Toegevoegd op 19 april:
Sytse S. Algera over Cell (10)

Toegevoegd op 5 april:

Willy Linthout over Urbanus 158

Toegevoegd op 24 maart:

Robbert Damen over Guardian 1
De volgende auteurs leverden ook al bijdragen. Klik op hun naam om verder te gaan naar hun afzonderlijke pagina:
Ivan Adriaenssens
Pierre Alary
Sytse S. Algera
Mohamed Aouamri
Virginie Augustin
Denis Bajram
Alessandro Barbucci
Antoine Aubin en Étienne Schréder
Balak
Batem en Colman
Philippe Berthet
Georges Bess
Enki Bilal
Matthieu Bonhomme
Tom Bouden
François Bourgeon
Enrique Breccia en Xavier Dorison
Daniel Brecht
Ken Broeders
Frédéric Brrémaud
Brüno
Charel Cambré
Barbara Canepa
Didier Conrad en Jean-Yves Ferri
Luc Cromheecke
Robbert Damen
Sébastien Damour
Nicolas de Crécy
Erik de Graaf
Adrien Floch
Christian Gine
Criva en Verhast
Eric Heuvel
Philippe Delaby
Jean-Yves Delitte
Thierry Démarez
Pieter De Poortere
Jorg de Vos
Lode Devroe
Thomas Du Caju
Kim Duchateau
Ersel
Chris Evenhuis
Philippe Francq
Paul Gastine
Thierry Girod
Carlos Gomez en Arnaud Delalande
Mars Gremmen
Griffo
Juanjo Guarnido
Alain Henriet
Hermann
Hub
Miles Hyman
Jeroen Janssen
Philippe Jarbinet
Iouri Jigounov
Jim
Milan Jovanovic
André Juillard
Nicolas Keramidas
Patty Klein
Hanco Kolk
Jean-Charles Kraehn
Mathieu Lauffray
Christian Lax
Hec Leemans
Marc Legendre
Jérôme Lereculey en David Chauvel
Simon Léturgie
Éric Liberge
Willy Linthout
Stéphane Louis
Love
Vincent Mallié
Wauter Mannaert
Frank Margerin
Enrico Marini
Marmus
Marvano
Fabrice Meddour
Merho
Guy Michel en Arnaud Delalande
Arno Monin
Thimothée Montaigne
Romano Molenaar en Jorg de Vos
Jean-Louis Mourier
José-Luis Munuera
Viviane Nicaise
Peter Nuyten
Tiburce Oger
Minck Oosterveer
Danker Jan Oreel
Cyril Pedrosa
Patrice Pellerin
Claude Pelet
Philippe Pellet
Jérémy Petiqueux
Federico Pietrobon
Didier Poli en Robin Recht
Jean-Michel Ponzio
Riff Reb's
Reno
Grzegorz Rosinski
Marcel Rouffa
Corentin Rouge
Marcel Ruijters
Paul Salomone
François Schuiten
Olivier Schwartz
Benoît Sokal
Kristof Spaey
Benoît Springer
Naomi J. Strijdonk
Olivier TaDuc
Jacques Tardi
Paul Teng
Béatrice Tillier
Lewis Trondheim
Gerben Valkema
Steve Van Bael
Rob van Barneveld
Sylvain Vallée en Fabien Nury
Daniel van den Broek en Ivan Claeys
Maarten Vande Wiele
Hans van Oudenaarden
Jos Vanspauwen
Olivier Vatine
Vincent
Bastien Vivès
XIII Mystery
Bernard Yslaire
Zep
open brieven
 
Sytse S. Algera over Cell (10)
19/04
TOP
Vertraging
"Het is even stil geweest rond de serie Cell. We hadden het eerste album in maart 2014 uit willen brengen, maar helaas gooide de valpartij van tekenaar Przem Klosin roet in het eten en lukte het niet om het album op tijd af te krijgen. Daarna waren wij van plan om de release door te schuiven naar mei of juni, maar ook dat is te optimistisch gedacht van ons.

Omdat de tekenaar het hele project naast zijn gewone werkzaamheden moet doen, betekende dit dat hij zeer lange dagen maakte. Toen er op zijn werk ook meer druk kwam omdat er daar steeds meer opdrachten binnen kwamen, merkte ik dat de toevoer van nieuwe pagina's stagneerde.


