletjes opdook in de superheldenfilms naar de stripreeksen die hij had geschreven, is algemeen bekend. Anderen deden het hem voor. In een aflevering van de tv-reeks The Incredible Hulk (vijf seizoenen tussen 1977 en 1982) is eventjes een portrettekenaar van de politie te zien in aflevering 31 uit 1979. Op de aftiteling wordt de acteur die de tekenaar vertolkte niet vernoemd. Hij was dan ook geen professionele acteur. Het ging om Jack Kirby, de man die als tekenaar samen met scenarist Stan Lee aan de wieg stond van de Hulk.

Stan Lees allereerste cameo was trouwens ook in een Hulk-verfilming: de tv-film The Trial of the Incredible Hulk uit 1989 (zie tweede foto). Lee was daarin te zien als de voorzitter van de jury in een droomscène. Deze tv-film was bedoeld als een pilootaflevering van een tv-reeks met een andere Marvel-superheld die in deze film voorkwam: Daredevil, vertolkt door Rex Smith. Maar dat project kwam niet van de grond. De film was eigenlijk een sequel op The Incredible Hulk Returns (1989) en daarin dook Thor op. 

De derde foto is er een op de set van The Trial of the Incredible Hulk. Stan Lee staat er naast Lou Ferrigno (de Hulk) en Bill Bixby (dokter David Banner alias de Hulk) met achter hen Rex Smith als Daredevil.

"Een nieuwe aflevering van Stripjournaal!

Ophef in Vlaanderen. Een school in Antwerpen heeft de volledige leeslijst voor graphic novels in de ban gedaan, nadat een ouder had geklaagd over de strip Iedereen op Claudia van Sam Peeters. Die bevat enkele expliciete scènes, en staat op de lijst die een paar jaar geleden is gemaakt door Stripmaker des Vaderlands Margreet de Heer. Een relletje was geboren.

Wij bellen met Sam Peeters, die behoorlijk nuchter blijft onder alle ophef. Waarom vindt hij dat Iedereen op Claudia wel geschikt is voor scholieren? Of misschien toch juist niet? We krijgen gelijk even een inkijkje in zijn nieuwe werk dat eraan komt: Echo/Narcissus.

Ook aandacht voor het boek dat Manon Albers heeft geschreven over haar vader Henk Albers. Hij was striptekenaar en heeft onder andere getekend voor Donald Duck, Pep en Lucky Luke. Manon had een complexe relatie met haar vader, en heeft daar een heel eerlijk en open boek over geschreven. In Stripjournaal vertelt ze met veel vrolijkheid over een moeilijke geschiedenis.

En natuurlijk mag Bas Schuddeboom niet ontbreken. Hij neemt ons dit keer van de strips mee naar de klassieke tekenfilms..."

Klik hier voor de podcast.

Deze twee heren hebben hun significante bijdrage geleverd aan de Amerikaanse stripgeschiedenis en bij uitbreiding zelfs een beetje aan oorlogsgeschiedenis. Op deze foto van omstreeks 1950 poseren Joe Simon en Jack Kirby. Ze leerden elkaar kennen bij strip- en krantenuitgever Fox Feature Syndicate en stapten over naar Timely Comics, de voorloper van Marvel Comics voor wie ze in 1941 Captain America creëerden. Simon werd er ook de eerste uitgever. Van het eerste Captain America-nummer, met op de cover de superheld die een klap verkoopt aan Adolf Hitler, raakten bijna één miljoen exemplaren verkocht. De Verenigde Staten nam toen nog niet deel aan de Tweede Wereldoorlog. Nadat de Amerikanen na het bombarderen van Pearl Harbor alsnog de oorlog verklaarden, gold Captain America als een waar propagandamiddel. Comics van de reeks werden naar soldaten verscheept als entertainment en aanmoediging. Op het thuisfront hielp de antifascistische en bewust politieke aanpak om de publieke opinie te vormen. De makers waren zelf Joden. Jack Kirby heette in werkelijkheid Jacob Kurtzberg, terwijl Joe Simons werkelijke voornaam Hymie was.

