Toegevoegd op 19 juli:
Bart Vaessen over Anders 1

Toegevoegd op 5 juli:

Lük Bey over Grenzen 1

Toegevoegd op 28 juni:

Christian Rossi over Deadline
De volgende auteurs leverden ook al bijdragen. Klik op hun naam om verder te gaan naar hun afzonderlijke pagina:
Ivan Adriaenssens
Pierre Alary
Sytse S. Algera
Mohamed Aouamri
Virginie Augustin
Denis Bajram
Alessandro Barbucci
Antoine Aubin en Étienne Schréder
Balak
Batem en Colman
Philippe Berthet
Georges Bess
Lük Bey
Enki Bilal
Matthieu Bonhomme
Tom Bouden
François Bourgeon
Enrique Breccia en Xavier Dorison
Daniel Brecht
Ken Broeders
Frédéric Brrémaud
Brüno
Charel Cambré
Barbara Canepa
Didier Conrad en Jean-Yves Ferri
Luc Cromheecke
Robbert Damen
Sébastien Damour
Nicolas de Crécy
Erik de Graaf
Adrien Floch
Christian Gine
Criva en Verhast
Eric Heuvel
Philippe Delaby
Jean-Yves Delitte
Thierry Démarez
Pieter De Poortere
Jorg de Vos
Lode Devroe
Thomas Du Caju
Kim Duchateau
Ersel
Chris Evenhuis
Philippe Francq
Paul Gastine
Thierry Girod
Carlos Gomez en Arnaud Delalande
Mars Gremmen
Griffo
Juanjo Guarnido
Alain Henriet
Hermann
Hub
Miles Hyman
Jeroen Janssen
Philippe Jarbinet
Iouri Jigounov
Jim
Milan Jovanovic
André Juillard
Nicolas Keramidas
Patty Klein
Hanco Kolk
Jean-Charles Kraehn
Mathieu Lauffray
Christian Lax
Hec Leemans
Marc Legendre
Jérôme Lereculey en David Chauvel
Simon Léturgie
Éric Liberge
Ingrid Liman
Willy Linthout
Stéphane Louis
Love
Vincent Mallié
Wauter Mannaert
Frank Margerin
Enrico Marini
Marmus
Marvano
Fabrice Meddour
Merho
Guy Michel en Arnaud Delalande
Arno Monin
Thimothée Montaigne
Romano Molenaar en Jorg de Vos
Jean-Louis Mourier
José-Luis Munuera
Viviane Nicaise
Peter Nuyten
Tiburce Oger
Minck Oosterveer
Danker Jan Oreel
Cyril Pedrosa
Patrice Pellerin
Claude Pelet
Philippe Pellet
Jérémy Petiqueux
Federico Pietrobon
Didier Poli en Robin Recht
Jean-Michel Ponzio
Mike Ratera
Riff Reb's
Reno
Grzegorz Rosinski
Christian Rossi
Marcel Rouffa
Corentin Rouge
Marcel Ruijters
Paul Salomone
François Schuiten
Olivier Schwartz
Benoît Sokal
Kristof Spaey
Benoît Springer
Naomi J. Strijdonk
Olivier TaDuc
Jacques Tardi
Paul Teng
Béatrice Tillier
Lewis Trondheim
Gerben Valkema
Steve Van Bael
Rob van Barneveld
Sylvain Vallée en Fabien Nury
Daniel van den Broek en Ivan Claeys
Maarten Vande Wiele
Hans van Oudenaarden
Jos Vanspauwen
Olivier Vatine
Vincent
Bastien Vivès
XIII Mystery
Bernard Yslaire
Zep
open brieven
 
Bart Vaessen over Anders 1
19/07
TOP
Wachten op Kristof
"4 april 2009... een berichtje van een zekere, mij op dat moment nog onbekende, striptekenaar belandt in mijn Facebook-postbus. Zijn naam: Kristof Spaey. De reden van zijn mail: hij heeft een tv-reeks (Click-ID) van mij gezien en wil graag samenwerken aan een nieuwe reeks.
Hieronder mijn reply (en meteen ook een kort overzicht van wie ik ben, of toen was).

