Brecht Evens keert van het Franse Angoulême terug zonder een prijs in zijn handen. In Vlaanderen wordt hij opgewacht met een nominatie voor de Gouden Boekenuil, een van de belangrijkste literatuurprijzen in Vlaanderen. De eindwinnaar krijgt 25.000 euro.

Evens' nominatie heeft hij te danken aan De Liefhebbers. Voorlopig staat het album nog op een longlist van twintig titels die eind februari worden gereduceerd naar vijf. De oudste auteur op de lijst is Jeroen Brouwers (1940) met Bittere Bloemen. Evens is met zijn 25 jaartjes de jongste genomineerde. De vakjury bestond uit Marc Reynebeau, Elsbeth Etty, Wim Brands, Roderik Six en Frederick Vandromme onder leiding van Phara de Aguirre.

De Gouden Boekenuil is de opvolger van de Gouden Uil-literatuurprijs. Naast de vernieuwde naam is er ook een nieuw logo. De prijs is een initiatief van Boek.be en komt tot stand met de steun van Fintro. Mediapartners zijn Humo, Canvas, Radio 1, Cobra.be en De Standaard. Stad Gent is ondersteunende partner. De volledige lijst met alle genomineerden kan je hier raadplegen.

In 2008 haalde de strip Verder van Marc Legendre de laatste ronde in de Libris Literatuur Prijs en dat was ongezien. Het jaar erop werd het reglement aangepast zodat een beeldverhaal niet langer kon genomineerd worden. De Gouden Boekenuil kiest uit een ruimere selectie van gepubliceerde werken, van romans over poëzie tot essays en dus ook stripverhalen.

Het festival van Angoulême zit erop. 215.000 bezoekers uit vele landen bezochten het festival, het waren er meer dan vorig jaar. Alle prijzen zijn uitgereikt en de jury onder leiding van Art Spiegelman koos een nieuwe president die volgend jaar de veertigste editie van festival zal helpen dirigeren. Nicolas Sarkozy is het alvast niet. De eer valt deze keer de in 1951 geboren Fransman Jean-Claude Denis te beurt.

Uit de periode toen alternatieve strips nog gewoon als strips voor volwassenen werden omschreven, maakten lezers van het maandblad Wordt Vervolgd al met Denis kennis door de komische verhalen van de antiheld Luc Leroi. In 2002 dook Denis plots opnieuw op in de collectie Vrije Vlucht met de bestseller Die Maanden in Amélie (50.000 verkochte exemplaren!). Dit one-shot vertelt over een neerslachtige schrijver die op oude successen teert en opnieuw, zeg maar, zin in het leven krijgt door de banale avonturen van het hoofdpersonage in een pulpromannetje te proberen imiteren. Denis schreef ineens ook zijn eigen romenversie van dit stripverhaal. Twee jaar later stond Denis er opnieuw met de psychologische liefdesthriller Schoonheid Thuisbezorgd. Het in het Frans als Vrije Vlucht verschenen album en in vertaling door Oog & Blik | De Bezige Bij uitgegeven Vlak voor het Geluk schreef hij voor het duo Philippe Dupuy en Charles Berberian. Ondertussen was hij meeverhuisd met de voormalige collectiedirecteur van Vrije Vlucht naar het Franse Futuropolis waar regelmatig nieuwe one-shots of tweeluiken van 'm verschijnen, helaas niet langer in vertaling.

Wat ondertussen al was opgepikt voor een vertaling is Jeruzalem van Canadees Guy Delisle. In maart staat het album gepland bij Oog & Blik | De Bezige Bij dat wel vaker onderdak biedt aan Angoulême-winnaars zonder vertaalde albums. Op het voorbije festival won Jeruzalem de prijs voor het beste album. Jeruzalem is Delisles laatste reisreportage in stripvorm waarin hij als nuchtere, relativerende, naïeve en soms ook onthutste bezoeker in een ander land kond doet van zijn belevenissen en indrukken. Voorheen verschenen al de gelijkaardige albums Birma, Pyongyang en Shenzhen.

Na deze alinea vind je een samenvatting van de overige albumprijzen. De kleinere, alternatieve uitgevers varen er wel bij in de prijzenregen hoewel de meesten noodlijdend zijn. Slechts weinig bekende namen maakten overigens hun favorietenrol waar. Ook Brecht Evens en Olivier Schrauwen visten naast het net. Het Vlaams Fonds voor de Letteren had hoe dan ook alle redenen om tevreden terug te blikken. Het persbericht lees je verder in dit artikel. Op het festival liet Nix (oud-Angoulême-winnaar in 2006) trouwens weten dat er een Engelstalige animatiereeks van Kinky & Cosy in productie gaat. Er is haast mee gemoeid want tegen half oktober moeten er maar liefst vijfhonderd afleveringen worden ingeblikt. In De Standaard lichtte hij de werkwijze toe: "We hebben een ploegje opgericht om scenario's te schrijven en storyboards te maken. Die storyboards worden door een Franse tekenstudio, hier in Angoulême trouwens, verder uitgewerkt, waarna die scènes in China geanimeerd zullen worden."

• Frank et le Congrès des Bêtes (Jim Woording) = speciale prijs van de jury
• Cité 14 (Romuald Corrompus + Pierre Gabus) = beste serie, vorig jaar nog verrassend gewonnen door Jerome K. Jerome Bloks.
• Bride Stories (Kaoru Mori) = prix intergénérations
• Une Vie dans les Marges 2 (Yoshihiro Tatsumi) = prix regards sur le monde

• Teddy Beat (Morgan Navarro) = prix de l'audace. Dit album verscheen in dezelfde 'pornocollectie' als Bastien Vivès' Les Mélons de la Colère. Brecht Evens won vorig jaar in deze categorie.
• TMLP - Ta Mère la Pute (Gilles Rochier) = prix révélation
• La Dynastie Donald Duck (Carl Barks) = prix du patrimoine. Vorig jaar wist Glénat de albumrechten op Disney-reeksen te bemachtigen. Sindsdien kwam er in het Frans een ware invasie van strips van Mickey Mouse, Donald Duck en aanverwanten. Er werd ook begonnen met een integrale editie van alle Donald Duck-verhalen van Carl Barks.
• Intrus à l'Étrange (Simon Hureau) = beste polar (nieuwe categorie)

• Portugal (Cyril Pedrosa) = albumprijs van Fnac, een belangrijke sponsor. De vertaling van dit album zal niet verschijnen bij Vrije Vlucht zoals in het Frans, maar wel bij Silvester die van Pedrosa al het magnifieke one-shot Drie Schimmen uitgaf.
• Kus! 9 (diverse auteurs) = beste alternatieve strip. Kus! is een stripmagazine dat is uitgegeven in Riga, de hoofdstad van Letland.
• Zombillenium 2 (Arthur de Pins) = beste jeugdstrip


Persbericht Vlaams Fonds voor de Letteren
Vlaamse stripauteurs laten van zich spreken in Angoulême
Vlaams feest, twee nominaties en lovende pers zetten Vlamingen in de kijker

"Tijdens de 39ste editie van het internationale festival van Angoulême lieten de Vlamingen meer dan ooit van zich spreken. De auteurs Brecht Evens en Olivier Schrauwen waren, net als vorig jaar, genomineerd voor prestigieuze prijzen, het jaarlijkse Vlaams feest was een succes en de Vlamingen waren alomtegenwoordig in de Franse pers. Het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) blikt terug op een succesvol festival.

In 2009 was Vlaanderen gastland op het belangrijkste stripfestival in Europa. Het duurde niet lang voor iedereen het had over het werk van de jonge Brecht Evens, een van de twintig stripauteurs die het VFL presenteerde in de centrale tentoonstelling Ceci n’est pas la BD flamande. Ook Olivier Schrauwen, wiens My Boy op dat moment al vertaald was in het Frans, het Fins en het Duits, was een van de meest opgemerkte stripauteurs in de gesmaakte expo.
Sinds Evens vorig jaar in Angoulême al de Prix de l'Audace kreeg voor de Franse vertaling van Ergens Waar Je Niet Wil Zijn (Oogachtend), is hij internationaal helemaal gelanceerd. Het boek is behalve in Frankrijk ook verschenen in Canada, Groot-Brittannië, Duitsland en Spanje, en komt in het voorjaar nog uit in Korea. De meeste van Evens' uitgevers tekenden ook al voor het genomineerde De Liefhebbers, dat ongetwijfeld de interesse zal wekken in nog veel andere landen.

Evens, nog altijd maar 25, heeft de allure van een ster bij het Franse en internationale strippubliek. Aan zijn tafeltje bij de Franse uitgever Actes Sud en op de Vlaamse stand was het lang aanschuiven om een boek door hem te laten signeren. In totaal werden er van Les Amateurs al 6.500 exemplaren verkocht, waardoor de titel meteen aan een tweede druk toe is. Actes Sud verkocht op het festival tweehonderd exemplaren van het gelauwerde album, op de Vlaamse stand gingen nog meer dan honderd extra exemplaren over de toonbank.

Dat er op vrijdag een bijzonder lovend artikel in de krant Le Monde verscheen, had daar vast ook iets mee te maken. Daarin staat dat het niet simpel geweest moet zijn voor de jury om een keuze te maken uit de vijfduizend titels die dit jaar in het Frans verschenen zijn. Vervolgens worden enkele titels opgenoemd die volgens de krant kans maken op een prijs, zoals Habibi van Craig Thompson en Les Ignorants van Étienne Davodeau. "Maar je mag zeker Les Amateurs niet missen van de Belg Brecht Evens... Dit is het soort boek dat je begint te doorbladeren in de boekhandel en vervolgens niet kunt loslaten." En dan volgt een lange lofzang op de figuur van Evens en zijn strips.

Olivier Schrauwen was voor de derde keer genomineerd voor de prestigieuze prijzen in Angoulême: vorig jaar met zijn Franse vertaling van De Man die Zijn Baard Liet Groeien (Bries), en in 2007 zijn debuut My Boy (Bries). Dit jaar verscheen zijn bijzonder mooi uitgegeven Le Miroir de Mowgli bij de kleine Franse uitgeverij Ouvroir Humoir. Schrauwen kreeg uiteindelijk geen prijs, hoewel dat min of meer verwacht werd. Art Spiegelman, de juryvoorzitter en Amerikaanse auteur van Maus, heeft het in het januarinummer van het Franse magazine Zoo over de Europese strip als een belangrijke inspiratiebron, en noemt Olivier Schrauwen in een adem met Javier Mariscal, Lorenzo Mattotti, Mœbius, Lewis Trondheim, Jacques Tardi en José Muñoz.

Olivier Schrauwens werk wordt door wel meer collega's geapprecieerd en bewonderd. Maar hij is ook de meest vertaalde van alle Vlaamse auteurs uit de tentoonstelling van 2009. Zijn werk is vertaald in het Engels, Frans, Duits, Fins, Pools, Spaans en Italiaans, en komt binnenkort nog uit in het Noors.