Kirby moest echter zelf ook het leger in. Hij landde op 23 augustus 1944 op Omaha Beach in Normandië, tweeënhalve maand na D-Day. Toen een luitenant hoorde dat striptekenaar Kirby onder zijn bevel stond, stelde hij hem aan als verkenner die steden moest binnentrekken om verkenningskaarten en tekeningen te maken van vijandelijke bewegingen, een uiterst gevaarlijke taak. Deze ervaringen kwamen wel nog van pas voor de oorlogscomics van Nick Fury en The Howling Commandos.

Door financiële onenigheid met Timely Comics stapte het ijzersterke duo later weer samen over, ditmaal naar National Comics, een voorloper van DC Comics. Daar bedongen ze een gezamenlijke wedde van 500 dollar per week in plaats van de 75 tot 85 dollar die ze bij Timely ontvingen, maar dat ze onredelijk laag vonden gezien het immense succes van Captain America. Eind jaren 1940 produceerden ze een brede waaier aan romantische comics en ze pionierden met enkele anderen in het genre van de horrorstrips.

Kirby kreeg niet voor niets de bijnaam The King. Met Stan Lee creëerde hij Fantastic Four en hij stond mee aan de basis van personages als Thor, de Hulk, Iron Man, de oorspronkelijke X-Men, Silver Surfer, Dr. Doom, Galactus, Magneto, Black Panther... Zijn productiviteit lag ook al krankzinnig hoog. Hij presteerde het om soms meerdere pagina's per dag te kunnen tekenen.

Een knipoogje in een stripreeks naar een vermoorde sigarettenmascotte. Tussen 1998 en 2007 publiceerde Erik Kriek in tien comics de tekstloze superheldenparodie Gutsman. Gutsmans vriendin Tigra is vernoemd naar en gebaseerd op de mascotte van het Belgische sigarettenmerk Tigra van tabaksgigant Vander Elst (ook bekend van Belga en Johnson).

Voor die mascotte poseerde het in 1933 in Letland geboren Antwerpse model Angelina Saey. De Amerikaanse kunstenaar en pin-uptekenaar Al Moore had een foto van haar genomen om die verder uit te werken tot het geschilderde portret dat sigarettenpakjes en ontzettend veel promomateriaal zou sieren. Hij tekende voor advertenties van merken als Coca-Cola, Ford en tekende heel wat pin-ups voor American Magazine, Cosmopolitan en Esquire, waarvoor hij in de jaren 1940 de opvolger was van Alberto Vargas.

Op 16 maart 1979 vonden haar man en hun twee zoons Angelina in hun villa in Brasschaat in een grote plas bloed met een strop om haar nek. Een tweede lijkschouwing wees uit dat het om moord ging, niet om zelfmoord. Ondanks vele verdachten, onder wie haar man en hun jongste zoon, werd de moord nooit opgelost. Ze had vele minnaars en had ook een affaire met een man én diens zoon. Het was pas na haar dood dat bekend raakte dat zij het Tigra-meisje was. In een compleet andere zaak werd haar man, de steenrijke diamantair Jozef De Roeck, in 2008 nog veroordeeld als kopstuk van een criminele drugsbende.

Rond 2013 werkte actrice Barbara Sarafian aan een scenario van de bedoelde film Het Tigra-meisje over het leven van Angelina Saey. De naam van Indra Siera (toen als regisseur ervaring met K3-films voor Studio 100 en de tv-reeksen Fans en Oud België) was verbonden aan het filmproject. Er was echter een kaper op de kust: regisseur Peter Van Oostende, de ex van Sarafian. Hij werkte in 2013 al 2,5 jaar aan een filmscenario met de titel Tigra. In tegenstelling tot Sarafians verhaal, met een open einde over wie de moordenaar was, beweerde Van Oostende dat hij wél wist wie de moord had begaan. En dat wou hij in zijn film blootleggen. De dader kon toen niet meer gestraft worden, want de moord was verjaard. Sinds 2024 is de Belgische wetgeving echter aangepast zodat moord niet meer kan verjaren.

