Daedalus Don Lawrence Collection Saga Uitgaven  
 
De Commentator

Toegevoegd op 16 juli:
Jim over Mooie Momenten

Toegevoegd op 28 juni:

Corentin Rouge over Rio 1

Toegevoegd op 23 juni:

Making-of cover Undertaker 3
Jean Bastide inkt Bollie en Billie
De volgende auteurs leverden ook al bijdragen. Klik op hun naam om verder te gaan naar hun afzonderlijke pagina:
Ivan Adriaenssens
Pierre Alary
Sytse S. Algera
Alex Alice
Mohamed Aouamri
Dimitri Armand
Jean-Michel Arroyo

Laurent Astier
Antoine Aubin en Étienne Schréder
Virginie Augustin
Philippe Aymond
Denis Bajram
Balak
Olivier Balez en Pierre Christin
Alessandro Barbucci
Jean Bastide
Batem en Colman
Kristof Berte
Philippe Berthet
Georges Bess
Lük Bey
Enki Bilal
Matthieu Bonhomme
François Boucq
Tom Bouden
François Bourgeon
Enrique Breccia en Xavier Dorison
Daniel Brecht
Ken Broeders
Frédéric Brrémaud
Brüno
Max Cabanes
Charel Cambré
Barbara Canepa
Paul Cauuet
Jean-Christophe Chauzy
Didier Conrad en Jean-Yves Ferri
Luc Cromheecke
Criva en Verhast
Robbert Damen
Sébastien Damour
Nicolas de Crécy
Erik de Graaf
Aimée de Jongh
Philippe Delaby
Marissa Delbressine
Jean-Yves Delitte
Marc de Lobie
Thierry Démarez
Philippe Delzenne
Pieter De Poortere
François Dermaut
Maarten De Saeger
Jorg de Vos
Lode Devroe
Geert De Weyer
Bruno Di Sano
Terry Dodson
Thomas Du Caju
Kim Duchateau
Ersel
Chris Evenhuis
David Felizarda Real
Adrien Floch
Philippe Francq
Fred
Paul Gastine
Philippe Gauckler
Bruno Gazzotti
Christian Gine
Thierry Girod
Carlos Gomez en Arnaud Delalande
Eugeen Goossens
Mars Gremmen
Olivier Grenson
Griffo
Juanjo Guarnido
Richard Guérineau
Hardoc
Alain Henriet
Hermann
Eric Heuvel
Hub
Romain Hugault
Miles Hyman
Zoran Janjetov
Jeroen Janssen
Philippe Jarbinet
Iouri Jigounov
Jim
Milan Jovanovic
André Juillard
Nicolas Keramidas
Kerascoët
Patty Klein
Hanco Kolk
Jean-Charles Kraehn
José Ladrönn
Juan Louis Landa en Sandro Raule
Mathieu Lauffray
Christian Lax
Hec Leemans
Marc Legendre
Jérôme Lereculey en David Chauvel
Simon Léturgie
Éric Liberge
Ingrid Liman
Willy Linthout
Régis Loisel en Jean-Louis Tripp
Stéphane Louis
Love
Vincent Mallié
Milo Manara
Wauter Mannaert
Fabio Mantovani en Philippe Nihoul
Frank Margerin
Enrico Marini
Marmus
Marvano
Scott McCloud
Fabrice Meddour
Merho
Ralph Meyer
Mezzo
Gilles Mezzomo
Guy Michel en Arnaud Delalande
François Miville-Deschênes
Arno Monin
Thimothée Montaigne
Romano Molenaar en Jorg de Vos
Jean-Louis Mourier
José-Luis Munuera
Federico Nardo en Pierre Makyo
Viviane Nicaise
Peter Nuyten
Tiburce Oger
Minck Oosterveer
Danker Jan Oreel
Joël Parnotte
Cyril Pedrosa
Patrice Pellerin
Claude Pelet
Rubén Pellejero
Philippe Pellet
Jérémy Petiqueux
Federico Pietrobon
Didier Poli en Robin Recht
Jean-Michel Ponzio
Francis Porcel
Bart Proost
Mike Ratera
Riff Reb's
Reno
Mathieu Reynès
Roberto Ricci
Grzegorz Rosinski
Christian Rossi
Marcel Rouffa
Corentin Rouge
Kenny Rubenis
Marcel Ruijters
Paul Salomone
Riad Sattouf
François Schuiten
Olivier Schwartz
Stéphane Servain
Benoît Sokal
Kristof Spaey
Benoît Springer
Naomi J. Strijdonk
Roman Surzhenko
Yves Swolfs
Olivier TaDuc
Jirô Taniguchi
Jacques Tardi
Paul Teng
Marlon Teunissen
Béatrice Tillier
Lewis Trondheim
Albert Uderzo
Gerben Valkema
Sylvain Vallée en Fabien Nury
Steve Van Bael
Rob van Barneveld
Rob van Bavel
Daniel van den Broek en Ivan Claeys
Robert van der Kroft
Wilbert van der Steen
Michiel van de Vijver
Maarten Vande Wiele
Jean Van Hamme
Hans van Oudenaarden
Jos Vanspauwen
Olivier Vatine
Dan Verlinden
Vincent
Bastien Vivès
Thomas von Kummant
Colin Wilson
XIII Mystery
Bernard Yslaire
Zep
open brieven
 