In Polen is het net als bij ons een moeilijke tijd. Bedrijven stoppen ermee en mensen raken hun baan kwijt. Dus als je werkgever dan veel opdrachten heeft, betekent dit vaak extra hard werken en dat kost meer tijd. Helaas kunnen we de dag niet langer maken dan 24 uur en dat zorgt ervoor dat Przem steeds minder uren heeft om aan zijn pagina's te werken.

Przem is erg precies en neemt geen genoegen met half werk, ook niet als er deadlines zijn. Hij werkt nu aan de laatste zes pagina's van het verhaal en daarna moeten er nog een groot aantal ingekleurd worden. Om te voorkomen dat we steeds verschijningsdata door moeten schuiven hebben we nu afgesproken dat het boek in oktober uit gaat komen.


Deze ruime marge zorgt ervoor dat Przem even wat lucht krijgt en niet elke dag met een steen in zijn maag achter zijn tekentafel plaatsneemt. Het is vervelend voor de trouwe lezers van De Commentator en voor ons, als makers van het verhaal, maar we geloven dat kwaliteit boven snelheid moet gaan.

Ik zal de komende maanden nog steeds nieuwe beelden laten zien in deze rubriek, maar in plaats van elke maand, verwacht ik dat het nu beter is om elke twee maanden updates en nadere uitleg te delen.

Voor wie echt niet kan wachten op de verschijning van Cell, is er goed nieuws. In het eerste deel van Lemuria, de andere serie die ik maak met Apri Kusbiantoro, en die vanaf de tweede week van mei in de stripspeciaalzaken ligt, is speciaal voor hen een uitgebreide preview te lezen van Cell. Veel leesplezier met Lemuria 1. Over deze serie en de tekenaar heb ik de volgende keer nog een bijzonder nieuwtje te vertellen."



Willy Linthout over Urbanus 158
05/04
TOP
COMMENTAAR BIJ PAGINA 13
Basisidee
Wij merkten kritiek of commentaren op het uitgeven van strips en ik vermoed dat die vooral van jou komt. Is het basisidee opnieuw van jou? Maar hoe welingelicht is Urbanus eigenlijk? Trekt hij zich daar wat van aan?
LINTHOUT: "Vergis je niet: Urbanus is volledig op de hoogte en die kritiek of commentaar komt gedeeltelijk van hem. Hij heeft veel interesse in het reilen en zeilen van de strip.
Het basisidee komt van mij. Ik schrijf meestal een synopsis van een viertal pagina's die ik dan voorleg aan Urbanus. Het echte schrijven doen we samen. Op de tafel staan koffie, water en een schaal met fruit. Om 16 uur is er soep! Nooit alcohol. Dat vertroebelt het denken."

Stripcolumn
In welke mate is Urbanus een soort stripcolumn als commentaar op de maatschappij?
LINTHOUT: "Je kunt de reeks wel zien op die manier. We stoppen er inderdaad geregeld wat commentaar op de maatschappij in. Maar dat is geen doel. We gaan de commentaar zeker niet uit de weg... Het hangt een beetje van het verhaal af."

Robothoeren en shemales
De robothoeren deden ons even denken aan de tv-serie Real Humans. Op tv-gebied worden we de laatste tien jaar rotverwend. Volg je het zo'n beetje allemaal? En je maakt Urbanus lang niet specifiek voor kinderen, dat is wel duidelijk met dit soort vondsten. Was de shemalerobot er een waar je even aan twijfelde of het wel kon?

LINTHOUT: "Ik volg alles op de voet. Ik heb zeker mijn inspiratie voor een deel gehaald bij Real Humans. Ik vind dat een schitterende reeks. In een voorgaand album stak er een verwijzing naar The Bridge. Ik vind het leuk om verwijzingen naar tv-reeksen in de Urbanus-strip te stoppen. Ik leer ook veel van die reeksen. Soms zit ik die helemaal te ontleden... Ik heb ook heel veel geleerd van Steven Bochco... Dat was de eerste die verschillende verhaallijnen door elkaar bracht (Hill Street Blues). Nu kan er op tv veel meer dan vroeger, de kijker is bereid om meer moeite te doen... In Game of Trones brengen ze zelfs zeven verhaallijnen door elkaar!
Shemales... Het kan allemaal in Urbanus..."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 14
Roboboy
Was het een aangenaam weerzien? Moest je toestemming vragen aan Luc Cromheecke voor het gebruik van het personage dat toch een hoofdrol bekleedt? Kan je personages makkelijk lossen, zo ook in Urbanus?
LINTHOUT: "Goh... Roboboy is ook voor de helft mijn eigendom. Uiteraard heb ik het eerst voorgelegd aan Luc. Maar die wou het pas lezen als het in album verscheen! Het illustreert het immense vertrouwen dat Luc heeft in mij. Ik had het er moeilijk mee dat Roboboy ophield te bestaan. Niet vanwege de strip zelf, maar vanwege de stopgezette samenwerking met Luc. Luc is een zalig mens om mee te werken... Een en al positiviteit. Ik zie die mens graag!"