Hallo Kristof,
Ik ben inderdaad één van de twee Click-ID'ers.
Om mij verder even voor te stellen. Ik, ben nu zo'n 12 jaar als scenarist bezig en heb hiervoor W817 en En Daarmee... Basta! tot leven gewekt voor Ketnet en Kinderen van Dewindt voor één.
En ja, vroeger was ik redelijk bezeten van strips. Redelijk voorspelbare reeksen als XIII, Thorgal, Largo Winch... maar ook onzin als De Familie Doorzon. En dan heb ik het niet over de reeksen uit mijn jeugd, want dit zijn er te veel om op te noemen.
De voorbije jaren heb ik echter te weinig tijd (vrouw-kinderen) om mij nog veel met strips bezig te houden. In principe maakt ge tijd vrij voor datgene waar ge van houdt, maar probleem is dat ik nogal bezeten ben van film, tv (spreekt voor zich) en gaming...
Dus heb ik strips de voorbije jaren nogal genegeerd, al zijn er altijd uitzonderingen. Ik heb bijvoorbeeld wel enkele gelauwerde Amerikaanse comics gekocht, zoals Watchmen en Bone. Ergens blijf ik het dus wel allemaal volgen.
Maar om naar uw vraag over te gaan. TUURLIJK heb ik er altijd van gedroomd ooit eens aan een stripreeks te kunnen werken. Net zoals ik er nog altijd van droom een film te schrijven, een gamescenario te ontwikkelen en misschien zelfs een roman uit mijn pen te knijpen.
Ik ben dus zeker geïnteresseerd om eens samen te zitten en te bekijken wat de opties zijn, al moet ik meteen opmerken dat ik vooral goesting heb om aan iets te werken waarin ik verhaalgewijs niet gelimiteerd ben door klotebudgetten. Als scenarist in Vlaanderen moet alles spijtig genoeg klein blijven. Als stripscenarist gelden er op dit vlak gelukkig andere regels.
Voorlopig ben ik echter nog druk bezig met reeks 2 van Click-ID, dus ik stel voor dat ik over enkele weken eens contact opneem om elkaar te leren kennen.
Groetjes.


Ondertussen zijn we vijf jaar verder. Ik heb meegeschreven aan Zuidflank voor VTM, Quiz Me Quick voor één en volgend jaar komt Spitsbroers (ook al VTM) op de buis. En die strip... die ook... eindelijk! Man, wat hebben die striptekenaars toch veel tijd nodig om iets op papier te krijgen.


Maak kennis met Alix

Maar ik moet toegeven. Ik ben meer dan tevreden met het resultaat. En we hebben natuurlijk ook geen jaren met onze vingers zitten draaien om dan op enkele maanden tijd snelsnel iets in elkaar te flansen. Eerst hebben we rustig onze tijd genomen om samen een leuk verhaal te bedenken. Oké, ik ben dan wel de schrijver en bedenker van het verhaal, maar ik geloof heilig in teamwork. Elke stap in het leven van Lars, onze held in wording, is nauwkeurig onder de loep genomen en mee richting gegeven door inbreng van Kristof. En als meneer zich niet kan vinden in iets... (om maar te zeggen dat onze Kristof niet altijd de makkelijkste is, maar dat weet hij blijkbaar zelf, dus het kan geen kwaad dat ik dat hier nog eens herhaal).


Maak kennis met Ella, Lars en Alix

Nu, dat het zo lang geduurd heeft om een verhaal te verzinnen, heeft natuurlijk met ons beiden te maken. Kristof had iets kleins in gedachten, een strip over pubers die worstelen met hun emoties. Iets waar ik al geregeld over geschreven had in mijn televisiewerk. Maar zelf wou ik groots gaan. Zoals blijkt uit mijn mail aan Kristof wou ik mij vooral niet laten belemmeren door budgetten en andere beperkingen. Alle remmen los! Het resultaat van deze tegenstrijdige bedoelingen zou Anders worden. Het verhaal van een wat sullige jongen die verliefd wordt op een meisje dat hij eigenlijk niet kan krijgen (iets kleins). Tot hij hulp krijgt uit onverwachte hoek en zo ongewild allerlei gebeurtenissen in gang zet waar hij zelf geen greep meer op heeft (iets groots).