Als twee honden vechten om een been, gaat in dit geval géén hond ermee heen. Hoewel Sarafian subsidies had ontvangen voor het ontwikkelen van haar scenario heeft geen van beide filmprojecten het tot een werkelijke film geschopt.

Een aanvulling van Jan Bosschaert (die ons voor was met een ook al gepland bericht over zijn Tigra): "Toen ik net was afgestudeerd (begin jaren 1980) wou ik een strip maken over Tigra. Omdat ik als Wijnegemenaar het verhaal kende en alles van Tigra verzamelde, wat toen erg zeldzaam was. Ik ben toen nog naar de fabriek gereden. Zij hadden daar geen oren naar. Maar daarna verschenen er wel ineens nieuwe pakjes en asbakken. Later heb ik Tigra nog opgevoerd in het korte verhaal De Rode Draad.

We zijn nog niet uitverteld over het Tigra-meisje. Lang voordat de mascotte in 2013 terug in de belangstelling kwam door de filmprojecten liep Jan Bosschaert al rond met plannen voor een stripverhaal rond het personage: "In de jaren 1980 vroeg een glossy tijdschrift me om een strip te maken. Ik wou een strip ­maken van ­Tigra want ik verzamelde daar alles van. Ik ben in ­Merksem naar de fabriek gegaan waar ze nog wat oude spullen hadden. Toen was ­Tigra helemaal niet meer populair en was het wat ­verdwenen. Daarna is het weer in de mode geraakt.”

Dat glossy tijdschrift was N° 1, "een exclusief magazine voor Antwerpse snobs vol glamourfoto’s, reclame voor chique tenten en kleding en snapshots van hete binken en dito girls in ­Antwerpse ­disco­theken. Wellicht waren dit de ­enige ­kopers van het ­magazine", dixit Jan ­Bosschaert in het album De Rode Draad. Hij kreeg carte blanche, maar na vijf pagina’s kwam het tot een einde. In dat verhaal met de titel De Rode Draad voerde hij Claire Obscure op, een heldin die hij modelleerde naar model Linda Spierings die te duur bleek voor de cover van N° 1. Hij ­verkleedde haar als Tigra. Omdat hij daar iets mee wilde doen, nam hij contact op met tabaksfabrikant ­Belga om de mogelijkheden te bespreken. Zonder verder gevolg. Een jaar later was ­Tigra weer in. Tot op heden is ze een heel ­populair retrofiguur.

Bron: Sam integraal 1

Van de ellenlange lijst nooit uitgevoerde stripverfilmprojecten rakelen we een in 2019 aangekondigde tv-reeks naar de fantasyreeks Op Zoek naar de Tijdvogel op. Het Amerikaanse vakblad Variety schreef toen dat de Deense filmmaker Anders Walter de stripreeks van Régis Loisel en Serge Le Tendre zou vertalen naar een televisieserie. In 2017 had Walter al een andere strip bewerkt voor een bioscoopfilm: I Kill Giants, met Zoe Saldaña (Avatar, Guardians of the Galaxy, The Avengers) in een bijrol, naar de strip van Kelly en Ken Niimura. Bij de aankondiging van de tv-reeks The Quest for the Time Bird hoorde ook dit conceptbeeld. 

Daarna werd er met geen woord meer gerept over eventuele vorderingen, noch vielen er andere updates te bespeuren. De filmcarrière van Walter breidde ook niet meer significant verder uit, op een paar korte films en een Deense langspeelfilm als scenarist na.