Gags
In de reeks Urbanus komen enkele gagalbums voor, toch een ander procedé dan het uitwerken van een vervolgverhaal. Na Roboboy heb je je niet meer toegelegd op gags. Zit er nog een gagalbum of een gagreeks in jou, desnoods voor iets geheel nieuws of voor een andere tekenaar?
LINTHOUT: "Een nieuwe gagreeks zou ik nog wel willen maken... Een gagalbum met Urbanus liever niet. Dat ligt me gewoon minder, ik doe het ook minder graag."

Anarchisme
Als rechtstreekse getuige kan je misschien beoordelen of de echte Urbanus en de stripversie dichter naar elkaar groeien of integendeel verder uiteen? De echte Urbanus laat zich de laatste tijd bijvoorbeeld scherper uit over politieke zaken. En hoe zit het bij jou?
LINTHOUT: "Politiek interesseert me totaal niet. We hebben het er ook nooit over. Urbain heeft recht op zijn mening en hij mag die uiten. Mocht dat schadelijk zijn voor de strip dan heeft hij dat recht nog, vind ik. Volgens mij groeien de echte en de getekende Urbanus niet dichter naar elkaar. Ze groeien ook niet uiteen. Er is niets veranderd."

Einde
We vonden het einde abrupter stoppen dan vorige verhalen. Konden jullie nog een tijdje doorgaan? Hoe complex is het om na een verhaal een punt te zetten een keer je er als schrijver goed in zit?
LINTHOUT: "Ja, eens dat het echt leuk wordt, is het gedaan... Dat gebeurt wel meer... Soms is het wringen om alles er in te krijgen. We hebben ooit al 33 pagina's geschreven voor een album... Dan moest ik op elke pagina een paar plaatjes kleiner tekenen om alles in die dertig pagina's te stoppen."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 15
Inleving
Merho beschouwde Fanny in het begin als de vriendin die hij wilde hebben, tegenwoordig als zijn dochter. Welke band heb jij met je personages? Zijn er situaties die je worden voorgelegd en waarbij jij ook spontaan denkt: "Zo spreekt Urbanus niet!" of "Dat is niets voor Cesar?"
LINTHOUT: "Misschien wil Merho Fanny nog wel steeds als zijn vriendin!
Ik ben vooral diegene die situaties voorlegt, nietwaar... Een keer was er sprake van om Urbanus een echte relatie te laten hebben met juffrouw Pussy. Ik vond dat dat niet kon. Je mag de magie nooit doorbreken... Urbanus zal nog honderd keer proberen om juffrouw Pussy te krijgen, maar het zal hem nooit lukken... Urbanus moet altijd de verliefde sukkel blijven... Maar het zal wel een keer heel dichtbij komen... Je moet altijd 'in karakter' blijven met je figuren... Ik vind dat uiterst belangrijk."

Stopzettingen
In welk mate denk je dat je lezers weten wie alle figuren uit stopgezette reeksen zijn? Welke stopgezette stripreeks mag van jou een comeback beleven? Of welke (oude) stripreeks zou jij eens onder handen willen nemen?
LINTHOUT: "Popeye! Dat zou me wel liggen denk ik... Misschien duikt hij nog wel eens op in een van mijn strips... De rechten zijn nu toch vrij.
Ik weet niet of ze de figuren gaan herkennen... Kuifje natuurlijk wel...Maar Piet Fluwijn en Bolleke... Dat kent haast niemand meer, denk ik. Hec Leemans stuurt me hier net een mail, hij is blij met het optreden van Bakelandt en Rooie Zita."

Internationaal
Je graphic novels verschijnen in steeds verschillende talen, zelfs in het Arabisch. Is dat de ultieme eer? Vergelijk dat eens met je Eisner-nominatie. En hoe verliep de uitwisseling van standpunten en visies met de enige echte Will Eisner?
LINTHOUT: "Die Arabische versie gaat 2,20 euro kosten! Ik vrees dat je het boek amper zult zien liggen... Maar het is natuurlijk wel leuk om in het Arabisch uitgegeven te worden... Ik hoop dat ze me een paar exemplaren opsturen...
Will Eisner was een genie en een zeer vriendelijk mens. Ik heb hem verschillende keren ontmoet. Als je dan genomineerd bent voor de prijs die zijn naam draagt doet dat je wel iets... De ultieme eer vond ik toch de Bronzen Adhemar... Ik ben ook wel trots op de Engelse vertaling van Wat Wij Moeten Weten. Het is een mooie hardcover geworden (in juni te verschijnen bij Conundrum, red.)."