Maak kennis met Lars en Fre

Eens het ruwe verhaal voor deel 1 er stond, konden we eindelijk overgaan tot het uitwerken van het scenario. Wat er op neer kwam dat ik begon te schrijven, waarna Kristof het mocht afbreken en ik opnieuw kon beginnen. Heel tof allemaal, al zijn er soms grenzen (maar ik heb al gezegd dat Kristof niet altijd... allez, ik ga niet in herhaling vallen). Enfin... de eerste ruwe versie van Anders, deel 1, werd geboren in juni 2012. Eindelijk was het aan Kristof om in actie te schieten. En zoals ge ziet... die actie verliep niet altijd even vlot. Of ligt het dan toch aan mij? Ben ik gewoon te ongeduldig?

Whatever, het doet er niet meer toe. We zijn er nu... bijna. De laatste pagina's worden ingekleurd, het aftellen is echt begonnen... september zou de release moeten gebeuren. Hopelijk het begin van een lange reeks. Scenario 2 wordt reeds geschreven, Kristof hoopt zijn tekenwerk af te hebben tegen 2016. Dus dat wordt 2018, beste lezers.

Just kiddin', Kristof! ’t Is nog zo'n goeie jongen. Of dat zegt zijn vrouw toch altijd."

— Bart Vaessen

Anders 1, door Kristof Spaey en Bart Vaessen, verschijnt in september 2014 bij Stripgilde.
Updates over Anders kan je via Facebook volgen.


Lük Bey over Grenzen 1
05/07
TOP
"Met Grenzen wilde ik een strip maken zoals ik ze zelf graag lees: een ouderwets avonturenverhaal in een semirealistische tekenstijl, ingewikkeld en een tikkeltje vergezocht, maar toch geloofwaardig. Ik koos ervoor om de actie in de vroege jaren 1980 te plaatsen, om zo een historisch avontuur te vertellen in een boeiend tijdperk dat nog relatief vers in het geheugen ligt. Hoewel er dus al auto's en computers zijn, is het allemaal nog redelijk retro — in tegenstelling tot een spionageverhaal dat zich in het heden zou afspelen. In 1984 moesten spionnen al eens op zoek naar een telefooncel.

Een nachtkijker anno 1984, met dank aan James Bond.

In 2010 ben ik beginnen werken aan deel 1, De Wraakengel. (Dat er een deel twee komt, staat nu al vast aangezien het cijfer 1 prominent op de cover staat.) Om allerlei redenen, maar vooral omdat het werk vaak lange tijd stillag, heeft het enkele jaren geduurd vooraleer het af was.

Het idee voor het verhaal dateert al van 2006, tijdens een verblijf op Malta.

Ik ben zelf een verwoed reiziger, en verhuis met de regelmaat van de klok (minstens één maal per jaar) naar verre oorden. Dat komt het werkritme niet ten goede, maar het realisme des te meer: in dit verhaal wordt er ook flink wat afgereisd. Documentatie voor decors zoeken is dus vaak eenvoudig, en beperkt zich tot buiten wat foto's nemen. Aan De Wraakengel is in vier verschillende landen gewerkt: Bulgarije, Kenia, België en Portugal. De eerste helft van het tweede album is intussen ook al getekend, in Sicilië.

Decors worden samengesteld uit eigen foto's en documentatie afkomstig van het internet of uit films.

Op het risico af voor een jaren 1980-nostalgicus versleten te worden, nog even vermelden dat ook de totstandkoming van een pagina vintage is: grijs potlood op papier, inkten op hetzelfde blad.

Van scenario tot tekening: een pagina uit het tweede album, dat als werktitel Praagse Winter heeft. (klik op de afbeelding voor een grotere versie)

Pas daarna worden de pagina's ingescand, want de inkleuring gebeurt wél op z'n eenentwintigste-eeuws met de computer. De inkleuring wordt verzorgd door Johan De Rue, die het strak hield. De trukendoos van de computer (shading en andere fluo-effecten) blijft dus grotendeels ongeopend, ten voordele van een meer klassieke inkleuring.

