Toegevoegd op 23 oktober:
Wilbert van der Steen over Ayak + Por

Toegevoegd op 18 oktober:

François Miville-Deschênes schildert de cover van Heroveringen 3
Robert van der Kroft over de making-of van de cover van Claire 25
Mezzo over De Vliegenkoning 3

Toegevoegd op 8 oktober:

Aimée de Jongh over De Terugkeer van de Wespendief

Toegevoegd op 4 oktober:

Max Cabanes over Femme Fatale
De volgende auteurs leverden ook al bijdragen. Klik op hun naam om verder te gaan naar hun afzonderlijke pagina:
Ivan Adriaenssens
Pierre Alary
Sytse S. Algera
Mohamed Aouamri
Virginie Augustin
Denis Bajram
Olivier Balez en Pierre Christin
Alessandro Barbucci
Antoine Aubin en Étienne Schréder
Balak
Batem en Colman
Philippe Berthet
Georges Bess
Lük Bey
Enki Bilal
Matthieu Bonhomme
Tom Bouden
François Bourgeon
Enrique Breccia en Xavier Dorison
Daniel Brecht
Ken Broeders
Frédéric Brrémaud
Brüno
Max Cabanes
Charel Cambré
Barbara Canepa
Didier Conrad en Jean-Yves Ferri
Luc Cromheecke
Robbert Damen
Sébastien Damour
Nicolas de Crécy
Erik de Graaf
Aimée de Jongh
Adrien Floch
Christian Gine
Criva en Verhast
Eric Heuvel
Philippe Delaby
Jean-Yves Delitte
Thierry Démarez
Pieter De Poortere
Jorg de Vos
Lode Devroe
Thomas Du Caju
Kim Duchateau
Ersel
Chris Evenhuis
Philippe Francq
Fred
Paul Gastine
Thierry Girod
Carlos Gomez en Arnaud Delalande
Mars Gremmen
Griffo
Juanjo Guarnido
Hardoc
Alain Henriet
Hermann
Hub
Miles Hyman
Jeroen Janssen
Philippe Jarbinet
Iouri Jigounov
Jim
Milan Jovanovic
André Juillard
Nicolas Keramidas
Patty Klein
Hanco Kolk
Jean-Charles Kraehn
Mathieu Lauffray
Christian Lax
Hec Leemans
Marc Legendre
Jérôme Lereculey en David Chauvel
Simon Léturgie
Éric Liberge
Ingrid Liman
Willy Linthout
Stéphane Louis
Love
Vincent Mallié
Wauter Mannaert
Frank Margerin
Enrico Marini
Marmus
Marvano
Fabrice Meddour
Merho
Gilles Mezzomo
Guy Michel en Arnaud Delalande
Arno Monin
Thimothée Montaigne
Romano Molenaar en Jorg de Vos
Jean-Louis Mourier
José-Luis Munuera
Viviane Nicaise
Peter Nuyten
Tiburce Oger
Minck Oosterveer
Danker Jan Oreel
Cyril Pedrosa
Patrice Pellerin
Claude Pelet
Philippe Pellet
Jérémy Petiqueux
Federico Pietrobon
Didier Poli en Robin Recht
Jean-Michel Ponzio
Mike Ratera
Riff Reb's
Reno
Grzegorz Rosinski
Christian Rossi
Marcel Rouffa
Corentin Rouge
Marcel Ruijters
Paul Salomone
François Schuiten
Olivier Schwartz
Benoît Sokal
Kristof Spaey
Benoît Springer
Naomi J. Strijdonk
Olivier TaDuc
Jacques Tardi
Paul Teng
Béatrice Tillier
Lewis Trondheim
Gerben Valkema
Steve Van Bael
Rob van Barneveld
Robert van der Kroft
Sylvain Vallée en Fabien Nury
Daniel van den Broek en Ivan Claeys
Michiel van de Vijver
Maarten Vande Wiele
Hans van Oudenaarden
Jos Vanspauwen
Olivier Vatine
Vincent
Bastien Vivès
XIII Mystery
Bernard Yslaire
Zep
open brieven
 
Wilbert van der Steen over Ayak + Por
23/10
TOP
"Een veelschrijver ben ik niet, maar ik heb toch de behoefte om zo nu en dan mijn verhaal te vertellen. Daarom begon ik eind 2012 te zoeken naar een verhaallijn die ik kon aanpassen. Ik kwam bij de opera terecht. Lekker veel drama, daar kan ik wel wat mee. Uiteindelijk vond ik de meeste toch te veel af om het me eigen te maken. Peter en de Wolf kwam weer boven. "Weer" omdat ik in 1997 meegewerkt had aan een cd waarop het verhaal verteld werd. In het begeleidende boekje maakte ik de illustraties, tien stuks. Helaas waren ze vergeten mijn naam te vermelden.