De teller van stripvertalingen met steun van het VFL staat nu, na vijf jaar actieve promotie, op 42. In Angoulême had het VFL meer dan dertig afspraken met internationale uitgevers en stripfestivals. Er werd nieuw werk getoond, maar vooral gepraat over alle projecten die nog in de pijplijn zitten. Daarbij ging het het vaakst over Toen David Zijn Stem Verloor (Oog & Blik | De Bezige Bij), het nieuwe boek van Judith Vanistendael. Dat verscheen gelijktijdig met de Nederlandse editie in Frankrijk bij Le Lombard, en kreeg alleen nog maar lovende recensies. Vanistendael mocht de cover én de cartoon van de Angoulême-special van Le Charente Libre op donderdag tekenen, waarin bovendien nog een interview met haar stond. Mooie publiciteit, want die wijdverspreide krant vind je tijdens het festival overal in de stad.

En de Vlamingen lieten nog meer van zich spreken. Op donderdagavond organiseerde het VFL een fête flamande, samen met Strip Turnhout, Pinceel Stripverspreiding, de Vlaamse vertegenwoordiging in Parijs en Flanders Investment and Trade (FIT). De drie auteurs die met het VFL meereisden naar Angoulême, Leen Van Hulst, Ivan Adriaenssens en Wauter Mannaert, tekenden een uitnodiging in de vorm van een bierkaartje, illustrator Jan Van Der Veken was dj van dienst. De opkomst was enorm met meer dan driehonderd uitgevers, auteurs, journalisten en andere professionelen.

Eerder die avond stond Nix, de auteur van Kinky en Cosy, op het podium tijdens de openingsceremonie van het festival, verkleed als een van zijn personages. Hij kondigde aan dat nog voor eind dit jaar een animatieserie klaar zal zijn, gebaseerd op zijn populaire stripreeks. De Frans-Belgische coproductie van vijfhonderd korte filmpjes zal in het Engels worden opgenomen en wereldwijd worden aangeboden. De eerste Amerikaanse uitgave van Kinky en Cosy haalde in 2011 de bestsellerlijsten van The New York Times.

Het VFL kondigde al aan dat het de vierde en laatste keer is dat het in Angoulême uitpakt met zijn populaire verkoopstand in de vorm van een café. De grote en mooi ingerichte verkoopstand Café BD Chez les flamands, in goede handen van de Antwerpse stripwinkel Mekanik-Strip, wordt vooral geapprecieerd voor de originaliteit en hoge kwaliteit van de verkochte boeken: originele strips en vertaald werk van Vlaamse auteurs.

Volgend jaar zal het VFL uiteraard opnieuw in Angoulême aanwezig zijn. Daarbij zijn de afspraken met internationale stripuitgevers essentieel, maar het VFL hecht ook veel belang aan de zichtbaarheid van de Vlaamse strip tijdens het festival. Het hoopt daarbij dat de Vlaamse overheid de inspanningen van het VFL voor de promotie van de Vlaamse strip in het buitenland zal blijven ondersteunen. Want het mag wel duidelijk zijn dat de prominente aanwezigheid in Angoulême van de afgelopen vier jaar zijn vruchten heeft afgeworpen."

Hebben we nog extra nieuws over de spin-off Alex Senator? Jawel. Maak eerst kennis met de zonen van Alex: Titus en zijn aangenomen zoon Khephren, het kind van Enak. Wat er precies is gebeurd met Enak maakt net deel uit van de eerste cyclus die uit drie albums zal bestaan. Aanvankelijk gaat iedereen ervanuit dat Enak is overleden. Wie Titus' moeder is, wordt ook nog in het ongewisse gelaten. En wees gerust, we moeten ons niet verwachten aan een wederopstanding van Arbaces of een broer of nazaat van 'm.


Ondertussen hebben we je ook al meegedeeld dat Denis Bajram de tweede cyclus van Universal War One onderbrengt bij Casterman. In maart of april begint hij effectief met het tekenen van het eerste deel. Zijn bijdrage aan de trilogie Abymes (voor de collectie Vrije Vlucht waarvoor Griffo en Loïc Malnati de eerste wee delen tekenden) is nog in volle productie en er is ook nog een project voor uitgeverij Ankama. Samen met Valérie Mangin schrijft hij voor tekenaar Jean-Michel Ponzio (Het Chimpansee-Syndroom en tekenaar van het nog te verschijnen laatste deel van De Orde van Cicero) een tweeluik dat is geïnspireerd op de sf-film The Fantastic Voyage. In deze film reist een sterk verkleinde duikboot inclusief bemanning door het lichaam van een diplomaat wiens leven moet worden gered. Mangin en Bajram hernemen dat idee, maar laten de reis nu door een dood lichaam voltrekken. Het eerste deel moet midden 2013 verschijnen.

Gohgoh, of dit geen goed nieuws is! De Meesters van de Gerst 8, het fameuze gouden album, wordt in mei herdrukt bij Glénat. Ook van deel 1 komt een herdruk. We waren zelf een van de vragende partijen om hier eindelijk werk van te maken. Het achtste album is een bundeling van teksten en kortere stripfragmenten die aan sommige verhaallijnen uit de reeks een epiloog bieden. Het al jaren uitverkochte album is tegenwoordig enkel antiquarisch te koop aan bedragen met drie cijfers.

De Meesters van de Gerst van Francis Vallès en Jean Van Hamme is een familiesaga over elkaar beconcurrerende bierbrouwers. Vetes, verraad, gearrangeerde huwelijken en ander ongeluk markeren de reeks die als Les Steenforts ook als tv-reeks werd uitgebracht. Het is een van Van Hammes meest gewaardeerde creaties. Elke familiesaga die sindsdien verschijnt, wordt steevast vergeleken met De Meesters van de Gerst: Flor de Luna over sigaren, Châteaux Bordeaux over wijn, Diamanten over, jawel, diamanten, enzovoort.

En 't kan niet op. Ook van Yves Swolfs' De Prins van de Nacht 4 en 6 worden in mei herdrukken verwacht. Nu graag nog deel 6 van De Zeven Levens van de Sperwer alsjeblieft. Zijn er nog verzoeken?

Recent konden we je nog meegeven welke auteurs zullen instaan voor de Amerikaanse comicadaptatie van Stieg Larssons Millennium-reeks dat DC-uitgever Vertigo zal uitgeven. Dupuis wachtte niet te lang om via een persbericht uit te pakken met nieuwe info omtrent de Europese verstripping door José Homs en Sylvain Runberg. Een eerste plaat uit het verhaal hoort daarbij, en die zie je hierboven in al zijn glorie afgebeeld.

Volgens een herziene planning zal het eerste album begin 2013 verschijnen. En in plaats van negen albums worden het er net zoals de Amerikaanse versie ook zes delen. Vanaf 2013 zullen er jaarlijks twee albums verschijnen, dus jaarlijks een verstripping van een van de drie oorspronkelijke romans. In 2015 is de stripreeks bij Dupuis compleet.

Vorige week stelden we François Schuitens La Douce aan je voor, zijn eerste strip die hij voor zichzelf schrijft. Daar kunnen we nog aan toevoegen dat de locomotief gebaseerd is op een authentieke trein. De aerodynamische vormen van de Atlantique van het Type 12 werd speciaal voor de Belgische spoorwegen op het einde van de jaren 1930 ontwikkeld. De loco haalde een topsnelheid van voor die tijd een fenomenale 165 kilometer per uur. Er werden amper zes exemplaren van gefabriceerd. De Tweede Wereloorlog bracht de machine uit roulatie.

Helemaal bijzonder is de revolutionaire 3D-techniek die het album presenteert. In samenwerking met het Franse bedrijf Dassault Systèmes, gespecialiseerd in virtuele realiteit, bestaan de schutbladen van het album uit gecodeerd materiaal. Als je het opengeklapte album op een bepaalde manier voor een webcam houdt, zie je voor je ogen en in 3D een locomotief op treinsporen zien die rond zijn as op een plateau draait. De première van deze techniek is gereserveerd voor de bezoekers van het Franse stripfestival in Angoulême.

World of DIK. In november geeft Syndikaat een eerste volwaardig album uit van Mikael Verkoelen: World of DIK. Eindelijk nog eens een tekenaar die met plakrasters in de weer is. Op Verkoelens blog kan je kennis maken met zijn wereld via tekstloze gagplaten. Eentje ervan staat ook hierboven afgebeeld.

Toegekende en verzilverde nominaties voor Kuifje-film. Na het winnen van een Golden Globe voor beste animatiefilm verzilverde de Kuifje-verfilming een gelijkaardige nominatie bij het uitreiken van de BAFTA's, de Britse filmprijzen. Regisseur Steven Spielberg kreeg ook een ereprijs voor zijn gehele carrière. Voor de Oscars raakte de film niet genomineerd in de categeorie voor beste animatiefilm. John Williams maakt integendeel wel kans op een Oscar voor de beste originele soundtrack die hij voor The Adventures of Tintin schreef. Een van zijn concurrenten in dezelfde categorie is hijzelf, voor de film War Horse, eveneens geregisseerd door Spielberg. Beter nieuws is er eigenlijk voor de stripreeks. In een van de vorige weken dook een Engelstalige bundel van Kuifje in Amerika, De Sigaren van de Farao en De Blauwe Lotus plots op in de bestsellerslijst van The New York Times. In de categorie hardcover graphic books haalde het de tweede plaats. Ook in Italië, waar Kuifje nooit echt potten brak, hoewel de albums regelmatig werden herdrukt, zorgde de film voor een hernieuwde aandacht voor de strips. Acht titels werden er onlangs herdrukt in een oplage van zevenduizend exemplaren. Ze raakten in een recordtijd verkocht. En dat is volgens een Italiaanse stripreporter hoogst uitzonderlijk want strips zijn in Italië op niet veel verkooppunten beschikbaar.

Jeugdprijs voor Zombillenium in Angoulême. Het stripfestival van Angoulême is begonnen. Ten laatste maandag sommen we alle albumprijzen op en weten we wie er de nieuwe president is die als winnaar van de grote prijs van de stad Art Spiegelman opvolgt. Eén albumprijs is al uitgereikt. Arthur de Pins wint de Essentiel Jeunesse (het beste jeugdalbum) voor Zombillenium 2: Werk Zat? Deze verrassende serie speelt zich af in een pretpark dat gerund wordt door zombies, heksen, vampiers, monsters en ander horrorgebroed.

Franse wetgeving aangepast: tekenaar is nu ook een (co)auteur. Vorig jaar ontving Asterix-tekenaar Albert Uderzo een onprettig verzoek van de Franse fiscus. Of hij eventjes 203.000 euro aan achterstallige belastingen wilde betalen? De fiscus beschouwde Uderzo slechts als tekenaar van de eerste 24 albums die werden geschreven door René Goscinny. Voor hen is een tekenaar een uitvoerder van een reeds bestaand werk. Met de verandering in de wetgeving worden Franse striptekenaars die hun eigen albums niet schrijven nu ook aanzien als coauteur of zelfs 'volwaardig' auteur. Dat levert hen belastingvoordelen op, onder andere voor het inbrengen van beroepsonkosten. De Franse minister voor cultuur, Frédéric Mitterand, slaagde erin de wet te veranderen. Scenarist Christophe Arleston — ook geen dommerik — stelde al jarenlang contracten op waarin zijn tekenaars vermeld stonden als coscenarist zodat ze fiscaal werden bevoordeeld.