Van tekening tot afgewerkte prent. En nee, dit is geen sluikreclame voor een Gentse stripwinkel!

Voor meer achtergrondinformatie, potloodtekeningen (ook van deel twee) en een voorpublicatie van de eerste twee pagina's: surf naar www.fb.com/lukbey. Uw likes en uw opmerkingen zijn welkom!"


Christian Rossi over Deadline
28/06
TOP
Onderstaande bijdrage van Sophie Bogrow verscheen eerder in het Franse stripmaandblad Casemate nummer 61 van juli/augustus 2013. Vertaald door Wim De Troyer.
COMMENTAAR BIJ PAGINA 15
Over het kamp van Andersonville: "Er is zeer weinig geschiedkundige documentatie beschikbaar over het kamp van Andersonville, waarvan we de contouren kunnen zien, met zijn palissade zoals Fort Alamo en zijn wachttoren. Aan de andere kant heeft John Frankenheimer in 1996 een indrukwekkende reconstructie gemaakt voor een televisiefilm waarin hij de overbevolking toont, die hiërarchie, de fysieke toestand van de gevangenen,... Het concentratiekamp is een van de belangrijkste uitvindingen van de Secessieoorlog, de eerste moderne oorlog, samen met repetitiegeweren, duikboten, de fotoreportage. Omdat ik gepassioneerd ben door deze periode, zie ook Jim Cutlass, heb ik hierover een enorme hoeveelheid documentatie verzameld waarvan ik maar een miniem deel heb gebruikt. Ik probeer eerder de poëzie van een tijdperk te vatten dan de waarachtigheid, en de correctheid van de gevoelens eerder dan die van de uniformen."

Over de sergeant: "Van sergeant John Lester, die later de Ku Klux Klan zal stichten, bestaat er maar één foto, waarop hij een bebaarde patriarch is. Om hem jonger uit te beelden, heb ik me vaak gebaseerd op het prototype van de brullende onderofficieren die ik tegenkwam in mijn eigen diensttijd."

Over de te frisse gevangenen: "Wanneer ik deze kleine groep gevangen, die naar Georgia overgebracht worden omdat de Noordelijken oprukken, bijeen elkaar zie, vind ik ze te netjes. Ze moesten meer getekend zijn door hun tocht. Het lijkt dat ze er nog niet lang waren, nog fit genoeg voor een mars van honderden kilometers die doet denken aan de dodenmarsen van de nazi's. De gevangen zijn steeds pasmunt die achter de hand worden gehouden wanneer men een oorlog aan het verliezen is! In dit verhaal tellen ze met moeite mee, ze blijven dus over met een leeg gevoel van onbehagen, vandaar dat ik het goed vind dat ze stil blijven."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 16
Over de zwarten: "Aangezien de Noordelijke staten in theorie de afschaffing van de slavernij als oorlogsdoel hadden, denkt men vaak dat veel van hun soldaten zwart waren. In feite werd het grootste deel van de ingelijfde kleurlingen naar de genie afgeleid en brachten ze de oorlog door met het graven van graven, greppels en het nivelleren van de wegen... Er was slechts één echt regiment zwarte soldaten, het 54ste van Massachusetts, en aan de oprichting daarvan ging een enorme strijd vooraf."

Over piekeren: "Hier komt de zwarte soldaat die het bestaan van Louis overhoop zal gooien voor het eerst voor. Eerst is hij helemaal omgeven door het zwart en wordt later aangeduid door de revolver van de sergeant. Hier heb ik een flater begaan, hij heeft een rotkop en dat is niet coherent met noch het ene, noch het andere. Ik had op voorhand moeten werken, en niet toegeven aan het gemak onder het voorwendsel dat hij toch snel zou verdwijnen uit het verhaal. Ik heb misschien nog niet genoeg metier om goed vals te spelen! Op enkele platen na zie ik fouten in alle details van het boek. Ik kon ongetwijfeld beter, maar ik heb al anderhalf jaar aan dit boek gewerkt! Soms moet je weten wanneer je moet stoppen met piekeren."