Jim over Mooie Momenten
16/07
TOP
Mooie Momenten
Onderstaande bijdrage van Jean-Pierre Fuéri verscheen eerder in het Franse stripmaandblad Casemate nummer 87 van december 2015.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 25
Mooie Momenten
Over het aantal pagina's: "Slechts twee prenten. En het is heel aangenaam om zo veel plaats te hebben! Ik werk meer en meer met veel pagina's waardoor de tekeningen kunnen ademen. Ik heb geleden bij het maken van de bladschikking voor albums van 44 platen — voor mijn sciencefictionserie Yiu - Premières Missions bijvoorbeeld — door de hele tijd prenten te verkleinen terwijl ik spijt had dat ik hen niet wat meer diepte en ademruimte kon geven. Tegenwoordig heb ik die frustratie niet meer, ik neem de ruimte die ik wil en die mij bevalt. Dit is typisch een plaat waar een tekenaar zich een plezier mee kan doen."

Over het decor: "Het decor in de eerste prent bestaat et zo min als in de tweede prent. Het is samengesteld uit meerdere gedeeltes van straten. Als ik in Parijs wandel, neem ik enorm veel foto's. De visie die ik op een straat heb, bepaalt de kadrering, de ideeën. Als je voor jezelf schrijft kan je je als tekenaar gemakkelijker uitdrukken en rekening houden met waar je zin in hebt. In de bladschikking vullen de scenarist en de tekenaar in mij elkaar tegelijkertijd aan!"

Over intiem en fictie:
"Dit verhaal met de titel Je denkt aan je vrouw... is gebaseerd op mijn herinnering aan een reis naar Cadaqués (in de Spaanse regio Catalonië, red.). Vervolgens wordt het een kat-en-muisspel tussen wat voor mij intiem is en wat er fictie is."

Over onderwerpen op de telefoon: "Misschien maak ik op een dag een vervolg op dit album. Ik heb een verhaal waar ik erg van houd, maar dat ik een beetje te persoonlijk vind. Het volstaat al om door mijn telefoon te gaan om heel wat andere onderwerpen te vinden. Door je telefoon gaan... die zin betekent over tien jaar niets meer!"



COMMENTAAR BIJ PAGINA 26
Mooie Momenten
Over de pijnboom: "Aanvankelijk had ik niet voorzien om zo veel plaats te geven aan deze pijnboom. dat is wat ik een arbeidsongeval noem, die gaandeweg de richting doen veranderen. Dit nogal contemplatieve verhaal bevat weinig wendingen en wordt volledig gedragen door de tekeningen."

Over languit in het gras liggen: "Met Delphine (zijn vrouw en inkleurster, red.) bespreek ik uitgebreid de inkleuring. Het zonlicht geeft het beeld hier nog meer schoonheid aan het leven, wat eigen is aan herinneringen. Insecten fladderen rond. Languit liggen in het gras is voor mij een symbiose vormen met een wereld die beweegt en groeit. Ik heb graag dat je dat allemaal voelt om zich zoals de personages in het verhaal te kunnen voelen."

Over de vuile lucht:
"Je kan veel leren van anderen. Terwijl ik samenwerkte met Dominique Mermoux voor L'Invitation vulde hij zijn hemels met kleine oneffenheden. Ik vond dat mooi en heb het idee overgenomen. Het vibreert een beetje, je voelt dat er dingetjes zijn, vliegende beestjes in de warmte die de inkleuring eraan geeft. Zo is het geen al te cleane wereld en dat is een echt gevaar als je op de computer werkt."