Mogelijk derde tweeluik van Airborne 44. Eind februari verschijnt het slot van het tweede tweeluik van Airborne 44 bij Casterman. Het verhaal speelt zich af in Frankrijk, de Ardennen en New York. Het einde is ook een werkelijk einde met een afgerond verhaal. Dat belet Philippe Jarbinet niet om al na te denken aan een derde tweeluik. Concreet is dit plan alleszins nog niet.

Canardo en de zaak-DSK. Kraa 2 ligt sinds vorige week in de winkel. Benoît Sokal werkt nu aan het derde en laatste deel van het tweeluik dat een trilogie werd. Daarna is het weer tijd voor inspecteur Canardo. Het volgende verhaal is geïnspireerd op de zaak-DSK. De Franse politicus Dominique Strauss-Kahn, tot 2011 werkzaam als directeur-generaal van het IMF, belandde vorig jaar in een mediastorm nadat een hotelmedewerkster hem ervan beschuldigde haar te hebben aangerand. DSK werd daarop aangehouden in het vliegtuig.

Video-interview Judith Vanistendael. Op Cobra.be kan je weer een video-interview van Geert De Weyer bekijken. Deze keer met Judith Vanistendael bij haar thuis. Ze vertelt uiteraard over Toen David Zijn Stem Verloor, maar ook over onder meer haar volgende project.

Dit wordt ongetwijfeld een van de evenementen van het jaar. In weerwil van de trend om populaire, traditionele reeksen om te turnen in een spin-off-versie bestemd voor "kids" gokt Casterman op een bejaarde versie van een van hun coryfeeën. Op 12 september 2012 verschijnt het eerste deel van Alex Senator, een nevenreeks naast de reguliere reeks die gewoon verder loopt. Thierry Démarez en Valérie Mangin, met Denis Bajram als hulpje, zijn hier de auteurs van. Mangin is historicus van opleiding en is verslingerd aan het antieke Rome. In de reeksen De Gesel Gods (als integrale heruitgebracht door Dark Dragon Books) bracht ze de Romeinen in de ruimte. Met De Laatste Trojaan (nog als integrale te verschijnen bij Dark Dragon Books) werkte ze al samen met Démarez die momenteel zijn best doet de vroegere Grzegorz Rosinski na te apen in de reeks Marie der Draken.



In de spin-off zien we Alex als vijftigplusser in het jaar 12 voor Christus. In zijn jeugd kon hij rekenen op Julius Caesar als mentor, in Alex Senator staat hijzelf Augustus bij, de achterneef en belangrijkste erfgenaam van Caesar en tevens de allereerste keizer van het Romeinse rijk. Hij volgde Caesar op na diens brutale moord. Hij was ook de betovergrootvader van keizer Nero, en dan zijn we al aanbeland bij de stripreeks Murena die er met Alex Senator weer een concurrent bijkrijgt na de opmars van Enrico Marini's De Adelaars van Rome.

In Mangins stripversie biedt keizer Augustus aan Alex één miljoen sestertieën om senator te willen worden. Voor die tijd een onmetelijk fortuin. Dat Alex voor de politieke leeuwen in de senaat wordt gegooid, is nog maar één kant van het verhaal. Ook zijn familieleven wordt uitgespit. Hij heeft een zoon, Titus, en hij adopteerde Khephren, de zoon van zijn beste vriend Enak. Alex' vijanden zijn nu ook die van Augustus en die bevinden zich volgens Mangin op haar blog zowel in het hart van Rome als in de meest afgelegen provincies van het rijk. Meer details heb je eind deze week nog van ons te goed. In het Franse Casemate verscheen namelijk een interview dat we nog moeten lezen. Een quote van Mangin willen we je niet onthouden: "We wilden een nieuwe Alex maken zoals de Amerikanen om de twintig jaar een nieuwe Batman maakten"... Als het ware à la Frank Millers Batman: The Dark Knight Returns dus.

Alex de jongere
Er zijn al 35 pagina's afgewerkt van het eerste album. Démarez houdt er naar verluidt een hoog tempo op na waardoor de verschijningsfrequentie wellicht hoger zal komen te liggen dan de albums in de reguliere reeks. Over die laatste hebben we ook nog een nieuwsbericht. In het volgende album zal er namelijk op de jeugd van Alex worden teruggeblikt. De auteurs van dit album (met de Franse werktitel L'Ombre de Sarapis) zijn de heren Marco Venanzi en François Corteggiani die bij deze debuteert in het universum van Jacques Martin en sinds kort aan zijn eerste album van Lefranc is begonnen als scenarist.

In 2013 komt er trouwens een Alex-album dat voor het eerst door een vrouw is geschreven, door Géraldine Ranouil met Marc Jailloux als tekenaar. Tussen de synopsissen die Martin achterliet, zitten ook nog verhalen die zich zullen afspelen in Groenland, Engeland, Zwitserland, Jeruzalem en Judea, de Zwarte Zee en zelfs Amerika.

Boek.be blikte afgelopen week terug op de jaarcijfers van de boekenverkoop in Vlaanderen in 2011. We melden er al meteen bij dat dit de verkoop van strips in stripspeciaalzaken uitsluit, maar de tendenzen zijn over het algemeen gelijklopend.

Net zoals vorig jaar is de evolutie van de verkoop positief te noemen, zeker in vergelijking met de ons omringende landen. In 2011 steeg de boekenverkoop lichtjes met 1%, maar het aantal verkochte boeken daalde met 1,8%. Vooral de verkoop via het internet zit in de lift. 2011 is goed voor een verdubbeling van de internetverkoop dat nu al 7% van de totale markt inpalmt. In Nederland ligt dat percentage hoger. Dit gaat dus om de verkoop van papieren boeken via het internet. De verkoop van e-boeken blijft verwaarloosbaar met slechts 1,3%. Uit het persbericht van Boek.be citeren we als gevolg daaavan: "De fysieke boekhandel daarentegen, in het bijzonder de zelfstandige boekhandel, beleeft moeilijke tijden." De daling van de verkoop in deze winkels bedraagt 13%.

Hieronder vind je de algemene top 20. Boek.be becommentarieert deze als volgt: "De bestsellertop 20 bevat niet minder dan vijf kookboeken en zes strips — een typisch Vlaams fenomeen dat jaar na jaar vriend en tegenstander blijft verbazen. Daarnaast zijn het vooral de spannende boeken die het goed doen. Slechts twee non-fictietitels (Congo en Dag Vlaanderen!) weten tot de top 20 door te dringen." In de top 5 gaan vier kookboeken de eerste strip vooraf: De Kiekeboes 127: De Pepermunten. Dit album is dus de best verkochte strip van 2011. En we onthouden de terugval van Geronimo Stilton (die nog wel de lijst met best verkochte kinderboeken aanvoert) en Stephenie Meyers Twilight-boeken die volgens Boek.be allebei over hun hoogtepunt zijn. Ook de Millennium-romans van Stieg Larsson zien we niet meer vertegewoordigd bij de beste verkopers.

TOP 20 ALGEMENE BOEKENVERKOOP IN VLAANDEREN IN 2011

01 Dagelijkse Kost (Jeroen Meus) 02 Dagelijkse Kost 2 (Jeroen Meus) 03 Goe Gebakken (Sofie Dumont) 04 SOS Piet 5 (Piet Huysentruyt) 05 De Kiekeboes 127: De Pepermunten (Merho) 06 Haar Naam Was Sarah (Tatiana de Rosnay) 07 De Kiekeboes 128: Nood in Macademia (Merho) 08 Goe Gebakken 2 (Sofie Dumont) 09 De Kiekeboes 129: Grof Wild (Merho naar Pieter Aspe) 10 Postscriptum (Pieter Aspe) 11 Solo (Pieter Aspe) 12 De Kiekeboes 130: Het SS-Syndroom (Merho) 13 F.C. De Kampioenen 66: Kampioentjes Verliefd (Hec Leemans) 14 Blauwe Maandag (Nicci French) 15 Zomerhuis met Zwembad (Herman Koch) 16 Congo (David Van Reybrouck) 17 Voor Ik Ga Slapen (S.J. Watson) 18 F.C. De Kampioenen 69: Vertongen Vampier (Hec Leemans) 19 Villa Magdalena (Santa Montefiore) 20 Dag Vlaanderen! (Christophe Deborsu)

Wat strips betreft, omschrijft Boek.be de evolutie in 2011 als volgt: "Hoewel ook de strips het moeilijk hebben met een omzetdaling van -3,2%, bevolken de populaire stripreeksen nog steeds de top 20: De Kiekeboes, F.C. De Kampioenen, Suske en Wiske en Jommeke. Thorgal is de enige vreemde eend in de bijt. Wij vermoeden dat de gestegen populariteit van Thorgal in 2011 voor een deel te maken heeft met Grzegorz Rosinski's Vlaamse tourneetje tijdens de Boekenbeurs met redelijk wat interviews in de algemene pers als gevolg.

TOP 20 ALGEMENE STRIPVERKOOP IN VLAANDEREN IN 2011 (deze uitslag is geen weergave van de algemene verkoop in stripspeciaalzaken)

01 De Kiekeboes 127: De Pepermunten (Merho) 02 De Kiekeboes 128: Nood in Macademia (Merho) 03 De Kiekeboes 129: Grof Wild (Merho naar Pieter Aspe) 04 De Kiekeboes 130: Het SS-Syndroom (Merho) 05 F.C. De Kampioenen 66: Kampioentjes Verliefd (Hec Leemans) 06 F.C. De Kampioenen 69: Vertongen Vampier (Hec Leemans) 07 F.C. De Kampioenen 67: Supermarkske Is Weer Fit (Hec Leemans) 08 F.C. De Kampioenen 68: De Pil van Pol (Hec Leemans) 09 Suske en Wiske 312: De Zappende Ziel (Studio Vandersteen) 10 Jommeke 253: Choco Verliefd (-Jef Nys-) 11 Jommeke 254: Paradijseiland in Gevaar (-Jef Nys-) 12 Suske en Wiske 313: De Kwakende Queen (Studio Vandersteen) 13 Jommeke 259: De Blauwe Wenssteen (-Jef Nys-) 14 Suske en Wiske 314: Het Lijdende Leiden (Studio Vandersteen) 15 Jommeke 255: De Clanstrijd (-Jef Nys-) 16 Suske en Wiske 315: De Bananenzangers (Studio Vandersteen) 17 F.C. De Kampioenen 70: Fernand Gaat Trouwen (Hec Leemans) 18 Jommeke 257: Tobias Snuffel (-Jef Nys-) 19 F.C. De Kampioenen 65: De Kampioenen in Pampanero (Hec Leemans) 20 Thorgal 33: De Zwaardboot (Grzegorz Rosinski + Yves Sente)

Tv-kok Jeroen Meus is dus de absolute bestsellerauteur met twee kookboeken. In de talkshow De Laatste Show vatte komiek Geert Hoste de boekenverkoop in Vlaanderen als volgt samen: "Overal ter wereld ziet de boekentop 5 er hetzelfde uit. Vier action thrillers en een biografie. Behalve in Vlaanderen. Daar zijn het vier kookboeken en één Kiekeboe!". Het was Merho die ons aan dit citaat herinnerde.

