Onderstaande bijdrage van Bertrand Dicale verscheen eerder in het Franse stripmaandblad Casemate nummer 37 van mei 2011.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 39

Over een explosief avondje: "Ik hou niet van langdradigheid. Er moet steeds contrast zijn. In deze scène stellen bepaalde hoofdrolspelers zich niet open tegenover anderen. De familie van Julia wil geen neuwe sociale banden creëren. Uit een zekere liefdadigheid — of ze nu christen is of niet — stemt ze toe om de uitgeputte, ongenodigde gasten te onthalen. Het wordt een explosief mondain avondje. We zien er toekomstige doden. We weten nog niet waarom, maar vanaf het begin zit het niet goed tussen de drie jongeren net zoals het vandaag niet goed kan zitten tussen twee bendes die 's avonds laat in een straat in Parijs elkaars blikken kruisen."

Over schone schijn: "Er is dus een verschuiving. De familie van Julia biedt een glas aan en verzoekt Lawrence en de twee jongens om 's anderendaags op te krassen. Dit gebeurt achter een façade van beleefdheid. Op zijn diepst is dat mijn beeld van de maatschappij: een façade waar we gewoon aan geworden zijn, met opgelegde modegrillen door merken die de wereld leiden in een race van schone schijn waarachter we niet meer weten wat menselijk is... "

Over liefde op het eerste zicht: "Ik vroeg me af hoe je liefde op het eerste zicht toont. In een stripverhaal ontbreekt muziek, je kan niet zomaar inzoomen. In drie prenten — twee op deze pagina en de eerste prent op de pagina hierna heb ik iets heel eenvoudigs gedaan: een verleidelijke blik in een groter decor met hem vanop de rug gezien, daarna haar en hem tegenover elkaar en omgekeerd. Hij zegt niet dat ze mooi is, zij zegt niet dat ze iets voelt."

COMMENTAAR BIJ PAGINA 40

Over afgeratelde portretten: "Onder de realistische, mondaine buitenkant is deze scène extreem artificieel, uitvoerig in de beschrijvingen en onverbiddelijk. In drie prenten en met veel tekst wordt een portret van deze mensen afgerateld. Het is een portret door ontkenning en is logisch voor deze scène."

Over cinema in strips: "Er zijn niet meer dan drie of vier prenten per pagina en enkel horizontale prenten, uitgezonderd enkele vierkante. Dat komt uiterdaard door de cinema. Het projectiescherm is horizontaal en niet verticaal. Ook de voice over is ingegeven door mijn cinema-ervaringen. Het verhaal buiten beeld laat radicale verhaalelementen toe, er kan extra informatie en mysterie worden toegevoegd; Dat brengt bepaalde lezers in verwarring, maar dat is mijn manier om te evolueren. Ik weet nog wel hoe je klassieke strips moet maken met tien prenten per pagina, maar dat interesseert me niet langer."

Over schrijven: "Het schrijven fascineert me meer en meer omdat het een buitengewoon middel is om een verhaal te vertellen. Ik had de kans Frans te leren op mijn tiende. Wat een cadeau! Als ik visueler was ingesteld of stel dat ik voetballer was geworden, dan had ik dat geluk niet gekregen. Hoe meer ik schrijf, hoe meer ik ervan houd. Misschien omdat ik een gevaar ervaar. Alle geschriften zijn in gevaar door de uniformiteit op deze paneet en de culturele vorming. De reflex om iets te lezen mag niet verloren gaan, dat het lezen niet meer wordt dan iets wat je in tien seconden leest onder persfoto's. Ik had zin om het geschreven woord in ere te herstellen."

Over het verdwijnen van goed papier: "Mijn okerkleurig papier ligt in dezelfde lijn als het blauwgroene van Animal'z. Het wordt steeds moeilijker om goed papier te vinden. Door de computer en Photoshop verdwijnen winkels die zijn gespecialiseerd in grafische kunsten een na een, en vandaar ook kwalitatief materiaal. Ik vind het jammer dat dit soort genot bezig is te verdwijnen ten voordele van het informatieve. Ik weet nog niet wat het papierkleur van het volgend album zal zijn. Misschien een combinatie van beide."