De basis van het verhaal is eenvoudig en ik kon daar mijn verhaallijnen aan toevoegen. Ik wilde het niet in Rusland laten afspelen, maar in een heuvelig landschap. Klein dorpje, jaren 1950/1960. Een jeugdfoto deed ook een duit in het zakje.



Ik ben het kwijt of ik eerst de karakters schetste of dat ik eerst het verhaal schreef. Peter werd een ondernemend, dromerig joch. Hij leest graag avonturen, Schateiland in mijn bewerking. Zijn grootvader is een negatieve mopperpot die zijn 'wijze' lessen aan zijn kleinkind doorgeeft. Het vogeltje werd een roodborstje. De jagers kregen een iets grotere rol dan alleen maar pief-paf-poef. Ze werden de Provinciale Detectie & Destructie Dienst. Het einde heb ik ook veranderd om het niet lieflijk te laten eindigen. Voor de definitieve versie is wel het een en ander in de tekst veranderd en toegevoegd om het leesbaarder te maken.



Bij het scenario tekende ik kleine opzetjes van de pagina hoe de verhoudingen van de plaatjes moesten worden. Ik stel me voor hoe zo'n plaatje eruit ziet en bedenk dan hoe groot de kaders moeten worden.

De eerste pagina's schetste ik vrij uitgebreid op A3. Na pagina 7 werden de schetsen veel losser. Omdat het in detail schetsen veel tijd kost en ik het idee had dat ik moest opschieten.




In de uitwerking van de schetsen verander ik nog wel eens de plaatjes. De camerastandpunten zoals ik het zie. Strips zijn voor mij een papieren film.

Voor het schip waar Peter van droomt en het autootje waarin de wolf vervoerd wordt, zocht ik voorbeelden op het net.


Inmiddels had ik digitaal kennis gemaakt met Marc Legendre en op mijn vraag of hij een verhaaltje voor me had liggen, kwam hij met Van de Oude Schilder en de Zee. Dit was van een andere orde. Een meer volwassen thema en toch speels. Marc dacht aan een schilder à la Dali met kamerjas, maar dat kwam er bij mij toch niet uit. Bovendien kreeg de schilder een buldog als compagnon, iets wat Marc niet geschreven had. Hij benadrukte dat ik de vrijheid had om met de tekst om te gaan zoals ik het wilde. Het was geen wet wat hij schreef.


Verderop in het verhaal kwamen nog meer interessante karakters om te schetsen. De pensionhouderster, het jongetje, de butler, de taxichauffeur en de ijsverkoper.


Bij het scenario schetste ik weer in het klein de indeling van plaat. Dit keer schetste ik ook hoe het plaatje er ongeveer uit ging zien.


De landschapjes in dit verhaal waren heerlijk om te doen. Daar zat meer schetstijd in omdat het moest kloppen. Geen idee hoe ik dat moet uitleggen, het is een gevoel. Bij het ritje naar het station had ik eerst een vogelperspectief, dat moest toch naar beneden.


Bij het tweede plaatje is het spannender, meer diepte, duidelijke lijnen richting station. Als de trein aankomt bij de zee moest er ook een idee van het dorpje worden weergegeven. Op dat moment had ik geen rekening mee gehouden waar het pension dan moest staan.



Ik maakte er daarom maar een overzichtje van, een plattegrondje waarmee ik besloot waar wat is. En ik besefte ook dat wat ik getekend had in het kader ook nog buiten dat kader verder kon gaan. Thinking outside the box.