9e Art +, dat al twintig jaar de opdracht had om het stripfestival van Angoulême te organiseren, is failliet verklaard. Een logisch einde voor een bedrijf dat het vertrouwen van de sector volledig had verloren en sinds 2025 door auteurs en uitgevers werd geboycot. Een tiental werknemers verliest hun jobs. Volgens het regionale dagblad La Charente Libre heeft dit geen invloed op de lopende gerechtelijke procedures over de toewijzing van de organisatie aan een nieuwe partij. 

Performance was een magazine dat door de Ford Motor Company was uitgegeven. In nummer 7 uit 1988 staat een interview met Willy Vandersteen wiens hoofdfiguren uit Suske en Wiske ook de cover sieren, uiteraard rijdend in een oude Ford. Deze cover werd getekend door Eugeen Goossens. Lezers van het magazine konden de originele coverillustratie winnen door deel te nemen aan een wedstrijd. De sluikreclame van Ford in de stripreeks Suske en Wiske leverde voor Vandersteen op dat hij telkens een nieuw model mocht kopen tegen de helft van de prijs. Hieronder geven we je enkele citaten uit het interview. In de loop van vandaag citeren we nog tweemaal.

Over het enorme succes van Suske en Wiske: "Ik denk dat het allemaal te maken heeft met de positieve ondertoon van mijn albums. Wat ook de leeftijd of de nationaliteit van de lezer is, hij zal er altijd de nodige ontspanning in vinden."

Over wat hij vindt van hedendaagse striptekenaars: "Tja, ik heb er eigenlijk een beetje medelijden mee! Ik heb er geen enkel bezwaar tegen. Deze nieuwe generatie heeft immers met zware concurrentie te kampen. Toen ik begon, waren er slechts een handjevol mannen en vrouwen die bovendien zeer uiteenlopende onderwerpen in hun verhalen behandelden. De auto was het onderwerp van Graton, de vliegtuigen van Weinberg, de grenadiers van Funcken, de politie van Tillieux... Iedereen bleef op zijn terrein en alles ging goed. Tegenwoordig zijn er honderden tekenaars die allen met gelijkaardige onderwerpen uitpakken. Om op te vallen binnen het grote aanbod hebben ze de neiging om de nadruk te leggen op de vorm ten koste van de inhoud. Het resultaat is dat wij vol bewondering staan voor de uitzonderlijk mooie tekeningen die, helaas, op niets berusten. De scenario's hebben immers niet veel om het lijf of zijn zelfs totaal onsamenhangend. Dit gezegd zijnde, kan men een talent als Comès echter niet loochenen. Hij maakt wel zeer goede, coherente verhalen. (...) Comès is tegelijk scenarioschrijver én tekenaar. Dat verscherpt zijn waarnemingsvermogen. Ik weet uit ervaring dat men zich veel beter kan uitdrukken wanneer er een wisselwerking is tussen tekst en vormgeving."

Vandersteen moet in die periode het werk van Comès (De Dorpsgek van Schoonvergeten) ontdekt hebben, want op de vraag welke twee stripverhalen hij zou meenemen, mocht hij zich enkele weken moeten isoleren, antwoordde hij: "Een Comès, bijvoorbeeld De Wezel en natuurlijk een eigen album: Op het Eiland Amoras. Dat is een verhaal van Suske en Wiske van het allereerste begin. Het is nog tamelijk onhandig uitgewerkt, maar het heeft me enorm veel bijgebracht. Ik heb er echt de kneepjes van het vak mee geleerd."

Nog meer citaten uit Performance. De afbeelding is een reproductie van een origineel uit De Schat van Beersel.

Over Suske en Wiske als prototype van een familiefeuilleton: "Precies! En daar ben ik heel trots op. Ik zeg het nog eens, Suske en Wiske richten zich tot het grote publiek. Niet tot een of andere elitegroep. Mensen die het stripverhaal op een intellectueel niveau willen brengen, kunnen mij gestolen worden."