Over grote prenten: "Als ik mijn albums open (en ook wanneer ik ze weer afsluit) met een grote prent is dat een spel, maar ook omdat ik vind dat de lezer makkelijker binnendringt in het verhaal. Maar ik ga nu ook niet meerdere opeenvolgende pagina's tekenen met maar twee prenten per pagina. Ik zou niet graag hebben dat de lezer zou denken dat het alleen maar om de tekeningen gaat. Nu ja, daarmee heb ik nog niet gezegd dat ik de oefening op een dag niet probeer voor een pagina of vier-vijf. Maar dat moet je met voorzichtigheid uitvoeren."
 


COMMENTAAR BIJ PAGINA 27
Mooie Momenten
Over de donkere prent: "Acht prenten, de lezer heeft iets om te lezen! De donkere inkleuring in de middenste prent is een initiatief van Delphine die goed uitkomt terwijl de rest bestaat uit helder verlichte herinneringen, zelfs in de kamer. Sinds we samenwerken, heb ik nog altijd graag dat ze me weet te verrassen. Ik laat haar daarom eerst doen, daarna discussiëren we."

Over het kleur groen: "Het groene kleur in de eerste prenten is een zeldzaamheid. Ik vind groen verschrikkelijk, je vindt het weinig in mijn albums. Delphine laat zich makkelijk gaan om het eraan toe te voegen. Maar elke keer sta ik er pertinent op: 'Nee, geen groen!'"

Over gezichten:
"Als je mijn andere albums kent, zal het gezicht van de vrouw je misschien wat zeggen. Dat is mijn probleem: zoals veel tekenaars val ik telkens terug op hetzelfde soort vrouw. Ik probeerde de trend te doorbreken in het verhaal hierop over de kerstcadeaus. De neus van de vrouw is prominenter, haar kin meer uitgewerkt. Werken op verscheidene gezichten is momenteel een van mijn grootste uitdagingen."

Over foto's op cd-rom: "Ik bewaar foto's van vrienden en acteurs en al wat me interessant lijkt. In mijn eerste strip — ik was toen een jaar of twintig — vertelde ik over de stad Niort, een strip in opdracht. Het hoofdpersonage had het hoofd van Mickey Rourke. Belachelijk eigenlijk, nu ik eraan terugdenk! Maar hoe dan ook liep Blueberry ook een tijd lang rond met het gezicht van Belmondo. Het oudste gedeelte van mijn fotoverzameling staat op cd-rom. En ineens gebruikte ik die niet meer. Wie heeft er tegenwoordig nog zin om een cd-rom in de computer te schuiven om erop te gaan zoeken? Dat is allemaal afgelopen."
 


COMMENTAAR BIJ PAGINA 28
Mooie Momenten
Over de glijdende blik van de man: "Kleine stukjes erotische herinneringen. Een plezier voor een tekenaar. Een groot werk voor een luiaard. In de eerste twee prenten was de vrouw eerst vanop de voeten gezien. Uitgaand van het het principe dat de blik van de man zich eerst naar de borsten richt, haar benen en wat later haar billen (opmerkelijk gevormd door de inkleuring), dacht ik eraan om de tekeningen op te splitsen zodat onze ogen, net als die van het personage, zouden glijden over het lichaam van het meisje."

Over de volgorde: "Tekstloze prenten maken zonder zich af te hoeven vragen waar de tekstballonnen moeten staan, is een waar plezier. Leve de voiceover! Maar dat mag je niet te veel doen. Een van de moeilijkheden voor dit album was de volgorde van de twaalf verhalen die niet in die volgorde werden getekend. Er waren meerdere verhalen met voiceovers. Als die elkaar zouden opvolgen, zou dat overdaad zijn. We hebben dus verhalen met tekstballonnen afgewisseld met die met voiceovers."

Over prenten apart uitwerken:
"Ik werk elke prent op een apart vel uit die ik dan inkt. Daarna scan ik ze in, schik de tekeningen op de pagina en werk ze bij met een stylus. Vandaar de mix van niet altijd coherente stijlen. Soms print ik ze uit en herteken ik ze op de lichttafel een tweede keer in de andere richting. Ik scan die opnieuw in, ik spiegel het en schik het opnieuw op de pagina."