Op gegeven moment staat de schilder voor een wand met een boel van zijn kunstwerkjes. Het was ook de bedoeling om verschillende stromingen/technieken erin te stoppen. Zo'n pagina schets ik sowieso wat uitgebreider.


In de definitieve tekening was ik niet blij met wat er zich afspeelde onderin. Ik tekende nieuwe plaatjes die ik er digitaal inplakte. Het zwarte schilderijtje links naast het notitieboekje was om het stukgegumde papier te maskeren.


De potloodtekeningen scan ik in als kleur op 600 dpi, Daarna zet ik ze om in grijswaarden, op die manier krijg ik ook de structuur van het papier mee. De helderheid zet ik 20% lager omdat het grafiet toch een glimmertje krijgt en dat moet zwarter. Voor Peter en de Wolf en de Oude Schilder tekende ik hele pagina's. Later ben ik de plaatjes los gaan tekenen om ze op de computer in elkaar te zetten. Ik scan een getekend stramien waar de plaatjes komen. Schaal ze en pas ze hier en daar aan als ik ze toch iets te groot heb getekend. Als materiaal gebruik ik vulpotloden. Vaak begin ik met HB om het daarna aan te zetten met B en accenten met 2B. Voor grotere vlakken grijs neem ik een dikkere stift. en verfijn het daarna.

Na de Oude Schilder kwam Ayak + Por. We waren tot de conclusie gekomen dat we nog een verhaal wilde maken. Marc vroeg wat ik leuk vond om te tekenen. "Glazen potten met gedrochten erin, houten huizen", antwoordde ik. Hij kwam met een idee waar een panda in voorkwam. "Of had ik een ander idee?" Ik stelde een fabeldier voor en kwam met Poris Pertilaurus. Een verzameling van Latijnse namen.


Ayak is een Eskimo, woont op Kamtsjatka met de professor in een biosfeer.




Dit verhaal speelt zich in een winters landschap af en ik dacht dat sneeuw in productietijd zou schelen. Dat bleek niet zo. Dat komt omdat ik in de sneeuw toch weer wat kleur wil hebben. De kleur die ik voor elk kader kies hangt af wat er speelt. Soms heeft de emotie voorrang, dan weer de sfeer van het landschap of de omgeving. De laag boven de potloodtekening zet ik in Photoshop op vermenigvuldigen, zo blijft het grafiet overeind. De gekozen kleur krijgt lichte en donkere nuanceringen zodat het grafisch interessanter wordt. Alleen het potlood heeft enorme charme, voor mij geeft de kleur het plaatje extra kracht. Ik kies niet voor elk kader een gedetailleerde achtergrond. Dat is niet altijd nodig en dat wil ik ook niet iedere keer tekenen. Het moet dan kloppen met wat ik daarvoor heb gemaakt. Bovendien is een pagina mooier als er afwisseling is in detail en een rustige achtergrond.



Ik probeer ook te spelen met verschillende vormen en kaders. Of kaders in kaders. Niet te veel, daar houd ik niet van.




Het lettertype dat ik gebruik, heb ik zelf gemaakt via yourfonts.com. Een vel met vakjes ingevuld met mijn handschrift, gescand, ge-upload en dan werkt het. Dat heb ik wel vier keer moeten doen. Als het dwarsstreepje van de t te lang is, neemt die te veel ruimte in het woord en dat ziet er niet goed uit. Ik gaf het font de naam Pierre Millier. In begin hield ik ook rekening met de ruimte die een tekstballon zou innemen, maar minder dan nu. Ik probeerde ook de ballon zo klein mogelijk te maken wat uiteindelijk niet werkte. Samen met de vormgever gaf ik de ballon meer omvang en heb de regelafstanden aangepast. De ballon staan op 80% dekking en teken ze in na het plaatsen van de tekst.


Binnen het verhaal neem ik de ruimte om heel kleine verhaaltjes te vertellen. Foto's aan de wand, een mens, dier of vogel ergens die kijkt of iets doet dat niet in het scenario staat. Mijn tekeningen hebben veel detail, dat komt ook door het arceren. Dat geeft volgens mij ook wel beweeglijkheid. Ondanks dat er veel in kan staan wil ik niet dat het te krullerig is. Ik hou erg van Romaanse architectuur en houten middeleeuwse beelden. En teken dan ook graag bijvoorbeeld sobere huisjes, als het even kan."