Over de vergelijking van een journalist die hem een undergroundauteur noemde: "Dat is inderdaad zo. Eigenlijk apprecieer ik dat wel, want het is niet negatief bedoeld. Humor is bij mij noch fanatiek, noch bekrompen. De lach moet alle kanten op kunnen: van de eeuwige slagroomtaart via simplistische nonsens tot de meest subtiele gags. Vandaar waarschijnlijk de verwijzing naar de underground."

Over Lambik: "Mijn antiheld. Hij die de klappen incasseert om het gezelschap te amuseren. Hij is de verpersoonlijking van al het goede en het kwade in de mens."

Over de vraag van kinderen naar de gezinssituatie van Suske en Wiske: "Ze vragen me wie hun ouders zijn, of tante Sidonia de echtgenote is van de brave Lambik. Sommige jongetjes vragen zelfs naar het adres van Wiske, zodat ze haar lieve woordjes kunnen schrijven. Maar dat adres... dat blijft mijn geheim."

Een laatste rondje citaten uit een interview met Willy Vandersteen in Performance. Op de foto uit 1989 zie je Vandersteen links naast zijn opvolger Paul Geerts.

Over de toekomst van Suske en Wiske als Vandersteen er zelf niet meer is: "Zij zullen nog in vele avonturen voortleven, want ik heb mijn opvolgers aangeduid. In tegenstelling tot Hergé heb ik het voortbestaan van mijn œuvre verzekerd. Ik heb vele medewerkers die mijn vertrouwen waard zijn. Hun deskundigheid is voor mij een garantie dat ze de 'geest van Vandersteen' zullen eerbiedigen. Bovendien voel ik me ook een beetje verantwoordelijk voor hun toekomst, omdat ze me tenslotte vele jaren trouw terzijde hebben gestaan. Hopelijk wordt die toekomst voor hen erg stabiel."

Over wanneer zijn dagtaak begint: "Heel erg vroeg. Rond vier of vijf uur. Een kopje koffie, een sigaretje en 't kan niet meer mislopen. Ik hou ervan om op te staan bij zonsopgang. Het is het kalmste moment van de dag. Men is goed uitgeslapen, de telefoon zwijgt, daar moet men gebruik van maken."

Of het hem na toen vijftig jaar strips tekenen nog niet verveelde: "Nog altijd niet! Ik heb mezelf nooit onder- of overschat. Dit vak is mij gewoon op het lijf geschreven. Ik heb de 'stiel' trouwens geleerd door me volledig open te stellen, door te reizen, te lezen, aquarellen te schilderen, naar de bioscoop te gaan, door me te interesseren voor het werk en de technieken van mijn collega's. Ik heb ook veel aan sport gedaan: schermen, atletiek, Grieks-Romeins worstelen. Dat alles heeft me zeer veel geholpen."

En op de opmerking dat hij een prachtige tenorstem heeft: "U bent goed ingelicht! Maar ik kan ook genieten van een goed glaasje, van vrienden ontvangen. Kortom, ik hou van het leven!"

Boodschap van de Suske en Wiske-pagina.

"Er is weer een nieuwe lading herdrukken beschikbaar. Waarvan negen nummers die al jaren niet meer verkrijgbaar waren en voor het eerst een titelblok in de nieuwe layout hebben. Snel naar je favoriete stripwinkel met dit handig lijstje:

• Het Eiland Amoras (68)
• De Koddige Kater (74)
• De Dulle Griet (78)
• De Kwakstralen (99)
• Het Gouden Paard (100)
• De Sprietatoom (107)
• De Bronzen Sleutel (116)
• De Duistere Diamant (121)
• De Raap van Rubens (164)
• De Planeetvreter (339)
• De Zwarte Zwevers (342)
• Chronos & Chaos (347)
• Lambik Plastiek (346)
• De Nacht van de Narwal (350)
• De Zoevende Zusters (371)

Na Arno Hintjes' overlijden in 2022 eerde Oostende, waar de Belgische zanger geboren werd, hem met deze uitvergrote foto op een rond punt. Wie de stad binnenreed, kreeg een à la Wiske op het einde van elk Suske en Wiske-verhaal knipogende Arno als welkom te zien. O la la la! C'est magnifique!