Over ongelukjes: "Prenten los van elkaar uitwerken, laat me toe om makkelijker ongelukjes toe te laten. De zaken buiten beeld, verandering van grootte, de fotodocumentatie,...Iemand die ik had gefotografeerd, pulkte in zijn neus terwijl hij telefoneerde. Op zo'n natuurlijk gebaar zou ik nooit gekomen zijn... Daar jaag ik net op, op het vangen van details uit het leven..."
 


Corentin Rouge over Rio 1
28/06
TOP
Rio 1
Onderstaande bijdrage van Paul Giner verscheen eerder in het Franse stripmaandblad Casemate nummer 91 van april 2016.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 22
Rio 1
Over tekenstijl: "Net zoals in Juárez heb ik Rio eerst getekend met potlood en daarna donkerder gemaakt in Photoshop zodat er een soort potloodtekenstijl ontstaat. Die techniek houd ik voor mijn albums die in Zuid-Amerika zijn gesitueerd. Milan K. en mijn album van XIII Mystery zijn op een traditionele manier gemaakt, geïnkt met penseel en Chinese inkt."

Over het uiterlijk: "Met zijn blonde haren en zijn lichte Afrotrekken contrasteert Rubeus met de straatkinderen. Zijn zusje Nina moest schattig zijn zodat je haar zou willen beschermen. Naast hen is Rat een groot, mager, spichtig bendehoofd, ook weer een contrast met zijn vriend Bakar, de eeuwige grapjas en altijd goedgemutst. De ene zegt wit, de andere zwart. Zoals bij tekenfilms heb ik eerst enkele dagen pagina's volgetekend met personages in alle vormen en maten. Dat is mijn bijbel, ook al evolueren de personages nog op de stripplaten. Hun uitdrukkingen verdringen soms de voorbeelden waar ik me aan probeer te houden."

Over poses: "Deze scène zet de psychologie van de vier hoofdpersonages neer en het toont aan dat Rubeus en Nina niet welkom zijn. Ze gaan van hot naar her en hebben het moeilijk om ergens opgenomen te worden. In tegenstelling tot de poses van stabiele volwassenen, zitten die van de kinderen telkens ergens tussenin. Ik probeer ze uit evenwicht te tekenen om hun levendigheid te kunnen weergeven. Ik heb ook gekozen voor een wat gesmeten tekenstijl, met een licht schetsmatige uitvoering in een eerste, spontane ontwerpfase voor een natuurlijk en levendig effect."



COMMENTAAR BIJ PAGINA 23
Rio 1
Over trouw en vrijheid: "Ik blijf trouw aan de straten in het centrum van Rio, aan de wagens en zelfs aan de wegmarkeringen. Ik tekende ze naar foto's die ik nam tijdens plaatselijke reportages. Dat geldt minder voor de favela's die chaotischer zijn en waar ik meer vrijheid voor nam."

Over de gevaarlijke wijk: "De laatste keer dat ik naar Rio ging, zag ik geen kinderen rond de kerk van Candelária. Maar er lopen er veel in bendes rond in die wijk in het stadscentrum waar er veel gebedeld wordt. Ook al is er geen avondklok lopen er 's avonds en in het weekend in de wijk geen toeristen en bewoners rond omdat het er zo gevaarlijk is om rond te wandelen. 's Nachts zijn er enkel kinderen te vinden en wagens van Carioca's (inwoners van Rio, red.) die op de achtergrond rijden en die de toestemming kregen om door rood licht te rijden."

Over plezierig inkleurwerk: "Ik wilde gewicht en diepgang geven aan de personages met de inkleuring die ik in Photoshop maakte. Ik behield een energie die gelijkaardig is aan de schetsen terwijl ik naar voorbeelden werkte voor de belichting. Daarom lijkt het vaak dat er een veeg kleurpotlood is te zien naast een potloodlijn. Door het inkleuren uit te besteden zou ik productiever kunnen zijn, maar ik vind dat de tekenaar de best aangewezen persoon is om daar voor te zorgen. Ik doe dat graag en ik vind dat hel plezierig."



COMMENTAAR BIJ PAGINA 24
Rio 1
Rio 1Over de fontein: "Nogal wat bedelaars en mannen en vrouwen die op straat leven, komen zich wassen in de fontein van Candelária die door alle Carioca's is gekend. Die heeft niets te maken met de fontein die ik tekende voor de titelpagina waar Rubeus zonder moederlijke band, nadat hij zijn moeder heeft verloren, een beetje affectie vindt in de armen van een standbeeld."