Ayak + Por 1, door Wilbert van der Steen + Marc Legendre, verscheen in augustus 2014 bij Strip2000.


François Miville-Deschênes schildert de cover van Heroveringen 3
18/10
TOP
Via Facebook deelde tekenaar François Miville-Deschênes enkele foto's die samen een kleine making-of vormen van de cover van het nog te verschijnen Heroveringen 3, van potloodversie tot een meer vergevorderde, geschilderde versie.









Robert van der Kroft over de making-of van de cover van Claire 25
18/10
TOP
Aan de cover van het jubileumalbum Claire 25 ging een reeks schetsen en aanpassingen vooraf tot de uiteindelijke versie gepubliceerd kon worden. Tekenaar Robert van der Kroft licht ze allen toe.



"Hoe leuk bovenstaande, eerste opzet ook leek, het stuitte toch op een bezwaar: 'Waarom al die ongelukken?...' 'Wat is de oorzaak?..' (Een duidelijker voorbeeld: als we twee gebotste auto's hadden laten zien, wil je als lezer ook weten hoe dat gebeurd is...). Daarom een nieuwe schets met een heel ander idee. Maar, net als die eerste, wel uitgaand van de eventuele titel Cocktail... die al tien albums aangekondigd wordt." ;-)



"Nieuwe variatie. Cocktail lijkt echt de titel te gaan worden..."



"Knipselfröbel van scenarist Jan van Die: gespiegeld, zodat het cijfermannetje (25) extra aandacht krijgt?..."



"Weer een nieuwe variant: de poes Pimmetje erbij?..."



"Het kan soms zo simpel zijn!... Een cocktail is natuurlijk een mix: twee drankjes in een glas!..."



"De eerste geïnkte versie... Dit is 'm nog niet... er moet nog aan gesleuteld worden..."



"Tweede inktversie: Claire iets groter, drankstralen wat hoger, en het cijfermannetje naar het midden. Alleen voor deze keer: nummer 25 is wel speciaal..." ;-)



"Niet tevreden over de houding van Claire... Weer een nieuwe versie: Claire gedraaid..."



"Een eerste kleurenproefversie..."



"We zijn er bijna... Aangepaste inkleuring: nu de 'transparante' drankstralen van de vorige versie wat feller gekleurd..."



"Claires hoofdje in de titel aangepast (met jubileumkroontje). En kleine inkleuraanpassingen: Heel licht verloopje in het zand, schaduwen, Ricky's dranktank, enzovoort..."



"Teksten in de tekstblokken. Maar de vierde tekst ziet er niet mooi uit.. Daar nog een nieuwe voor verzinnen... (Voor de verzamelaars: deze versie zal wel op de achterkant van het album afgebeeld staan, bij de opsomming van alle eerdere albums. Als grapje..." ;-)



"De definitieve cover!"



Mezzo over De Vliegenkoning 3
18/10
TOP
Onderstaande bijdrage van Damien Perez verscheen eerder in het Franse stripmaandblad Casemate nummer 56H van februari 2013. Vertaald door Wim De Troyer.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 12
Over de bril: "Pirus stuurt me foto's van personages, kleren, en zelfs schetsen die hij maakte. Ik heb Lisa een bril gegeven om haar zo te onderscheiden. Het verleent haar een volwassen kant en leunt goed aan bij haar psychologie. Het model bestaat ook echt. Anders had Michel me gevraagd om het te veranderen!"

Over de mode: "Lisa is een moderne adolescente en moet dan ook de gepaste attributen bezitten. We wilden hedendaags overkomen. Niet eenvoudig wanneer er drie jaar verstrijkt tussen de albums. We hebben de voorkeur gegeven aan modes waarvan we ons inbeelden dat die een beetje de tand des tijds zullen weerstaan."

Over Kuifje en Haddock: "Ik wou dat Eric, ons hoofdpersonage, nogal glad zou zijn. Een soort Kuifje, blond met blauwe ogen, zeer Europees. Ringo, de bruut met wie hij een nogal ambigue relatie onderhoudt, is ruiger, meer Kapitein Haddock. Pirus en ik praten over veel zaken, dat bijvoorbeeld de jongeren aan niets anders denken dan aan zichzelf, aan seks en aan geld. Zonder belerend over te komen, ik was niet beter op dezelfde leeftijd."