Internationaal (2)
Hoe zit het eigenlijk met een internationalisering van Urbanus? Sinds er aan het hoofd van Standaard Uitgeverij iemand staat met ervaring in de audiovisuele sector hadden we een explosie aan animatie- en tv-reeksprojecten verwacht.
LINTHOUT: "Er is een Urbanus-tekenfilm op komst. Het duurt allemaal erg lang... Dat gaat ook over miljoenen euro's..."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 16
Meer
Heb je alles kunnen halen uit Urbanus wat er in zit? Ook om jezelf te verrassen en te blijven motiveren de reeks te maken? Vanaf wanneer loopt het creatieve aan Urbanus over in louter werken? Of komt Steven de Rie dan pas in beeld?
LINTHOUT: "Verhalen verzinnen is het moeilijkste, maar ook veruit het leukste van de strip... Het tekenen voelt ook nooit aan als werken... Inkten heb ik nooit graag gedaan, maar daarvoor heb ik gelukkig een fantastisch assistent!"

Feedback
Met meer dan honderdvijftig albums is de stripreeks hoe dan ook een instituut en gevestigde waarden zijn er om tegen gereageerd te worden. Houd je rekening met commentaren van je lezers, je uitgever, recensenten?
LINTHOUT: "Ik krijg weinig commentaren... Ik denk dat ik er onbewust wel rekening mee hou..."

Stopzetting Urbanus
Vorig jaar liet je uitschijnen te stoppen met Urbanus om die uitspraak dan toch weer te herroepen. Ga je ooit de eer aan jou of Urbanus houden? Of mag het personage doorgaan zolang het verkoopt, ook na jou?
LINTHOUT: "Toen ik zestig werd, twijfelde ik even... Ik heb toen een maand of twee niet getekend... Maar ik kwam tot de conclusie dat ik me verveelde zonder die strip... Ik heb dat podium ook nodig... Nu ben ik nog belangrijk... Maar wat heb ik nog te betekenen als ik niet meer teken? En waar moet ik me dan mee bezighouden? Het is ook zo dat ik hoe langer hoe meer besef dat ik enorm veel geluk heb met Urbanus... Hij is de enige persoon die ik ken die met even onnozele dingen bezig is dan ik... We zijn twee handen op één buik en dat is zalig... Ik denk dat ik zo lang mogelijk ga doorgaan... En als ik toch stop met Urbanus maak ik wat anders..."

Spin-off
Doe eens gek. Welke auteurs zou je à la Amoras graag aan de slag zien gaan en op welke manier mocht er ooit een spin-off van Urbanus komen. Of keur je dit soort aanpak categoriek af?
LINTHOUT: "Een spin-off? Graag zou ik zeggen! Het moet dan wel een tekenaar zijn die ik bewonder en die er iets anders mee doet dan ikzelf... François Boucq... Olivier Schwartz.... Henk Kuipers... Hanco Kolk... Er zijn er genoeg!"


Robbert Damen over het ontstaan van Guardian
24/03
TOP
"Guardian is ontstaan uit mijn verlangen om naast mijn bestaande werk voor bladen als Donald Duck, Tina en Taptoe eens een strip te maken die echt helemaal van mijzelf is. Dus zonder te denken aan doelgroepen of te werken met figuren die door anderen zijn verzonnen.