Eind april staat La Douce (Franse titel), het nieuwste album van François Schuiten bij Casterman gepland. Het is zijn eerste lange verhaal ooit. Tot nu toe zijn er van Schuitens albums meer dan 1 miljoen albums verkocht. We geven je hierbij zijn top 3 met tussen haakjes het aantal verkochte exemplaren. Deze cijfers zijn gebaseerd op Franse oplagecijfers. Op nummer 1 staat De Koorts van Urbicande (200.000 exemplaren), gevolgd door De Toren (150.000) en Brüsel (130.000).

In La Douce nadert het pensioen van machinist-mecanicien Léon Van Bel. Hij is verslingerd aan zijn stoomlocomotief, de twintig meter lange 12.004. Daarme reisde hij in totaal al vier keer de wereld rond. Hij noemt 'zijn' locomotief minzaam La Douce. Zowel hij als zijn locomotief zijn in deze wereld — die verwant is aan de onze — voorbijgestreefd. Er is een moderne kabelbaan in opkomst die het oude transport meer en meer overneemt. Als laatste daad voor zijn pensioen, uit rebellie en om de trein van de sloop te redden, besluit Léon La Douce te stelen. Hij kruipt clandenstien aan boord van de kabelbaan. Een jonge, stomme vrouw vergezelt 'm. Hun pad kruiste elkaar eerder in dramatische omstandigheden. Dit one-shot telt 96 pagina's in zwart-wit. Ter promotie zullen er affiches komen in de stations van Brussel en Parijs.

Onlangs maakte de Amerikaanse uitgeverij DC de auteurs bekend die de Amerikaanse comicadaptatie van Stieg Larssons Millennium zullen maken. Misdaadschrijver Denise Mina herschrijft het verhaal. Tekenaars Leonardo Manco en Andrea Mutti zijn de tekenaars. Bovenstaande cover komt van Lee Bermejo. Het eerste boek van de trilogie, dat nu als een nieuwe verfilming in de cinema loopt, zal in stripvorm gereleased worden in november 2012. De drie boeken zullen over zes graphic novels verdeeld raken.

De Schotse Mina is de schrijfster van onder meer het bij Anthos in vertaling verschenen boek In de Stlle Nacht. Stripervaring heeft ze met Hellblazer en de graphic novel A Sickness in the Family dat bij DC-imprint Vertigo verscheen. Ook de Argentijnse tekenaar Manco was verbonden aan de comicreeks Hellblazer. Italiaan Mutti kennen we natuurlijk van Cel Financiën, Giuliano Nero, SAS, Schreeuwende Nevelen en zijn bijdrage aan de spin-off I.R.$. - All Watcher. Voor de Amerikaanse markt verleende hij zijn grafische diensten aan de ten zeerste gewaardeerde serie DMZ.

Behalve deze comicverstripping komt er ook een negendelige adaptatie die op een traditioneel-Europese leest is geschoeid. José Homs (een Spanjaard deze keer) en Sylvain Runberg maken deze serie in opdracht van uitgeverij Dupuis.

Gisteren verscheen in de literaire bijlage van De Morgen een interview met Judith Vanistendael naar aanleiding van haar nieuwste album Toen David Zijn Stem Verloor. We nemen aan dat er nog een sliert andere interviews zullen volgen want het verhaal grijpt ten zeerste naar de, euh, keel (zie ook deze bespreking). Het album is al iets langer uit in het Frans en verscheen bij Le Lombard. Over de door Geert De Weyer opgemerkte coververschillen en ook de gewijzigde titel antwoordde Judith Vanistendael het volgende: "Ik was best tevreden over die Franstalige cover, maar bij De Bezige Bij vonden ze het niet kunnen dat een uit radiografieën van kankersporen samengesteld geraamte de cover sierde. Dat is een scène die je in het boek aantreft, maar die wat herwerkt is. Dat gebeurt wel vaker bij Franstalige uitgeverijen. Nu, die titel, David, les Femmes et la Mort, vonden ze in vertaling ook niet goed. Ik was wanhopig toen ik het hoorde, want ik had toen nog precies één dag om een nieuwe cover te maken. Iemand van de uitgeverij kwam met het uiteindelijke idee. Op de Nederlandstalige cover vind je nu David en zijn pasgeboren kleinkind, en de titel is aangepast. De cover verbeeldt nu voor mij de cirkel van het leven, het begin- en eindpunt."

Over de overheersende rode kleur werden overigens ook eisen gesteld: "De eerste cover had een groene kleur. Maar dat mocht niet van Le Lombard, want groen verkoopt blijkbaar niet." Dat laatste klopt. Om psychologische redenen nemen potentiële lezers minder snel een roman of strip vast met een groene cover terwijl ze dat wel geheid doen met uitgaven met een rode cover. Vraag ons niet waarom. Willy Vandersteen begreep dat alleszins al in zijn tijd... de reeks Jerom uitgezonderd.

Vanistendael had het ook nog over haar volgende projcten. Een project waarvoor ze een voettocht naar Compostella ondernam, is uitgesteld, maar is voor de helft uitgeschreven en al voor een deel geschetst. Haar volgende productie is gebaseerd op het verhaal van iemand anders, haar partner Mark Bellido: "Het gaat over een schrijvende bodyguard in Spaans Baskenland die tracht te overleven in een misdadig milieu waar het barst van de kapotte mensen. Ja, het is een wat gewelddadiger thema. Maar met mijn manier van decoupage en vertellen, wordt het toch weer een boek dat gevoeligheden aansnijdt."

We blijven nog even hangen bij Vlaamse coverperikelen. Een tijdje geleden stuurde Marvano ons bovenstaande afbeelding van het Duitse stripblad Zack. Het blad publiceerde vorig jaar Grand Prix en gebruikte voor een cover dezelfde illustratie van het eerste album. Maar let eens op de vlaggen op de achtergrond. Omdat het in Duitsland bij wet is verboden om afbeeldingen van de nazivlag met hakenkruisen op covers van boeken, tijdschriften en ook strips te plaatsen, moest de illustratie worden aangepast. Dat overkwam ook tekenaar Olivier Schwartz voor de Duitse publicatie van het Robbedoes-verhaal Piccolo in Veldgroen. Daar zullen we het nog over hebben in onze Robbedoes-reeks.

Tot slot is er nog dit leuke gevalletje. De Franse versie van Boerke in Hollywood verscheen vorig jaar bij Glénat. Ook deze cover bevat een afwijking. Op de Nederlandstalige versie is Basic Instinct de bekende filmreferentie terwijl die in het Frans The Seven Year Itch is of veeleer de beroemde pose met de opwaaiende jurk van Marilyn Monroe. De reden voor het verschil is onschuldig. Pieter De Poortere tekende voor Boerke 5 al een Marilyn-pose. Uitgeverij Oog & Blik | De Bezige Bij wilde wat anders.

Sinds vandaag is de rubriek Te Verschijnen uitgebreid met een veertigtal nieuwe titels, allen te verschijnen in april en mei bij een van de uitgeverijen van Ballon Media. Alle uitleg over elk van deze titels kan je ook lezen in deze aankondigingsbrochure als pdf. We pikken er enkele titels uit voor de verzamelaars en de meerwaardezoekers, en geven wat extra uitleg.

Allereerst kunnen de fans van Enrico Marini zich verlekkeren op een verzamelband van De Adelaars van Rome. Let op: dit is geen integrale bundel, maar wel een soort lichte, kartonnen wikkel rond de hardcoverversies van de eerste drie albums. Vergelijk het met de verzamelband van de tweede cyclus van Kruistocht waarbij de albums 5 en 6 ook werden heruitgegeven als hardcovers. De afbeelding van de verzamelband hebben we enkele weken geleden nog getoond in deze pdf in onze ReeksTop 50.

Na de facsimile-uitgaven van de vierkante uitgaven Robbedoes en Kwabbernoot en Robbedoes op Avontuur stoft Dupuis een van de meest gewaardeerde en zonder twijfel het grappigste Robbedoes en Kwabbernoot-avontuur af. Bravo Brothers is eigenlijk een half verhaal van Guust Flater waarin hij een jarige Kwabbernoot drie circusapen cadeau geeft. Die apen zijn werkelijk hilarisch, vooral de meest norse die je best beloont met een applaus nadat hij een goocheltrucje presenteert. Het was ook het favoriete verhaal van André Franquin. Van dit verhaal wordt een collector's edition op de markt gebracht die 72 pagina's telt. Niet alleen komen er onuitgegeven tekeningen in voor, de twee uitgevers José-Louis Bocquet en Sergio Honorez geven commentaar bij het verhaal. Ook Franquins dochter Isabel haalt herinneringen op. Frédéric Jannin werkte de kleuren bij zoals hij tevoren al deed met de heruitgave van de reeks Guust en Houba! Een Liefdesgeschiedenis. Een gelijkaardige, met commentaren voorziene heruitgave van een superklassieker verscheen vorig jaar alleen in het Frans. We hebben het over Peyo's De Smurführer.

In de laatste maanden van 2011 schiep het nieuwe Blloan veel genoegen bij striplezers die eens wat anders wilden lezen. Er bestaat onder hen dan ook een gezonde nieuwsgierigheid naar wat Blloan dit jaar zal uitgeven. Opnieuw tien titels alleszins waarvan in april en mei telkens twee albums verschijnen.

Met Parker 2: De Organisatie wordt de reeks — die we alle bestaansrecht gunden in deze bespreking van deel 1 — voortgezet in april. Diezelfde maand verschjnt ook De Avonturen van Hergé van Stanislas + José-Louis Bocquet (ja, hij weer!) en Jean-Luc Fromental. Hetzelfde album verscheen in 1999 al eens bij Oog & Blik, maar dit gaat om een herwerkte, vooral uitgebreide versie over het boeiende, maar ook triestige leven van Hergé.

In mei komen de jonge jaren van een andere twintigste-eeuwse kunstenaar aan bod. In het vierdelige Pablo schetsen Clément Oubrerie en Julie Birmant het levenspad van Pablo Picasso tussen 1900 en 1912. Zijn eerste grote liefde en de invloed ervan op zijn schilderijen is de leidraad van het verhaal. Oubrerie is de tekenaar van Aya uit Yopougon.