Over humor en ernst: "Onze toon is humoristischer dan men denkt. Een kerel met een gigantische vliegenkop, dat heeft toch iets van een verduiveld gemaskerd bal! Het probleem: mijn tekeningen en het draaien van de gezichten van vooraanzicht naar zijaanzicht geeft het scenario een ernstig randje. Ik heb altijd liever subtiel gewerkt dan expliciet. Ik ben tegen de grote gebaren en groot opengetrokken ogen. Door de personages een beetje minimalistisch te houden, laten we de lezer zelf gedeeltelijk het verhaal invullen. Om de vertelling wat op te peppen, schuif ik echter ook met actie gevulde kaders naar voren, zoals hier in prent 2. Maar ik liet eerder een personage uit een videogame bewegen dan een echt!"


COMMENTAAR BIJ PAGINA 13
Over vintagewagens: "Ik hou van oude Engelse auto's, zoals de Jaguar Type E. Er eentje aan Eric geven, had geen enkele zin. Vandaar het gebruik van een moderne cabrio. Vintage heeft een geruststellende kwaliteit. Het moderne, vaak koud en bedreigend, lijkt me interessanter, want angstaanjagender. En bovendien: wat een mooie uitdaging om iets esthetisch te maken van de verschrikkelijke wagens van nu."

Over de cinemastijl: "We hebben hier voor een wafelijzerstructuur gekozen wegens de vlotheid die het geeft aan de leesbaarheid, maar ook wegens de 'cinemastijl' die je verplicht om te werken op een formaat van een bewegingsloos kader. Deze tegenstelling geeft geboorte aan de creatie. Je moet voor elk kader denken aan afstanden, de focus, de grootte van de personages, de plaatsing van de achtergrond,... Photoshop helpt me dan om een personage een millimeter of twee op te schuiven, of iets op de voorgrond een micron meer te accentueren."

Over de klare lijn: "Ik voel me meer illustrator dan tekenaar. Ik was zwaar beïnvloed door de Amerikaanse underground, van Charles Burns over Robert Crumb tot Robert Williams, maar ook popart en platenhoezen. Dennis Hopper en zijn in volle moderniteit verloren figuren spreken me al zeer lang aan. Mijn stijl in Volgende Glimlach kruipt steeds meer richting de klare lijn. Vermakelijk, als je er rekening mee houdt dat het scenario van Pirus progressief versombert."

Over de teksten: "Ik ben een liefhebber van het geschreven woord. Ik hou van de lange teksten van Pirus. Die zijn telkens zo goed geschreven, dat is echt genieten. Er wordt zelden gesproken over het scenario van De Vliegenkoning in een literair licht. Des te spijtiger, want mijn verstilde tekeningen versterken het nog meer."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 14
Over seks en gevoeligheid: "Toen Pirus en ik begonnen, vroegen we ons af tot wat het dient om preuts te zijn. Zijn onze personages cru? Dan moeten de seksscènes dat ook zijn. Zonder er in te zwelgen of gratuit te worden. Zelfs al is er bij ons sprake van provocatie, dient elke seksscène ergens toe. We wilden dat elk personage de liefde bedrijft op zijn manier. De provocatie zit telkens waar je ze niet verwacht. Een penis in erectie kan mooi zijn. Een slecht geplaatste bloem in een kader totaal verschrikkelijk..."

Over internet verbieden: "Vaak ontdekken adolescenten seks op een brute wijze, op sites waar alles getoond wordt, op een keiharde manier. Men kan zich afvragen of het internet niet zou moeten verboden worden onder de achttien jaar. Want dit fantastische medium vraagt maturiteit! Hetzelfde voor de kunst van het tekenen. Hoeveel jongeren, die nochtans de eersten van de klas zijn voor tekenen, hebben niet alles laten vallen nadat ze grafische genieën hebben leren kennen op het internet?"