Over prinses Nina: "Deze scène toont ook de overdreven verfijning van Nina aan. Ondanks de situatie blijft ze dromen over een prinsessenbestaan en wil ze weg uit deze buurt. Haar psychologie wordt aan het einde van dit album en in het tweede album verder uitgewerkt."

Over de cover: "Op de eerste versie van de cover waren de kinderen en de Corcovado (de berg in Rio waarop het reuzestandbeeld van Jezus Christus prijkt, red.) te zien. Het was niet overtuigend en het was een beetje gekunsteld. Ik heb dan boeken ingekeken van Braziliaanse fotografen en viel op foto's van straatkinderen tegenover afgebladderde roze beschilderingen, typisch voor Brazilië en Zuid-Amerika. Ik vond het geestig om een roze, vrolijke cover te hebben om te vertellen over geweld en die kinderen. Ik wilde ook dat je de indruk krijgt dat je Bakar luid hoort roepen tot het pijn aan de oren doet."

Over een illustratie: "Het is niet de eerste keer dat ik straatkinderen teken. Enkele jaren geleden tekende ik voor de fun een illustratie met straatkinderen voor mijn blog. Voor de verschijning van het album heb ik een twintigtal andere illustraties over Brazilië gemaakt."



COMMENTAAR BIJ PAGINA 25
Rio 1
Over het Copacabana Palace: "Deze scène moet het belang en het majesteitelijke van het Copacabana aantonen. De politie staat permanent voor het paleis en langs het strand. Hier zijn de gebouwen omringd met versperringen en bewakers. Je komt er niet zomaar binnen. Dit is de eerste keer dat er luxe is te zien in het album, met marmer, sportwagens, ver weg van de ellende in de favela's. De straatkinderen hebben de gewoonte om toeristen te zakkenrollen in het centrum. Louise en ik vonden het prettig om dat eens te zien in het Copacabana Palace."

Over de cliché-Christus: "Rio is ook Christus de verlosser. Het is moeilijk om naast dat clichématige postkaartbeeld te kijken dat zo'n beetje overal voorkomt. Het is al vroeg in het album te zien, 's nachts en in de regen — in omstandigheden die je niet vaak ziet — voor het weer is te zien aan het einde van het album."

Over invloed: "De drie delen van Milan K. heb ik ondertekend met enkel mijn voornaam. Omdat de naam Rouge is al gebruikt door mijn vader (Michel Rouge is de tekenaar van Comanche, Marshal Blueberry, Hemelsluizen, Simon de Samaritaan,...) en onze tekenstijl gelijkaardig is, wilde ik mijn zelfstandigheid uitspelen en mijn familienaam niet vermelden... Ik vond dat nogal snel een beetje dom en sindsdien onderteken ik met mijn volledige naam. De tekenstijl van mijn vader heeft me uiteraard sterk beïnvloed want ik zag hem heel mijn jeugd tekenen. Ook anderen hebben mij beïnvloed, namelijk François Boucq, Christian Rossi, Michel Durand, Max Cabanes of Hermann."


Making-of cover Undertaker 3
23/06
TOP
Begin 2017 verschijnt Undertaker 3. Tekenaar Ralph Meyer deelde de voorbije weken op zijn Facebookpagina de making-of van de coverillustratie die je hier nu ook stap voor stap kan zien.


FASE 1: Het ontwerp.

Undertaker 3


FASE 2: De potloodtekenig.

Undertaker 3


FASE 3: De geïnkte versie en de eerste kleurlagen.

Undertaker 3


FASE 4: Verdere uitwerking van het decor waarvoor Ralph Meyer van mening veranderde voor de algemene sfeer van het beeld. Nacht wordt dag met een heldere belichting.

Undertaker 3


FASE 5: Afwerking van ruiter en paard.

Undertaker 3


FASE 6: Het eindresultaat in acrylverf. Formaat 50 x 65 cm.

Undertaker 3


Jean Bastide inkt Bollie en Billie
23/06
TOP

Afgelopen week raakte bekend dat Jean Bastide de nieuwe tekenaar is van de gagreeks Bollie en Billie. In bovenstaand filmpje toont hij hoe hij op de computer een prentje uit het volgende album inkt.

TOEKOMST
Te Verschijnen
Op Stapel
Compleet