Na het spannende detectiveverhaal Donkere Kamer ging Cyril Bonin (Fog) het ingslagen solopad verder en publiceerde bij Futuropolis een verstripping van een roman van Marcel Aymé. Blooan brengt het in vertaling. In dit one-shot van 82 pagina's komt een loketbediende erachter dat hij plots een nieuw gezicht heeft. Hij ziet er jonger, verfijnder en aantrekkelijker uit. Succes bij vrouwen is een voordeel, dat hij niet meer wordt herkend door zijn naasten een dramatisch nadeel. De hamvraag is: "Grijpt hij deze kans om zichzelf een nieuw leven aan te meten?"

In 2008 wandelde de bloedmooie gouvernante Coraline Doucet ons leven en dat van de rijke en excentrieke landsjonker Vernère binnen. Haar taakomschrijving was niet zo duidelijk. Klopt het dat ze zich in het geniep — en liefst met zo weinig mogelijk kleren aan — moet laten fotograferen door een voyeuristische butler? Zijn de erotische dromen die ze krijgt het gevolg van haar verblijf op het landgoed? En wie zijn die twee vreemde snuiters die in haar garderobekast huizen?

Door Terry Dodsons veelgevraagde medewerking aan comicreeksen zoals Spider-Man, Wonder Woman en X-Men duurde het een tijdje tot het vervolg verscheen. Dat gebeurde in oktober 2011. Ondertussen bestond Bee Dee, die het eerste deel vertaalde, niet langer. Omdat wij niet de enige fans zijn van Dodsons tekenwerk (oké, en van Denis-Pierre Filippi's uitdagende verhaal) twijfelden we erover om de Franse editie te kopen. Wie het Frans niet machtig is, kan nog uitkijken naar de Engelse editie die er dit jaar onder de reeksnaam Muse aankomt.

Maar waarom zou je die in een andere taal lezen, als Dark Dragon Books het netjes voor je vertaalt? In juli geeft de Nedrlandse uitgeverij deel 1 en 2 uit als een integrale editie. Bovendien hoort daar een spetterend artbook bij (vermoedelijk het equivalent van de Franse editie die je hiernaast ziet afgebeeld) dat bij elkaar wordt gehouden door een mooie verzamelbox. Zo'n Coraline hoort wel thuis in het fonds waar de meiden van Verloren Paradijs, Drain, Tessa en Red Sonja onderdak vonden.

Wie zich wil verlekkeren aan Dodsons tekeningen, moet beslist terrydodsonart.com bezoeken.

't Vlaams Stripcentrum, een van onze deelnemende winkels, heeft kortgeleden een luxeversie op de markt gebracht van Interpol Brussel: De Zaak Patrice Hellers. Voor deze conceptreeks bundelen verschillende tekenaars en scenaristen al dan niet eenmalig de krachten voor afgeronde verhalen over misdaadverhalen die Interpol dient op te lossen. Het eerste album was het werk van Bronzen Adhemar-winnaar Steven Dupré en scenarist Alcante aan wie Dupré zijn doorbraak in Frankrijk te danken heeft met Pandora Box (meer nog dan met Coma). De luxe-editie gebeurt in samenwerking met uitgeverij Dupuis en ziet eruit als de luxes van Thorgal of Blacksad. De oplage bedraagt driehonderd genummerde exemplaren. Er zit een gelijk genummerde ex-libris bij, gesigneerd door Dupré. Deze luxe kost je 39,95 euro. Je kan het ook bestellen via jouw favoriete stripspeciaalzaak.

H. H. Holmes stopgezet. Meer valt er niet te vertellen. Glénat trekt de stekker uit de serie H. H. Holmes die door Daedalus werd vertaald. Het blijft bij de twee verschenen albums die in het Frans met een interval van vier jaar verschenen. Of dat de oorzaak is voor de stopzetting weten we niet. Het is immers niet elke serie gegund om het geduld van de lezer of van de uitgeverij op de proef te stellen.

Simon Spruyt wint Stripvos 2011. Een externe jury in opdracht van de Vlaamse Onafhankelijke Stripgilde (VOS) koos unaniem het album SGF van Simon Spruyt als beste Nederlandstalige album van 2011. Figaro 6, Jorikus Magnus 1, Jump 13 en Sherman 1 waren de andere door de leden van het VOS genomineerde albums waaruit de jury kon kiezen. De motivatie voor deze keuze kan je raadplegen op de officiële site van het VOS.

Golden Globe voor Kuifje-film. Nog meer prijzen. De Kuifje-verfilming van Steven Spielberg en Peter Jackson viel zondagnacht in de prijzen op de uitreiking van de Golden Globes. De film won de prijs voor de beste animatiefilm. Het is de derde Golden Globe die Spielberg mocht ontvangen. Die prijs heeft hij te danken aan het negentigtal in de VS verblijvende buitenlandse journalisten die elk jaar de Golden Globes uitreiken. Of de film ook een oscar kan binnenrijven, weten we pas eind januari bij de bekendmaking van de nominaties. De grootste concurrentie is te verwachten van Rango. De meeste andere kanshebbers zjn matige sequels zoals Pixars Cars 2. Hoe dan ook presteert de Kuifje-film ondermaats in de Amerikaanse bioscopen.

Tweede cyclus van Flor de Luna zonder Éric Stalner. Na het derde deel van Flor de Luna, dat de eerste cyclus afsloot, namen de auteurs even pauze om zich aan andere projecten te wijden. Éric Stalner gooide zich op heel wat nieuwe reeksen. Wellicht daarom dat hij afhaakt voor deel 4, het begin van de tweede cyclus, dat in het Frans in juni wordt verwacht. Éric Lambert en Pierre Boisserie zullen de klus zelf wel klaren. Deel 4 start in 1898. Rosalia Portero heeft het beheer van de sigarenplantage op zich genomen. Dat gaat gepaard met diverse tegenslagen. Vooreerst staat haar onbekwame broer onder invloed van hun kwaadaardige grootmoeder Corina. En het familie-eigendom dreigt in andere handen te vallen. Voor deze nieuwe cyclus begeeft Boisserie zich ook op het politieke pad want hij maakt van Rosalia een voorvechtster van de Cubaanse onafhankelijkheid, iets dat de Amerikanen minder zint want zij staan te popelen om de macht gewapenderhand over te nemen.

Sinds afgelopen week loopt in het Franstalige stripweekblad Spirou deel 32 van Papyrus. Hoofdredacteur Frédéric Niffle liet verstaan dat het ook het allerlaatse verhaal is van de Egyptische jongen en zijn vriendinnetje Lief-Er-Theti. De lezers mogen zich verwachten aan een emotioneel slot.

Papyrus is de belangrijkste creatie van de in 1932 geboren tekenaar Lucien De Gieter. Hij startte zijn carrière in de jaren 1960 in het weekblad Robbedoes als scenarist voor kortverhalen en microboekjes van Eddy Ryssack, Jem, Francis en Kiko. Met zijn eigen serie Pony begaf hij zich in het komische westerngenre. In 1965 ging hij werken voor Peyo waar hij tot 1968 De Smurfen inktte en vervolgens tot 1969 nieuwe gags van Poesie tekende. Ondertussen werkte hij verder aan zijn eigen reeksen zoals Toet en Kli-Wong over een jonge parelvisser en een zeemeerminnetje. Vanaf 1974 liet hij dat allemaal vallen voor het eerste avontuur van Papyrus waarvan de tekenstijl nog erg schatplichtig was aan de ronde vormen van de Peyo-school. Papyrus evolueerde naar een semikarikaturaal getekende reeks in het oude Egypte van de farao's met heel wat fantasy-elementen. De albumproductie sinds 1978 is regelmatig te noemen met inmiddels 31 albums op de teller en dus nog een 32ste en laatste album die erbij zal komen. In de jaren 1990 kwam er een 52-delige animatieserie met bijhorende merchandising. Canadees Guy Delisle controleerde een tijdje de productie van de tekenfilmserie in de Chinese stad Shenzhen. Over zijn verblijf aldaar maakte hij dit reisdagboek.

Conz' gigantische sf-project. Nadat we een lovende recensie van de Franse vertaling van De Tweede Kus naar Conz doorstuurden, kregen we wat info over zijn huidige stripprojecten. Allereerst staat de al een eeuwigheid bij Oog & Blik | De Bezige Bij aangekondigde jeugdstrip Lucille Kabaal on hold. Judtih Vanistendael droeg de rechten over aan Conz omdat ze er zelf niet meer in zou lukken het verhaal voor 2014 te tekenen. Ondertussen werkt Conz aan "een gigantisch groot sciencefictionproject van om en bij de zeshonderd pagina's in kleur waar ik de komende zes à tien jaar mee aan de slag ga. Op dit moment weet ik dus niet wannneer Lucille weer zal opduiken." De werktitel is De Wraak van de Walvis.

Golden Cup een album meer. De toffe, futuristische racewagenreeks Golden Cup lijkt ook on hold te staan, maar da's blijkbaar slechts schijn. Tot nu toe werd aangenomen dat de reeks compleet was met vijf delen. Uitgeverij Delcourt liet weten dat de reeks uiteindelijk zes albums zal tellen. Maar een vooruitzicht op de verschijning van dat laatste album is niet geweten. Tekenaar Alain Henriet heeft met Damocles al een stopgezette reeks op zijn naam en werkt nu voor uitgeverij Dupuis aan een gloednieuwe luchtvaartstrip op scenario van Yann. De scenarist herschreef een ouder project voor deze nieuwe serie die oorspronkelijk was bedoeld als zijn voorstel voor een nieuwe Buck Danny. Van Golden City, waarvan Golden Cup een spin-off is, verschijnt bij Silvester deze maand nog deel 9.

9 Tijgers on hold. On hold hoofdstuk 3. Het uitblijven van een nieuw album van 9 Tijgers door de Chinese tekenaar Jian Yi en Olivier Vatine maakte Franse lezers bezorgd. Gevraagd naar een vervolg kregen ze van uitgeverij Delcourt (de serie verschijnt bij Daedalus in vertaling) het antwoord dat de serie in de koelkast zit. Het is ons inziens een nog niet definitieve omschrijving om te willen zeggen dat de serie is stopgezet, al dan niet door de auteurs zelf.

De Smurfen-film wereldwijde topfilm. Met een recette van 562,5 miljoen dollar haalde De Smurfen-film van Raja Gosnell de zesde plaats van succesvolste films in 2011, wereldwijd! Het is zelfs de eerste film die het snelst honderd miljoen dollar binnenreef, daarmee Harry Potter en Twilight achter zich latend. In een jaar waarin vooral sequels zoals Transformers 3, Fast Five, Kung Fu Panda 2, Twilight 3 en The Hanogver 2 de gunst van het publiek probeerden te winnen, is het succes van de eerste Smurfen-film extra opmerkelijk. Kuifje deed het minder met 315,8 miljoen dollar in 2011, maar wel nog een top 10-notering ondanks de zeer matige opkomst in de Verenigde Staten. Ook de vierde Mission Impossible en superheldenverfilmingen als Captain America, X-Men: First Class en de afgekraakte Green Lantern deden het minder goed dan de Belgische Smurfjes.