Over muziek: "Pirus herkent veel gelijkenissen tussen zijn werk en muziek. Ik luister veel naar muziek wanneer ik werk. Inkten is zoals een dans. En mijn inkting hangt af van de muziek waarin ik me onderdompel op dat moment. Ik beluister veel artiesten die ik al beluister sinds mijn achttien jaar, maar ook oudere dingen: pakweg The Kinks, de Stones, Elvis' beginperiode of Jimi Hendrix."

Over rock: "De Vliegenkoning maakte ik met een grote dosis van vroege rock en garagerock op de achtergrond als versterking. Voor de potloodtekeningen heb ik integendeel nood aan totale stilte. Na De Vliegenkoning heb ik de muziek niet los gelaten. Ik werk samen met Jean-Michel Dupont, een voormalig rockjournalist aan een portret van bluesman Robert Johnson (Love in Vain, in september 2014 verschenen in het Frans bij Glénat, red.)."


Aimée de Jongh
over De Terugkeer van de Wespendief
08/10
TOP
"Ik ben een slechte schrijver. Ik zeg niet dat ik geen verhalen of scenario's kan verzinnen, want dat doe ik elke dag. Maar puur het opschrijven ervan, dat doe ik liever niet. Ik heb altijd het gevoel dat het ten koste gaat van de vrijheid van een strip. Zodra ik een conversatie op papier zet, voelt het alsof ik het één-op-één moet overnemen. Als ik vervolgens iets wil veranderen in de strip, moet ik in een Word-documentje het gesprek opnieuw indelen, alinea's weghalen, of omgevingen anders omschrijven. En dan al die leestekens. Nee, dank je. Ik ben een visueel ingesteld persoon. Pas als ik het zie, weet ik of het werkt.



De eerste stap is voor mij daarom niet het schrijven, maar het ruwe scenario bedenken en het verhaal opdelen in hoofdstukken. Dit doe ik heel schetsmatig op papier. Vervolgens deel ik de hoofdstukken in met deze pagina-thumbnails. Wat je ziet zijn eigenlijk — geheel op gevoel — de eerste opzetten van de pagina's. Als een soort film zie ik de strip aan mij voorbij gaan, en elke scène zet ik neer zoals ik het op dat moment zie. Ik teken de thumbnails ontzettend snel, in enkele lijnen, om zo de spontaniteit en de flow niet te verliezen. Daarna ga ik wat beter kijken naar wat nu écht werkt, wat mooi is, en wat irritant is. Het heeft allemaal te maken met de leesbaarheid van een pagina. Zodra ik de pagina's hierop heb aangepast, bedenk ik wat de personages in deze scènes moeten zeggen. Liefst zo min mogelijk — ik hou niet van te veel tekst. Bij dit proces kan het zijn dat ik sommige pagina-opzetjes moet veranderen of weggooien. Dat moet dan maar. Het is dom om bij je eerste ingeving te blijven, dat heb ik in de loop der jaren wel geleerd. Elke pagina moet doordacht zijn, en niet zomaar 'een verzameling van plaatjes'.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 10

Dit is een scène uit het begin van het boek. Het bos is een belangrijke locatie. Het vormt een soort ontsnapping uit de dagelijkse sleur voor de hoofdpersoon. Hij rijdt elke dag met zijn auto naar de opslag van zijn boekwinkel, midden in het bos. De rust die hij in het bos vindt doet hem goed. Dat wilde ik ook in de pagina overbrengen. De stilte in de pagina doet eigenlijk het meeste werk. In een vorige versie van deze pagina waren er nog veel 'tekstbalkjes' met zijn gedachtes. Uiteindelijk kwam ik erg in de knoop tegen het einde van het boek, omdat de hoofdpersoon niet meer in tekstbalkjes dacht. Zijn gedachtes waren alleen zichtbaar aan het begin van het boek. Het was totaal niet consequent! Dus ik heb alle gedachtes weggehaald, waardoor er vooral in het begin van het boek een grote stilte ontstaat. Dit leest verrassend prettig weg. Als tekenaar is het natuurlijk ook fijn dat lezers gedwongen zijn om de plaatjes te bekijken. Ik heb soms het gevoel dat lezers van tekstballon naar tekstballon gaan, en dan aan het eind van de pagina denken: 'Oh, nog even de plaatjes bekijken.' Dat voorkom je door dit soort stiltes in te bouwen. Je wordt gedwongen om de tekening te lezen, in plaats van de tekst. Het weggelaten kader in het laatste plaatje is een typisch Japans fenomeen. In manga wordt al decennia gespeeld met de rekbaarheid van kaders. Soms staan personages bovenop een kader. Soms rent een karakter van het ene naar het andere plaatje, dwars over de pagina heen. Dat soort dingen vind ik prachtig, want alle kadreringen staan in dienst van de leesbaarheid en de vertelling. Dat wilde ik bij deze pagina ook. Door de omgeving langzaam weg te laten vallen, in plaats van harde rechthoekige lijnen, krijg je als lezer veel meer het gevoel dat het een oneindig landschap is.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 62