Zo'n zeven jaar geleden zag ik een oproep van Dieter Rogiers op internet dat hij op zoek was naar een tekenaar voor een 44 pagina's tellend scenario dat hij had geschreven met de intrigerende titel: De Schaduw van de Klauw. Een verhaal met niemand minder dan de beroemde schrijver Edgar Allen Poe in de hoofdrol. Ik was meteen enthousiast en toen Dieter het ook met mij zag zitten, gingen we vol goede moed van start. Ik werkte acht pagina's uit zodat we die op konden sturen naar uitgeverijen. Hoewel we veel enthousiaste reacties kregen, was er helaas geen enkele uitgeverij die ons een fatsoenlijk voorschot kon bieden om het te rechtvaardigen een halfjaar aan dit verhaal te werken. En dat betekende het einde voor mij van de macabere avonturen van Edgar Poe.
Er ging weer enige tijd voorbij toen het toch weer begon te kriebelen. Dit keer wilde ik het in mijn eentje gaan proberen. Ik schrijf al jaren scenario's, dus aan ideeën heeft het me nooit ontbroken. Ik wist ook meteen dat het verhaal zich in de negentiende eeuw moest afspelen. Ik had me prima vermaakt met het tekenen van hoge hoeden en mooie jurken bij de strip over Edgar Poe, daar wilde ik hoe dan ook mee verder. Al snel kwam ik op een hoofdrolspeler genaamd Guardian, werkzaam bij Scotland Yard en een man! De verhaallijn diende zich ook al snel aan, het zou weer een verhaal van 44 pagina's moeten worden. Een echte klassieke whodunit die zich zou afspelen op een Engels landhuis.


Vol goede moed begon ik met het schetsen van de hoofdpersonen. Ik sleutelde lekker aan het scenario en kon niet wachten om van start te gaan. Ik wilde het in fullcolour uit gaan werken, maar kwam er na twee pagina's achter dat dat toch iets te hoog gegrepen was. Ik was totaal niet tevreden over het eindresultaat en zag er steeds meer tegen op om zo nog 42 pagina's door te moeten ploeteren in de hoop dat er uiteindelijk toch iets goeds uit zou komen. Guardian verdween in de koelkast.


Totdat ik Hellboy onder ogen kreeg. Ik had wel eens wat werk van Mike Mignola op internet gezien en was daardoor wel nieuwsgierig geworden. Ik kocht de eerste vertalingen van Hellboy dan ook blind en ging er thuis eens goed voor zitten. Er ging een wereld voor me open. De toon van het verhaal, de lay-out van de pagina's en de fantastische tekeningen. Ineens wist ik het: zo moest mijn eigen strip ook worden! Vlak daarna ging ik op vakantie. Het ideale moment om weer eens lekker te bomen over Guardian. Dit keer geen verhaal van 44 pagina's, maar iets van 10 pagina's. Zodat het geen jaren zou gaan duren voor ik iets af zou hebben om naar een uitgever te sturen. Weer een whodunit, maar dan wel een met fantastische elementen. Ook dit keer kwam de verhaallijn vrij simpel, alleen werkte het verhaal niet met een mannelijke Guardian. Waarna eindelijk alle puzzelstukjes op zijn plaats vielen: waarom geen vrouw als hoofdpersoon?


De eerste schetsen gaven me meteen het gevoel op de goede weg te zitten. Ik gebruikte ieder vrij moment om te werken aan Guardian - Sir Godfried. Met de boeken van onder andere Hellboy en Green Manor op de tekentafel ter inspiratie was het eerste verhaal van Guardian al snel een feit. Nu moest ik nog een geschikte uitgever weten te vinden. Toevallig kwam ik net in die tijd met Rob van Bavel van Don Lawrence Collection in gesprek over een heel ander project. Ietwat nonchalant schoof ik hem Guardian onder zijn neus met de vraag of het misschien iets voor in Eppo was. Hij zou het eens bekijken en er misschien wel op terug komen. En dat deed hij! Ze bleken het graag te willen hebben. Als je normaal gezien iets voorstelt aan een uitgever is de reactie meestal dat ze het best leuk vinden, maar dat er eerst nog flink aan gesleuteld moet worden voor het geschikt is voor publicatie. Maar Eppo vond het helemaal goed zo. En zo was mijn eerste strip, zonder enige concessie te hoeven doen, in Eppo een feit. Er volgde jaarlijks een nieuw verhaal en nu is er dan het eerste album. Ik wil hierbij speciaal Mark van Herpen nog even bedanken die geheel vrijwillig een nieuw logo voor Guardian heeft gemaakt!

In september 2014 verschijnt er een nieuw verhaal van Guardian in Eppo. Eentje van twintig pagina's dat zich zal afspelen op de Orkney-eilanden in Schotland. Guardian gaat op zoek naar haar verdwenen vriendin Gillian. Op mijn blog kun je al een aantal schetsen en zwart-witversies van de eerste pagina's zien. En daarna wil ik me wagen aan een verhaal van zesentwintig pagina's met de werktitel Edward. Dat hoop ik volgend jaar af te hebben, dus wie weet ligt er volgend jaar weer een nieuw album van Guardian in de winkel!

Wordt vervolgd!"

TOEKOMST
Te Verschijnen
Op Stapel
Compleet