Jeremiah als omnibus in de VS. Van Jeremiah mag er dan wel een Amerikaanse televisieserie zijn gemaakt, tot een volledig vertaalde stripserie kwam het niet. In 2002 werd wel al eens een hardcoverditie van Geweer in het Water uitgegeven. In maart laat Dark Horse Comics Jeremiah en Kurdy opnieuw in zijn oorspronkelijke stripvorm los op de Amerikanen. Dat doet de uitgeverij in de vorm van een eerste omnibus waarin de eerste drie verhalen zijn gebundeld met een nieuwe cover (dezelfde als de eerste Franstalige integrale bij Dupuis die de eerste vier verhalen bundelt). De Amerikaanse bundeling telt 152 pagina's in kleur (er zitten dus wat extra pagina's bij), het kost 24,99 dollar en de oplage is beperkt tot vijfhonderd exemplaren. Info die de talrijke Hermann-verzamelaars in onze contreien vast als muziek in de oren klinkt. Volgende maand verschijnt bij Saga Uitgaven de vijfde en laatste Comanche-bundeling in een oplage die sinds het eerste nummer ontoereikend was voor het aantal gegadigden. Binnen enkele weken verschijnt bij Dupuis Jeremiah 31: De Krabbenmand, opnieuw in zowel softcover als hardcover.

De comeback van Stassen. Al jaren vraagt onze medewerker Wouter Porteman zich af waar Jean-Philippe Stassen is gebleven. Zijn laatste album, De Kinderen, dateert van 2004. Sindsdien werd bij Dupuis enkel een strip (De Zoon van de Amerikaanse President) aangekondigd die nooit is verschenen, tekende hij een kortverhaal voor het Franse tijdschrift XXI en maakte hij illustraties voor een boek over Joseph Conrads Heart of Darkness. Historicus, Sylvain Venayre, de schrijver die hier bijkomende commentaren bij publiceerde, schreef nu ook het scenario van L'Île au Trésor dat in het Frans gepland staat bij Futuropolis. Het is een vrije stripbewerking van Louis Stevensons' Schatteneiland of wat daar nog voor moet doorgaan. Eigenlijk is het veeleer een gemoderniseerde versie dat zich in een hedendaagse stad afspeelt met een jong zwart meisje in de hoofdrol.

Hierboven zie je een plaat uit het verhaal Gringos Locos van Olivier Schwartz en Yann. Jijé staat op het punt de Marsupilami te scheppen tot zijn eega Annie hem komt storen en hij overnieuw moet beginnen. Hij komt dan maar op het idee voor het verhaal De Wereld op Zijn Kop. Het is een grapje van Yann, een fictief knipoogje tussen talloze authentieke anekdotes. Nog zo'n element is een scène waarin André Franquin Annie naakt ziet poseren voor de tekenaar. Volgens Yann hield Franquin heimelijk van Annie. Dat Jijé in het hele album wordt neergezet als een snel geïrriteerde en grofgebekte man zinnen zijn erfgenamen niet. Hoewel we nochtans geleerd hadden uit interviews met Yann dat Jijés kinderen hem hebben geholpen aan anekdotes, verklaarde Jijés zoon dat hij het verhaal pas voor het eerst las in voorpublicatie in de Waalse krant Le Soir. Hij stelt nu zijn veto tegen de albumpublicatie.

Gisteren besliste uitgeverij Dupuis in allerijl om de verschijning van het album, dat op 27 januari in het Frans had moeten gebeuren, tot nader orde op te schorten. Het is al verdwenen op de aankondigingspagina's van de website. Wat er met de 35.000 exemplaren (de Nederlandstalige oplage inbegrepen) zal gebeuren, is op het moment van schrijven nog niet duidelijk. Er dient eerst en vooral onderzocht te worden of het gewenste verbod een gegronde, legale reden heeft en ook of er een financiële eis aan is verbonden. De laatste dagen werd er rond de tafel gezeten met alle belanghebbenden. Een oplossing zou een album zijn met extra leaflet met een expliciete vermelding dat de erfgenamen zich formeel distantiëren van de interpretatie van de feiten door de auteurs of met correcte achtergrondgegevens. Dat zet toch wat de geloofwaardigheid van Yanns verhaal op losse schroeven.



Ook Franquins dochter schaarde zich achter Jijés erfgenamen. Ze is naar
verluidt furieus op Yann. Bovenstaande scène, waarin Franquin een Mexicaanse voorloper van Guust Flater (maar dan voor een volwassen publiek) bedenkt, illustreert misschien een oorzaak voor haar ongenoegen. En dan hebben we het nog niet over Morris' amoureuze avontuurtjes waarbij hij al een enkele keer in zijn onderbroek op straat belandde. Ja, de rakkers hebben onderweg naar de VS heel wat beleefd, hoor. De weduwe van Morris heeft nog niet gereageerd. Het doet alleszins de vraag rijzen in welke mate alle erfgenamen werden geconsulteerd.

Zonder onderling akkoord (in verband met portretrechten en zo) is er normaal gezien geen album mogelijk. Sinds kort loopt een voorpublicatie in Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg. Knip die pagina's maar zorgvuldig uit. Ook in het weekblad Spirou, het Franse stripmagazine L'Immanquable en zoals eerder vermeld Le Soir lopen voorpublicaties. Maar zo'n vaart zal het allicht niet lopen, het album komt er hoe dan ook.

Het is niet de eerste keer dat het duo Schwartz en Yann ongewild een polemiek creëren. Na de verschijning van hun Robbedoes-one-shot Piccolo in Veldgroen reageerde de Joodse stripmaker Joann Sfar kregelig op onder meer het Joodse meisje op een zolderkamertje dat refereerde naar Anne Frank. Hij verweet Yann antisemitische gevoelens.

(Bron: Olivier Van Vaerenbergh — Le Vif / L'Express, 11 januari 2012)

Vorig jaar liet het Waalse uitgeverijtje BD Must van zich horen in het Nederlands door het snel uitverkocht geraakte Barelli-pakket. De integrale reeks Tonnie stond ook nog op het programma, maar dat mogen we dus dit jaar verwachten. Er volgen nog dergelijke, volledig geretoucheerde reeksen van de oude Le Lombard-reeksen Pom en Teddy, Bob de Moors Balthazar en Jari, als we ons gesprek nog goed herinneren met de verantwoordelijke uitgever.

In omgekeerde richting publiceert de uitgeverij ook Nederlandse reeksen in het Frans. Het gaf ondertussen twaalf albums uit van Franka waarvan er al acht zijn uitverkocht. De oplage was gelimiteerd op achthonderd gesigneerde exemplaren, kende een luxe-uitvoering in hardcover met een ex-libris ingeplakt per album, dus vier verschillende. Via Pinceel kunnen enkele albums nog besteld worden. Ze zijn telkens per vier uitgegeven, sinds 2 januari zijn de vier nieuwste verkrijgbaar. En nu heeft BD Must ook de vierdelige reeks Het Geheim van de Tijd ontdekt van kersvers Stripschapwinnaar Eric Heuvel en Frits Jonker. In de beschrijvende tekst wordt het scenario omschreven als "waardig aan E.P. Jacobs". Net zoals de Franka-albums kosten ze 20 euro per album met per album opnieuw een ingeplakte en gesigneerde ex-libris. De oplage bedraagt duizend genummerde exemplaren.

Niet alleen Nederlanders kennen dezer dagen Franse vertalingen. Zonder in detail te treden bij wie het zal geschieden, liet Charel Cambré al wel weten dat zijn oude, keineigcoole jeugdreeks Streetkids in het Frans zal verschijnen. Deze reeks verscheen in de jaren 1990 in het Suske en Wiske Weekblad. Uitgeverij 't Mannekesblad gaf er een half album van uit.

Cartoonist Lectrr hefet ook alle redenen tot juichen in dit nieuwe jaar. Sinds kort wordt hij vertegenwoordigd door een syndikaat in de Verenigde Saten en Canada waardoor de weg openligt om met Hara Kiwi Noord-Amerika te veroveren. Lectrr is naar eigen zeggen de eerste Vlaamse syndicated cartoonist.

Deze blog is er weer als de kippen bij om het laatste nieuws over Blake en Mortimer te presenteren. Op 1 januari herplaatste het een interview met Yves Sente, die weer aan de beurt is voor deel 21 met André Juillard, dat in de Zwitserse krant Le Matin Dimanche verscheen. Bovenstaande plaat uit het verhaal illustreerde het interview. Sente gaf ook een en ander prijs over het verhaal.

Zoals we al lang weten speelt het zich voornamelijk af in de universiteit van Oxford waar Sente en Juillard ter plaatse foto's gingen maken. Het wordt een op en top British verhaal. Uit de universiteitsmuseum (de oudste ter wereld) worden enkele zaken gestolen. Het bijzondere aan het hele album is dat we ietsje meer zullen vernemen over het verleden van kapitein Francis Blake, de altijd al wat kleurloze held naast professor Mortimer. Het begint met de dood van een oude vriend waarop Blake enkele andere vrienden van vroeger terugziet. Wij nemen aan dat dit op de begrafenis zal gebeuren zoals we afleiden uit bovenstaande prent die uitgeverij Dargaud al loste.

En terwijl Jean Dufaux een vervolg schrijft op Het Gele Teken voor Antoine Aubin, situeert Sente zijn verhaal exact één week na de gebeurtenissen in Het Gele Teken dat eindigt met de datum 24 december 1954. Een link met Het Gele Teken is er niet, enkel de chronologie is aan de orde. Dat laat hem toe om een historisch belangrijk feit in een andere context te plaatsen.

Na speciale uitgaven over Henk Kuijpers, Jan Kruis, Peter de Wit, Gerrit de Jager, Don Lawrence en Studio Vandersteen kunnen Nederlandse stripkopers weer een gratis album scoren tijdens de Stripboekgeschenkdagen die doorgaan van 1 tot 11 maart 2012. Je krijgt het gratis bij aankoop van twee stripalbums of bij minstens 12,12 euro aan strips. Deze keer is het gratis album Gleevers Dagboek.

Behalve een resem dagboekstrips staat er ook een achtergronddossier in over Gerard Leever. Hij is zowat de eerste Nederlandstalige stripmaker die zich inliet met autobiografische strips. Dit Stripboekgeschenk dient ter promotie van de Nederlandstalige strips en wordt zelf ook al gepromoot via diverse advertising. Ook Vlaamse stripspeciaalzaken kunnen deelnemen. Het album wordt in Nederland gedistribueerd door Strips in Voorraad, in Vlaanderen door Pinceel. In 2012 verschijnt van Gleever ook nog een opvolger van Gleevers Dagboek. Er staan verder twee albums van De Vloek van Bangebroek (ooit verschenen in het weekblad Robbedoes) gepland en Strip 2000 wil van hem ook graag gagalbums uitgeven met ouder werk. Gleever ontving in 2006 (eindelijk) de Stripschapprijs voor zijn gehjle œuvre.