Een getuigenis van de Koreaans-Amerikaanse tekenaar Frank Cho over de op 28 april 2022 overleden comiclegende Neal Adams. Een van Adams' sterke verhalen, over hoe hij bijna werd opgeblazen door een handgranaat, komt aan bod.

"Neal Adams...

De kunstwereld heeft een van de grootste striptekenaars aller tijden verloren. Naar mijn mening heeft Neal Adams in zijn eentje het uiterlijk van strips van de ene op de andere dag veranderd.

Zijn artistieke impact is zo diepgaand en breed dat je zijn invloed nog steeds terugziet in hedendaagse strips. Hij heeft stripgrootheden geïnspireerd en beïnvloed: Frank Miller, Bill Sienkiewicz, John Bryne, Howard Chaykin, Jose Luis Garcia-Lopez, Mike Grell, enzovoort. De lijst is eindeloos.

Voor mij is de geschiedenis van de strip tot nu toe verdeeld in drie tijdperken: Jack Kirby, Neal Adams en Image Comics. Ik was te jong om beïnvloed te worden door Jack Kirby en te oud om beïnvloed te worden door Image Comics. Maar Neal Adams (en enkele andere belangrijke tekenaars) hebben mij gevormd en begeleid om de tekenaar te worden die ik vandaag ben.

Het grappige is dat Neals strips niet mijn eerste kennismaking met zijn kunst waren. Mijn eerste kennismaking met Neals kunst was via de covers van zijn Tarzan-romans. (Deze twee covers om precies te zijn.) Ik herinner me dat ik urenlang naar deze covers staarde om erachter te komen hoe hij ze had getekend, vooral zijn legendarische perspectiefstandpunten. Later ontdekte ik zijn mainstream stripwerk toen DC Comics zijn Batman- en Deadman-klassiekers uit de jaren 1960 en 1970 begon te herdrukken. Opwindend en inspirerend spul.

Nu zeggen mensen weleens: 'Ontmoet je helden nooit.' In de meeste gevallen is dat waar, maar Neal Adams was een van de aangename uitzonderingen. Hij mocht me meteen en behandelde me als iemand van zijn familie.

Door de jaren heen heb ik met hem rondgehangen en gepraat op veel beurzen die we bezochten. Maar mijn favoriete moment met Neal was toen hij en zijn gezin me mee uit eten namen na een kleine beurs in het zuiden. Tijdens het diner trakteerde Neal ons op verhalen over zijn jeugd, toen hij samen met zijn moeder een pension runde. Het was hilarisch.

Hij vertelde ons hoe hij bijna werd opgeblazen door een handgranaat die was gegooid door de gekke ex-vriend van zijn tante, hoe hij probeerde een naakte man van middelbare leeftijd in bedwang te houden om hem zijn kleren aan te trekken, hoe hij bijna door de politie werd neergeschoten, en hoe hij voor het eerst een naakte vrouw zag, enzovoort.

Het leukste aan die verhalen was dat hij ze begon met 'Ik stond in de keuken, mijn koffie te drinken...' en daar ging hij dan. Ik zei het hem toen en ik geloof het nu nog steeds: hij had zijn verhalen over het pension moeten opschrijven en illustreren en er een strip van moeten maken.

De stripwereld heeft een van haar grootste kunstenaars en pleitbezorgers verloren. Neal Adams was onze leidende ster en de sector straalt minder zonder hem.

Bedankt voor alles, Neal. We houden van je en missen je. Rust in vrede."