Op deze pagina is goed te zien dat ik vier jaar Animatiefilm heb gestudeerd, haha! Ik ben eigenlijk animatie gaan studeren uit noodzaak, omdat er geen stripopleiding was in Nederland. Animatie komt het dichtst bij het vak van stripmaken: scenarioschrijven, karakters ontwikkelen, en nog belangrijker: de symbiose van beeld en verhaal. Vervolgens werd ik tijdens het tweede jaar hals over kop verliefd op het medium animatie. Het vereist meer van je als maker, want je bent ook regisseur, muzikant, en producent. Maar er zijn ontelbare overeenkomsten met strips. Dat begint al bij het storyboarden. Eigenlijk lijken veel storyboards van blockbusters of Disneyfilms op schetsachtige strips. En andersom! Deze pagina zou zo uit een storyboard voor De Wespendief - de film kunnen komen. Maar het effect van dit soort pagina's is dat de tijd langzamer dan anders voorbijgaat. Doordat er weinig verandert tussen de kaders, is het alsof de tijd in slowmotion passeert. De regen was trouwens niet gemakkelijk om te tekenen. Ik heb geen vaste hand, en als ik een rechte lijn moet tekenen zit er eigenlijk altijd een boog in. Ik heb een paar goeie lijnen getekend en deze gekopieerd. Vervolgens heb ik ze bij elkaar geplakt, en stuk voor stuk aangepast, zodat er geen kopieën meer waren. Dat is het voordeel van digitaal werken: het valsspelen is een stuk makkelijker geworden. Tegen niemand zeggen, hoor.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 141

Deze pagina is afkomstig uit het afsluitende deel van het verhaal. Ik zal er niet teveel over verklappen, maar dat de hoofdpersoon wanhopig is, mag duidelijk zijn. Een journalist vertelde me vandaag dat hij onder de indruk was van het verteltempo van het boek. Het ritme in de eerste paar pagina's is erg constant, maar naar het einde toe wordt het sneller. Alsof een hartslag omhoog gaat. Dit komt overeen met de stress bij het hoofdpersonage, die steeds heftigere dingen te verwerken krijgt. Het grappige is echter dat ik dat tempo niet zo gepland had. De reden dat het ritme versnelt is dat ik minder pagina's over had dan ik had gedacht. Het boek zou 160 pagina's worden, óf 176. Dat komt doordat het gebonden is in pakketjes van 16 pagina's. Dat betekent dat 161 of 162 pagina's niet echt een optie is — dan blijf je met een hoop witte pagina's over die je dan moet gaan vullen met titelpagina's, colofons, en extra tekeningen. No way — ik wilde echt gaan voor de 160! Maar het middenstuk van het boek liep ietsje uit en ik moest opeens haast maken met het einde. Ik was bang dat het ten koste zou gaan van de afwikkeling van het verhaal, maar tegelijkertijd voelde ik dat het snelle tempo de spanning verhoogde. Het versterkte zelfs de laatste scènes. Daarom heb ik het zo gelaten. Uiteindelijk kwam ik uit op precies 160 pagina's. Ik heb wel met pijn in mijn hart twee pagina's moeten weggooien. In de film- en animatiewereld zeggen ze: 'Kill your darlings'. Dat heb ik de afgelopen periode wel geleerd!"

De Terugkeer van de Wespendief door Aimée de Jongh verscheen begin oktober 2014 bij Oog & Blik | De Bezige Bij.

TOEKOMST
Te Verschijnen
Op Stapel
Compleet