Vorig jaar uitte Dan DiDio, senior vicepresident van DC Comics, het voornemen om het hernieuwde succes van Watchmen door de verfilming ervan te consolideren in prequel-, sequel- en andere spin-off-derivaten (en eventuele nieuwe films). De uitgeverij bezit de rechten op de personages uit de reeks nadat het uitgeverij Charlton Comics opkocht. DC mag de personages bijgevolg verder exploiteren naar eigen goeddunken, of Dave Gibbons en Alan Moore, de oorspronkelijke Watchmen-auteurs het daar nu mee eens zijn of niet. Maar er zit geen kwaadaardigheid verscholen in de nieuwe Watchmen-verhalen. Integendeel zelfs, de auteursnamen die momenteel circuleren om een eerste reeks prequels uit te brengen over de voorgeschiedenis van de hoofdpersonages, zijn veelbelovend.

Allereerst buigen comicveteraan Joe Kubert (86 jaar op de teller) en zijn zoon Andy zich over Nite Owl. Hun samenwerking is nog toepasselijk ook want in hun prequel zou de oude Nite Owl de nieuwe opleiden. Joe is een van de wonderboys van de Silver Age of Comics en tekende series als Tarzan, Haxwkman, Conan, hij creëerde Sgt Rock en verblufte de goegemeente met de graphic novel Yossel over de Shoah. Andy werkte mee aan zowat alle bekende superheldenreeksen. Zijn laatste wapenfeit is de hit Flashpoint. Vader en zoon Kubert tekenen en schrijven gezamenlijk de Nite Owl-prequel.

Het tweede duo is JG Jones en Darwyn Cooke. Die laatste moeten we inmiddels niet meer voorstellen want afgelopen herfst had Blloan het lumineuze idee om het eerste deel van Parker te vertalen. Hij schrijft voor Jones (Wanted, Wonder Woman, Final Crisis) een prequel over The Comedian, voor velen het meest geliefde personage uit de Watchmen-reeks. De tekenaars- en schrijversrol kan ook omgekeerd zijn, de geruchtenmolen biedt nog geen uitsluitsel hieromtrent.

Ook Silk Spectre, het enige vrouwelijke lid in het Watchmen-team krijgt een eigen prequelserie. En die wordt onder handen genomen door tekenares Amanda Conner (Power Girl, The Pro). Wie deze serie zal schrijven, is nog niet bekend. Sommigen hopen op haar echtgenoot Jimmy Palmiotti die behalve aan de comicersie Jonah Hex en aan tal van andere comicreeksen meewerkte ook zijn medewerking verleende aan tv-reeksen als Painkiller Jane.

(Bron: ActuaBD.com, 4 januari 2011)

Nog tot 9 april 2012 kan je in het Nederlands Stripmuseum in Groningen een grote overzichtstentoonstelling bewonderen met origineel werk van Jean Dulieu, vooral in Nederland bekend van Paulus de Boskabouter. "Bewonderen" is de perfecte omschrijving want je ziet er prachtige illustraties in diverse teken- en schildertechnieken hangen. De titel van de expo De Kunst van Jean Dulieu benadrukt de artistieke waarde van de autodidactische auteur. Er valt trouwens heel wat meer te zien dan alleen Paulus.

Wie de expo links laat liggen, bevelen we in de plaats de bijhorende catalogus De Kunst van Jean Dulieu aan. Zo haal je je eigen expo op papier in huis. In de catalogus staat een groot aantal reproducties opgenomen, dikwijls zeldzaam of niet eerder in boekvorm gepubliceerd materiaal. Superfan Maarten J. de Meulder, verantwoordelijke voor het Paulus Archief en huidig uitgever van Paulus-heruitgaven, stelde de catalogus samen, schreef er alle begeleidende teksten voor en liet het vormgeven door toplay-outer Rudy Vrooman die er een boek van maakte om van te likkebaarden. De uitvoering is dezelfde als de vernieuwde boekenreeks in hardcover die de Meulder uitgeeft in de collectie Gouden Klassiekers. Deze uitgave wordt in Nederland gedistribueerd door Strips in Voorraad en in Vlaanderen door Pinceel.



Net zoals de expo is het boek een staalkaartje van Dulieus kunnen. Behalve heel wat bloedmooie prenten met Paulus, wordt er gelijkwaardig aandacht besteed aan het andere illustratiewerk van Dulieu. Portretten in potlood, pentekeningen van bomen of aquarellen van Italiaanse stadjes bijvoorbeeld.

Op zijn Facebookpagina toonde scenarist Tome de laatste maanden af en toe een fragment of een illustratie uit Soda 13 dat — zoals geweten — niet door Bruno Gazzotti wordt getekend omdat hij het niet eens was met het 9/11-thema van het verhaal dat volgens een bron een tweeluik zal zijn. Tome hield en houdt de lippen stijf op elkaar en laat zich de naam van de nieuwe tekenaar niet ontfutselen. Zonder zich verder bekend te maken, bevestigde een anonieme Franse forummer de vermoedens dat Dan Verlinden de mysterieuze tekenaar is. Hij kon het waas van mysterie door Tome en uitgeverij Dupuis niet langer velen en getuigde dat Dan en Tome een trip naar New York maakten om er documentatie te vergaren. Sindsdien werkt het duo aan het nieuwe verhaal.

Wanneer het album zal verschijnen, is nog niet aan de orde want het verhaal is verre van volledig getekend. Dan Verlinden is al vele jaren een assistent van Janry voor de reeksen De Kleine Robbe en voorheen Robbedoes en Kwabbernoot.

In ons jaarrapport duikt in een top 10 met grootste oplages van Franstalige albums ineens de niet-vertaalde jeugdreeks Les Légendaires op. Silvester liet naar aanleiding van dit rapport weten dat het dit jaar deze reeks van Patrick Sobral zal beginnen vertalen. In het Frans verscheen bij Delcourt in oktober 2011 deel 14 en 't gaat nog verder. Er is ook al een 26-delige tekenfilmserie gepland. Hier kan je de officiële website bezoeken of je leest gewoon de kleine introductie die nu volgt. De "Légendaires" zijn met vijf die elk een vergeten waarde vertegenwoordigen (moed, intelligentie, nobelheid,...). Vroeger waren ze volwassenen, maar in hun laatste gevecht tegen kwade krachten moesten ze het onderspit delven. Alle volwassenen werden weer kind. Het is nu aan de vijf om de orde te herstellen. Les Légendaires is een bijwijlen komische heroïc fantasyreeks voor jongeren met tovenaars, monsters en epische gevechten. 't Is nu aan Silvester om er ook in het Nederlands een succes van te maken. Het eerste album wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2012.

Bravo's tweede Robbedoes-one-shot. Zes jaar na Émile Bravo's Robbedoes-one-shot Het Dagboek van een Fantast komt in 2014 een al meermaals aangekondigd vervolg. Ten eerste omdat Bravo nog heel wat had te vertellen over de door hem als naïeve en nog jonge speelvogel geportretteerde piccolo. En ten tweede omdat het album meermaals in de prijzen viel en een resem lovende kritieken kreeg. Daardoor was Dupuis wel te vinden om een uitzondering op de regel te maken die vervolgen op one-shots in de nevenreeks uitsloot. Dat Bravo het eerste one-shot maakte, heeft-ie te danken aan Fabrice Tarrin (die Het Graf van de Rommelgems tekende). Tarrin vertelde 'm over het concept van de nevenreeks en vroeg Bravo een scenario voor hem te schrijven. Omdat Tarrin het verhaal wilde situeren in de jaren 1960 — zodat het min of meer kon aansluiten op QRN op Bretzelburg — haakte Bravo af die liever over Robbedoes' jeugd wilde vertellen. In zijn plaats kwam Yann die een verhaal voor Tarrin schreef en vervolgens eveneens hoog scoorde met het one-shot Piccolo in Veldgroen.

Largo Winch-sequels terug naar af. Omwille van complexe technische oorzaken en ook omdat de berekeningen minder rendabel uitkomen, is er afgezien om de volgende twee films van Largo Winch in één keer te draaien. Voor een derde film is het geld al gevonden bij Pan-Européenne. Jean Van Hamme staat zelf in voor het script dat gebaseerd is op het tweeluik O.O.B. en Business Blues. De synopsis van het verhaal beviel alle betrokken partijen.

Verstripping Franse sf-romanklassiekers. De sf-romans van Stefan Wul (het pseudoniem van Pierre Pairault) zijn in Frankrijk een begrip. Hij schreef er elf tussen 1952 en 1959 en nog eens een twaalfde in 1977. Twee van zijn romans werden verfilmd. Buiten de Franssprekende naties kent geen kat zijn werk. Het valt dus nog af te wachten of er wel een vertaling komt van de stripversies die eraan komen. Dat wordt een coproductie tussen Attakus, Comix Buro en Ankama. Olivier Vatine (zie schets hiernaast) is de grote bezieler van het stripproject en zoals dat wel vaker gaat met reeksen waarin hij participeert nemen anderen het daarna van hem over. In september 2012 verschijnt een eerste album. Van voorlopig nog eens vijf andere romans staan ook bewerkingen op stapel door onder meer Didier Cassegrain + Yann, Denis Bajram en Agnès Fouquart + Valérie Mangin, Laurent Bourlaud + Thierry Smolderen, Mike Hawthorne + Jean David Morvan en Jean-Luc Istin voor wie nog een tekenaar ontbreekt.

Het is weer tijd voor een terugblik op het afgelopen jaar in cijfertjes. Striplijst 2011 is een laatste keer bijgewerkt. Wij benadrukken andermaal dat dit ons overzicht is met in 2011 verschenen strips. Uitgaven in eigen beheer die niet via gangbare distributiekanalen worden verkocht of bijvoorbeeld enkel via (persoonlijke) webshops zal je er niet in terugvinden. Ook speciale gelimiteerde beursuitgaven ontbreken wel eens. En we zijn nog steeds een Vlaamse website. Bepaalde titels (veelal Donald Duck-strips van Sanoma) die in Nederland in trek zijn, doen dat niet in Vlaanderen. Reeksen die Nederlanders niet lusten en dus niet worden gedistribueerd zal je daarentegen wel opgesomd zien. Beschouw dit alsjebieft niet als discriminatie, maar onthoud het wel als een minimale foutenmarge. En dan kunnen we nu aan de slag. De percentages in de volgende hoofdstukjes zijn afgerond tot één cijfer na de komma.