Sinds 18 mei is een nieuwe tv-reeks van Flodder te zien op het Nederlandse streamplatform Videoland. Vlaanderen volgde vanaf 19 mei op Streamz. Het gaat om een spin-off onder de titel Kees Flodder met de oorspronkelijke vertolker Tatjana Šimić in de hoofdrol. De Flodder-franchise, over een asociale familie die in een rijkeluizenbuurt gaat wonen, startte in 1986 met een eerste bioscoopfilm van scenarist en regisseur Dick Maas. Martin Lodewijk, de tekenaar van Agent 327 en de scenarist van onder meer Storm en De Rode Ridder, tekende daar de filmaffiche van. Dat deed-ie ook voor de twee sequels die in 1992 en 1995 volgden.

Van de tweede film, Flodder in Amerika!, verscheen ook een stripversie met Marcel Bosma als tekenaar en Dick Maas en Wijo Koek als scenaristen. Koek was een van de hoofdscenaristen van de tv-reeks Flodder (vijf seizoenen tussen 1993 en 1999) en was de storyboardtekenaar van Flodder in Amerika!. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat Martin Lodewijk de strip zou tekenen, maar dat project raakte niet verder dan twee getekende stroken die je tussen de onderstaande afbeeldingen terugvindt.

Het stripavontuur is daarmee nog niet afgelopen, want in 2015 en 2017 kwamen twee gloednieuwe stripverhalen uit met Dick Maas en Wijo Koek (die veel voor Donald Duck heeft geschreven) als co-scenaristen. Zelfs na navraag bij uitgeverij Parachute Pictures zijn we nooit wijzer geworden over wie deze strips heeft getekend. Na de publicatie van ons bericht kregen we de info dat ze door een anonieme Zuid-Amerikaan zouden getekend zijn. De stripreeks verdween geruisloos na deze twee publicaties.

In de Canadese provincie Québec rijdt er een fan van Guust Flater rond met een nummerplaat waarop zijn Franstalige uitspraak "m'enfin" staat. In vertaling werd dat indertijd "nou moe".

Een aanvulling van Erwin Cavens: "Nou moe?! Was een vondst van Hans Kusters, die later Kusters Music oprichtte en artiesten ontdekte als Ferre Grignard en Clouseau."

In 2021 startte de vierde cyclus van De Klaagzang van de Verloren Gewesten door de Nederlandse tekenaar Paul Teng op scenario van Jean Dufaux. In 2019 werd dat aangekondigd met onder meer deze knappe illustratie van het personage Sioban (uit te spreken als Sjovon). 

Intussen zijn er vier albums van de cyclus De Sudenna's verschenen. Hierna volgt er nog één, waardoor Teng de langste cyclus van de fantasyreeks heeft mogen tekenen. We wachten ook al jaren op de door Béatrice Tillier getekende ontknoping van de cyclus De Heksen. Eerdere tekenaars waren Grzegorz Rosinski (cyclus 1) en Philippe Delaby en Jérémy Petiqueux (cyclus 2, De Genaderidders).

In 2020 kregen we een berichtje van leerkracht Filip Marécaux, een trouwe lezer van onze website, dat we hierbij nog eens delen omdat we dit soort educatieve initiatieven niet genoeg kunnen aanmoedigen. De aanleiding was het overlijden van Asterix-tekenaar Albert Uderzo. De periode was in volle lockdown omwille van corona toen er ook van thuis uit les werd gevolgd.

"Als leerkracht in het zesde leerjaar probeer ik samen met mijn collega's de kinderen ook warm te maken voor strips in het algemeen. Naar aanleiding van het overlijden van Uderzo lieten we de kinderen een tekst lezen en hierover een verwerking maken in stripvorm. In bijlage een geslaagd resultaat van een van mijn leerlingen (Ellinoor Crombez, 11 jaar). Zo zie je maar dat kinderen van thuis uit ook heel creatief en leerrijk aan de slag kunnen."