Over het leeftijdsverloop: "Door de flashbacks in het scenario zag ik me genoodzaakt me alle leeftijden van Louis eigen te maken, van jeugd tot zestiger. Ik heb veel schetsen gemaakt om de structuur van zijn gezicht goed in de hand te hebben en zijn evolutie geloofwaardig te houden. Ik heb hem ook niet te mooi verouderd. Hij moet je kunnen raken en zijn gevoeligheid moet zichtbaar zijn. Een schoonheidsprijs was onrealistisch geweest."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 17
Over het licht: "Ik heb veel werk gemaakt van het licht. In de voorgaande platen heb ik gekozen voor een duistere, geladen tint die aansluit bij de spanning van de scène en aan het onweer voorafgaat. Hier heb ik de ongelooflijke onweerslichten gebruikt die men vaak ziet boven de Bretoense bossen."

Over de wapens: "Ik hou van oude wapens, met hun hout en gepoetst staal. Op het net heb ik een revolver en een geweer uit die periode besteld, werkende replica's. Het geweer is een kaliber .58 (het maakt gaten groter dan de top van je duim!), precies tot op twee kilometer, verschrikkelijk zwaar. Belangrijk om te weten bij het tekenen. Deze wapens werden via de loop geladen, met een slaghoedje ter hoogte van de haan. Men heeft bij de lichamen van jonge rekruten veel geweren gevonden, met lopen volgepropt met niet afgevuurde kogels. In de chaos van het slagveld vergaten de groentjes de slagpin."

Over de boeien: "Deze gevangen hadden eigenlijk ook gebonden moeten zijn aan de voeten, ook in het bivak. Maar hoe had ik dan de zwarte laten wegglippen zonder dat het opvalt? Ik heb dus een systeem uitgedokterd van boeien die met een ketting waren verbonden tijdens het marcheren."

Over onverwachte elementen: "Ik heb in de laatste strook een klein discreet drama binnengesmokkeld dat niet voorzien was, maar dat wel de ambiguïteit van de yankees ten opzichte van de zwarten weergeeft. In de rij wordt het water van man tot man doorgegeven, maar hij krijgt niks. Het scenario van Laurent-Frédéric bevat veel voiceovers, een vertelstijl die een objectief standpunt ontwikkelt, onthecht, nogal literair: genoeg platen waar ik van profiteer om onverwachte elementen in te verwerken."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 18
Over de raaf: "De raaf is zowel de symbolische aankondiger van een drama dat te wachten staat als de link met de flashback die volgt op de moord op de ouders van Louis. Ik ben geen fan van deze wat gemakkelijke signalen, maar ik hield me wel wat aan het irrationele, het mystieke, terwijl Bollée eerder cartesiaans is. We zijn elkaar halverwege tegemoet gekomen: rationele symbolen zoals raven en ergens anders enkele visioenen-hallucinaties. En toevalligheden die er geen zijn, naar mijn bescheiden mening."

Over Morris: "Ik duik regelmatig opnieuw in Lucky Luke. Zijn stadjes die bakken in het zonlicht en hun uitvallende dakpannen lijken zodanig juist. Maar laat ons zwijgen over paarden, mijn eeuwige probleem. Ik heb mezelf een tiental houdingen eigen gemaakt, en ik zou er honderd moeten kennen! Een paard is als een auto, alles in verhouding met elkaar,... Ik droom ervan ooit zo virtuoos te zijn als Morris."

Over het papier: "Elke plaat is een gevecht met het papier. Maar het beste papier van Arches staat me toe te blijven gommen en toch met een onberispelijke plaat te eindigen. Idem voor de aquarellen: ik gebruik de beste, Amerikaanse, die ideaal over elkaar heen werken en me toestaan om grote egale vlakken te maken, zonder sporen van penselen. Als ik een plaat afkeur, wat zelden gebeurt, ligt het steeds aan de kadrage, nooit aan de kleur."

Over de panoramische blik: "Ik hou van dit panoramische zicht op de ogen. Door de kwaliteit, de aflijning en de grootte weet ik dat de lezer dat beeld zich lang genoeg zal herinneren zodat ik het kan hergebruiken aan het einde van het album, maar dan als drager van een andere boodschap."

TOEKOMST
Te Verschijnen
Op Stapel
Compleet