Totaal
• Wij komen in 2011 uit op 1.349 stripuitgaven (inclusief gecommuniceerde herdrukken) bij 110 verschillende uitgeverijen. Dit is een zoveelste stijging op rij. We kunnen deze keer ook met gelijke maten en gewichten vergelijken met 2010 toen we voor het eerst een SC- en een HC-uitgave als twee verschillende uitgaven beschouwden, wat ook correcter is. De stijging bedraagt 88 albums of +6,9%. Het blijft effectief stijgen, maar de percentages nemen wel telkens af. In 2010 en 2009 waren dat respectievelijk nog stijgingen van 9,27% en 11,82%. Het aantal uitgevers en partners is stabiel gebleven met 110.
• In 2011 noteerden wij 346 ter zake doende herdrukken (van uitverkochte strips bij één bepaalde uitgever), heruitgaven (van oude strips bij een andere uitgever, al of niet met een nieuwe vertaling, lettering en cover) of facsimiles. Opnieuw meer herdrukken dus, vergelijk met 2010 (293), 2009 (265) en 2008 (141).
• In 2010 trad er voor het eerst een betere verspreiding van het aantal uitgaven per maand op. Toen waren er zeven maanden met meer dan honderd uitgaven. In 2011 zijn het er acht. Hierbij merken we op dat we een sliert herdrukken van De Kiekeboes hebben gerekend bij december terwijl die afhankelijk van de distributie ook in oktober konden besteld worden. Trek het je niet aan, in onderstaand grafiekje zetten we de voorbije drie jaar naast elkaar.


Ter vergelijking: in 2011 verschenen in Frankrijk 5.327 strips (waarvan 3.841 écht nieuw zijn en geen herdruk, een art book of vakliteratuur als boekuitgave), een stijging van 3,04% tegenover de 5,85% in 2010. 310 verschillende uitgeverijen zorgden voor deze productie, opnieuw 11 meer dan het jaar daarvóór.

Topuitgeverijen
Wie heeft in 2011 het meeste titels uitgebracht, herdrukken incluis? Per uitgeverij levert dat de volgende top 10 op, tussen haakjes staat hun aantal uitgegeven strips met daarnaast de top 10 van 2010. Dit is géén top 10 van het aantal gedrukte of verkochte exemplaren, het gaat om het strikt aantal uitgebrachte titels waarbij 1 SC en 1 HC als 2 uitgaven worden geteld.

2011 1. Standaard Uitgeverij (269) 2. Silvester (115) 3. Daedalus (88) 4. Casterman (73) 5. Dupuis (62) 6. Saga Uitgaven (59) 7. Dargaud (51) 8. Ballon (47) & Glénat (47) 9. Le Lombard (40) 10. Kana (37)

2010 1. Standaard Uitgeverij (222) 2. Silvester (122) 3. Dupuis (63) 4. Daedalus (60) 5. Glénat (56) 6. Casterman (52) 7. Saga Uitgaven (49) 8. Adhemar (48) 9. Uitgeverij L (46) 10. Dargaud (43)

Bij Standaard Uitgeverij zitten dus ook de herdrukken van oudere titels erbij. Als je dan ook nog alle specials, pocketuitgaven, vakantiealbums en andere titels die oude wijn in nieuwe zakken (215 in totaal!) aanbiedt daarvan aftrekt, komen we uit op 54 nieuwigheden.
Silvester en Daedalus groeien naar elkaar toe, de eerste brengt wat minder titels uit, de tweede een pak meer. Casterman profiteert van de Kuifje-verfilming (die momenteel dik aan het floppen is in de VS) door een groter aantal Kuifje-edities waardoor hun totaalcijfer ook verhoogt.
Er zijn uitgeverijen die soms een coproductie aangaan met andere uitgeverijen of albums uitgeven onder een andere imprint of de exclusieve distributie verzorgen van andere uitgeverijen. En onder de koepel van Ballon Media bevinden zich meerdere uitgeverijen waarvan Ballon, Dupuis, Dargaud, Le Lombard en Kana de hoofdmoot uitmaken. Als we al die albums bij elkaar optellen, komen we aan een volgend, gecumuleerd lijstje:

2011 1. Standaard Uitgeverij (269) 2. Ballon Media (256) 3. Silvester (115) 4. Daedalus (88) 5. Casterman / Jungle / Glad IJs (79) 6. Saga Uitgaven (59) 7. Glénat (47) 8. Oog & Blik | De Bezige Bij (46) 9. Adhemar (35) 10. Dark Dragon Books (29) & Medusa (29)

2010 1. Standaard Uitgeverij (222) 2. Ballon Media (205) 3. Silvester (122) 4. Daedalus (60) & Casterman (60) 5. Glénat (57) 6. Saga Uitgaven (49) 7. Adhemar (48) 8. Uitgeverij L (46) 9. Oog & Blik | De Bezige Bij (39) 10. Bonte (26)

Ter vergelijking: In Frankrijk moet Média-Participations (de Franse Ballon Media) zijn leiderspositie afstaan aan Delcourt die zich inkocht bij Soleil. De gezamenlijke productie van deze groep met alle filialen is goed voor 840 titels tegenover 775 bij Média-Participations. Maar qua zakencijfer blijft deze laatste de leider. In 2012 start Média-Participations trouwens een eigen comiclijn dankzij een overeenkomst met DC Comics. De derde grootste groep met 469 titels is Glénat waarvan het Spaanse filiaal zich afgelopen jaar weliswaar afscheurde. Glénat verwierf dan weer wel een overeenkomst met Disney wat zich liet vertalen in een regelmatige stroom Donald Duck- en Mickey Mouse-strips en -integrales. Flammarion (Casterman, Fluide Glacial) is goed voor 226 titels.

Hard, luxueus, verzameld en integraal
• Tot spijt van wie het benijdt,ook in 2011 zijn er weer meer hardcovers verschenen: 503 tegenover 444 in 2010. Het percentage SC/HC ziet er als volgt uit voor de afgelopen drie jaar: 2011 (37,3%), 2010 (35,2%), 2009 (29,1%).
• 42 uitgaven van deze hardcovers zijn luxes en die zijn als vanouds voorbehouden voor alle albums van Arcadia, de traditionele reeksen Suske en Wiske en De Rode Ridder en sinds enige jaren ook Blake en Mortimer, XIII Mystery, XIII, Thorgal,... Het aantal is nagenoeg een evenaring van 2009 (toen 43). In 2010 dook dat aantal naar 35.
• De verzamelboxen zijn duidelijk in opmars, al wil dat wel eens met productiefouten gepaard gaan. Bemerk de evolutie: 2009 (13), 2010 (22), 2011 (57!).
• Ook integrale edities kennen een stijging van 12 in 2010 naar 19 in 2011.

Manga
Terwijl 2009 nog goed was voor 118 manga's moest 2010 het stellen met amper 47 manga's. In 2011 zijn het er ietsje meer met 57 oosterse boekjes. Kana neemt het leeuwendeel op zich, al geeft het grif toe dat het moeilijker dan ooit is om nieuwe reeksen te lanceren. Pogingen zijn er genoeg om in het gat te springen van Monster en Death Note. Het aandeel manga's in 2011 bedraagt 4,2%, een kleine stijging tegenover 2010 (3,6%).
Ter vergelijking: in Frankrijk verschenen er 1.520 vertaalde Aziatische strips dat opnieuw een quasi evenaring is van de voorgaande jaren. Het manga-aandeel in de totale stripproductie zakt bijna onmerkbaar van 39,94% in 2010 naar 39,57%.

Oplagecijfers
Boek.be en GfK mogen enkel een wekelijkse boekenverkooptop bijhouden als het de oplagecijfers niet aan derden doorgeeft. Daar zijn wij eens te meer vet mee.
Laten we meteen overgaan tot de cijfers van de Franse topverkopers. Deze zijn ook gebaseerd op wat GfK verzamelt. Het aantal vermelde exemplaren slaat op de gedrukte oplage. De grote interpretatiefout is dat dit gelijk staat aan de verkochte oplage, maar niets is minder waar. Tot bijna de helft (en soms zelfs meer) van de oplage wordt achteraf geretourneerd door de diverse verkooppunten.

1. XIII (500.000 exemplaren) 2. Kid Paddle (360.000 exemplaren) 3. Bollie en Billie (253.000 exemplaren) 4. Thorgal (220.000 exemplaren) 5. Kid Lucky (220.000 exemplaren) 6. XIII Mystery (200.000 exemplaren) 7. Cédric (170.000 exemplaren) 8. Les Légendaires (170.000 exemplaren) 9. Lanfeust Odyssey (160.000 exemplaren) 10. Mooie Navels (160.000 exemplaren)

Hiernaast zie je de top 10 van de best verkochte Franse strips, gebaseerd op de laatst verschenen delen van de vermelde reeks:
Daarna volgen onder meer Julia & Roem (150.000 exemplaren), De Blauwbloezen (148.000), De Werelden van Thorgal (140.000), De Smurfen (130.000), Robbedoes en Kwabbernoot (116.000), Antares (110.000), Trollen van Troy (105.000), Magasin Général, Dokus, de Leerling, Gastoon Game Over, Sisters (allen 100.000). In vergelijking met het eerste deel is de Franse oplage van Kaamelott van Vlaming Steven Dupré ferm geslinkt, maar er werden toch nog 50.000 exemplaren gedrukt van het zesde deel.
Er is sowieso een algemene oplagedaling opgetreden. Dat komt niet alleen door het ontbreken van enkele vedetten op het appel zoals Asterix, Titeuf, De Kleine Robbe, Joe Bar Team, De Kat, Blake en Mortimer,... Franse uitgevers zijn gewoon voorzichtiger geworden. Net zoals in het Nederlands al enkele jaren een gewoonte is geworden, opteren Franse uitgevers sinds vorig jaar vaker voor kleinere oplages en snellere herdrukken. Qua kostenbeheersing kan dat nogal tellen want een groot deel van de alsmaar duurder wordende stockage en de kosten die gepaard gaan met recht op retour worden zo vermeden. Om een bestseller in het Frans te zijn, moeten er minstens 20.000 exemplaren worden verkocht. Marvano's Grand Prix 2 beantwoordt qua gedrukte oplage alvast aan die voorwaarde.
Omdat er van sommige reeksen meer dan één album verschijnt tijdens een jaar wordt er ook afgerekend op de totale oplage van die reeksen binnen een jaar. Opnieuw haalt Naruto met drie mangadelen een dikke 750.000 exemplaren. In 2010 verschenen er zes titels met dus een dubbel aantal exemplaren. Ook The Simpsons (met oplages van 60.000 tot 150.000 exemplaren voor de diverse subreeksen) en de populaire zombiethriller Walking Dead (tussen 55.000 en 85.000 exemplaren) nestelen zich daardoor tussen de beter verkopende series bij onze zuiderburen.

Vlaams-Nederlands
Tot slot bekijken we de verhouding vertaald werk en strips van Vlaamse en Nederlandse origine (inclusief herdrukken). In 2009 kwamen we uit op 423 albums wat een mooie 39,9% bedroeg van de totale stripproductie van dat jaar. 2010 was een goed jaar met 536 'eigen' uitgaven, goed voor 42,5% van de totale productie. In 2011 houdt men behoorlijk stand met 528 publicaties, oftewel 39,1%.

De beste strips van 2011
En nu is het aan jou. Welke tien albums van 2011 vond jij eruitspringen? Welke zijn de beste? Doe mee aan deze dubbele topwedstrijd en help ons weer om de smaak van het publiek te peilen. Jouw mening, toegevoegd aan de mening van andere lezers, vinden we de belangrijkste van allemaal.

(Bron Franse gegevens: Gilles Ratier — ACBD, december 2011)